Қидирув

«шил» бўйича 471 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Бўлим

Луғатлар Эртаклар Шевалар

Луғат тури

Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Тилдан

Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Туркча

Тилга

Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

179 та

шилмоқ

Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Нарсанинг сиртидан, танадан уни ўраб турувчи тери, пўст каби қопламини ажратмоқ.

Дарахтнинг пўстлоғини шилмоқ. Қуённинг терисини шилмоқ.

Тожиддин Қосим хушбўй бананларнинг олтин пўстларини илдам шилиб, бирмунча еди. — Ойбек, Нур қидириб

Кўчанинг у юзида, лаб ва бурнига қон сачраган айиқдек бир қассоб, янги сўйилган қўйнинг терисини зўр бериб шиларди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Узиб ёки юлиб олмоқ, кўчириб юбормоқ, қаттиқ тирнамоқ.

Билмай ярамни шилиб юборибман.

Мана бу еримни Люблин-да ўқ шилиб кетди. — А. Убайдуллаев, Қонли издан

3. Ачиштириб ялаб кетмоқ; терисини еб, ўйиб юбормоқ.

Оҳак қўлимни шилиб юборди. Қалампир ичимни шилиб кетди.

Сирка ичгандагидек қорнини шилиб юборди. — Ойбек, Қуёш қораймас

4. кўчма Алдаш ёки зўрлик билан бошқанинг бор-ёʻғини ўзиники қилиб олмоқ, таламоқ; ўғирламоқ.

Бойлар камбағалларни шиларди. Савдогар харидорларни шилади.

— Отам қариб, ёʻлда ҳориб қолган чол эди. [Қароқчилар] Уни бир зумда ётқизиб, ёнидаги бор пулини шилиб олишди, — деди Ҳожи хола. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ўғри, бандит! Эртага ҳамма ёқни шилиб қочади. — А. Мухтор, Туғилиш

Тўлиқ мақола →

шилқ

Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

тақл. с. Бирор нарса урилганда ёки ёпиқ идишдаги суюқлик чайқалганда ҳосил бўладиган оҳиста товушни билдиради.

Шилқ тушмоқ Тўла Салиманинг дағдағасини эслади-ю, Самаднинг гапига шилқ тушди-қолди. — М. Исмоилий, Бизнинг роман
Шилқ этиб 1. Шилқ этган товуш чиқариб. Бу ерда бўлса, қош қораймасдан, эшигининг ичидан шилқ этиб занжир солади. — Ҳ. Ғулом, Машъал;Муҳаррам Элмуроднинг қўлига шилқ этиб тушди. — Шуҳрат, Шинелли йилларЎн беш қадамлар чамаси югургач, тўсатдан таққа тўхтади, сўнг шилқ этиб йиқилди. — ЁшликМунисхоннинг иссиқ қўллари совиб, шилқ этиб чойшаб устига тушди. — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири

Тўлиқ мақола →

шилт

Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

тақл. с. Юмшоқ нарсага урганда ҳосил бўладиган товушни билдиради.

От сулиқ чайнаб, пақирдан бош кўтариши билан, биқинига шилт тушган қамчи зарбидан ўзини олдинга уриб, лўкиллаб юриб кетди. — Мирмуҳсин, Чўри

Сигир сочлари узун думини ҳавода ўйнатган эди, учи шилт этиб Тошхоннинг юзига тегди. — А. Мираҳмедов, Ўт юраклар

Тўлиқ мақола →

шилиқ

Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от айн. Шиллиқ И.

Тўлиқ мақола →

шилта

Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Ниҳоят даражада ҳўл, жиққа ҳўл.

Йигитнинг тердан шилта бўлган кўйлаги баданига ёпишиб қолган, ўзи ҳам нимадандир қўрққан одамга ўхшар, кўзлари бежо эди. — О. Ёқубов, Ларза

Аллақачон шуд-ринг тушган экан, бирпасда шимининг почалари шилта бўлди. — О. Ҳусанов, Қўшиқчининг тақдири

2. от Ёмғир ёғиши, қор эриши ва шу кабилардан юзага келган билч-билч ҳолат, ернинг шундай ҳолати.

Оёқ тагидаги қор шилтага айлана бошлади. — П. Турсун, Ўқитувчи

қуруқ ва аччиқ изғирин қуёшда шилта бўла бошлаган қишлоқ кўчаларини даранглатиб қотириб ташлар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 179 →

Таърифлар ичида

2 та

муккаламоқ

Изоҳли луғат

муккала Юзтубан йиқилмоқ. Элов тўпни ушлаб олди-ю, муккалаб бориб йиқилди. Р. Азизхўжаев, Я шил дала айн. Мук тушмоқ, муккасидан кетмоқ. [Дадажон] Дарсдан кейин

укол

Изоҳли луғат

укол Баданга, тери остига, томирга шприс воситасида суюқ дори юбориш. Укол қилмоқ. Уколдан кейин Хосият, гарчи кўзини очмаса ҳам, лекин равон нафас ола бошлади.

Эртаклар

176 та

Аҳмоқ подшо

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш

Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алдоқчи мушук

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ақл билан бахт

Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли қиз (2)

Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ақлсизга минг сўз оз

Халқ оғзаки ижоди

Бир чол ва кампир ўзларининг ягона ўғлини уйлантиришга қарор қилишади. Келин уйга келганидан сўнг, у ҳеч қандай уй ишига қўл урмайди ва чол-кампир у

Ҳаммасини кўриш · 176 →