Поиск

ot 1. Ipga tizilgan bir xil, bir turdagi narsalar majmui.

Bir shoda marvarid. Bir shoda qalampir.

Oʻziyam uncha-muncha marjonlardan emas, oʻn ikki shoda-ya! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

— Hammasi asl, qizim, menda past narsa boʻlmaydi, — dedi xoʻjayin, keyin qizga qarab, koʻzini qisib kuldi, —

ol, bir shodani taqib koʻr. Juda yarashadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. koʻchma Gʻuj, toʻp (bir turdagi narsalarning gʻuj-gʻuj, toʻp-toʻp holati haqida).

Chinnixon qoʻlini tepaga choʻzib, jiyda gulidan bir shoda uzib oldi va uni hidlab koʻrdi. — P. Qodirov, Erk

Asadda uning [ekinning] koʻksida koʻsaklar shodasi boʻlsin. — Gazetadan

3. maxs. Toʻqimachilik dastgohining oʻrish iplarini koʻtarib-tushirib turadigan qismi.

fl. Bir turli narsalarni ipga tizmoq, tizib shoda qilmoq (

Munchoqlarni shodalamoq.

— Ha, Sorokin Barakalla! — deb mamnun jilmaydi [Vasilyev]

, — granatalaringni shodala Orqamdan yer bagʻirlab emakla. — A. Muhiddin, H. Tojiboyev, Otash qalbli qiz

fl. Shodalamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Shodalamoq feʼlining orttirma nisbati.

sft. Biror narsadan mamnun, quvonchga toʻla; xursand.

Koʻngli shod. Shod boʻlmoq.

Sochlarin boʻynimga bogʻlab, Shod erurman bu kecha, Qoʻy, chamanlardan, sabo, Gul atrini tarqatmagil. — E. Vohidov

Choʻntagining qayeridadir asrab yurgan oʻttiz soʻmlikni onasiga berarkan, Boltaboy oʻzida yoʻq shod edi. — J. Sharipov, Saodat

ot 1. ayn. Podsho(h).

Eron shohi. Shohning qizi.

Shoh bolasiga — yurt va sipoh, darvesh bolasiga masjid-u xonaqoh kerak. — Oybek, Navoiy

Oʻylama, oʻlguncha har kim bu razolatda ketar, Shohlar bir kun gado, bir kun gado shahzoddur. — Hamza

2. Shaxmat oʻyinida: eng asosiy figura.

Bir vaqtning oʻzida raqib shohiga va donalaridan biriga hujum qilish ikki yoqlama zarbaning eng koʻp uchraydigan xilidir. — M. Muhiddinov, Shaxmat

3. Shaxmat oʻyinida: biror dona bilan bevosita raqibning shohiga qilinadigan hujum; kisht.

Shoh berib mot qilmoq.

Mirza Muhiddin qaltis bir shoh berib, Muxtorxon oʻylanib qoldi. — A. Qahhor, Sarob

4. s. t. Qarta oʻyinida: tojdor chol rasmi tasvirlangan, kuch jihatidan tuzdan keyin turadigan qarta.

5. koʻchma Narsa yoki kimsalarning eng yaxshisi, sarasi.

Qushlar shohi — burgut.

Necha yuzlab taomlar orasida palov milliy pazandalikning shoh taomi hisoblanadi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

Shoh qiz, shakar qiz, qizlarning guli, Qoshlaringni koʻrsatgil, men uning quli. — S. Ayniy, Doxunda

Bir yulduzdir yetti koʻkda — falakda, Koinotning mashʼaliga oʻxshatdim. u dunyoga taqdim qildi shoh asar, Men ham unga shu dostonni yaratdim. — M. Shayxzoda

6. Baʼzi soʻz birikmalari tarkibida “bosh“, “asosiy“, katta degan maʼnolarni bildiradi (bunday soʻz birikmalarining baʼzilari qoʻshma soʻzga aylangan va aylanmoqda).

Shoh koʻcha. Shoh bekat.

Sirdaryo toʻsilib, shoh toʻgʻon qurildi. — Gazetadan