Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«шари» бўйича 227 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

196 та
шар
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Фазодаги берилган нуқтадан (марказдан) муайян узоқликда жойлашган нуқталарнинг геометрик ўрни: ярим доиранинг ўз диаметри атрофида айланишидан ҳосил бўлган геометрик жисм.

Шарнинг сиртини ўлчаш. Шарнинг радиуслари.

2. Шундай шаклга эга бўлган нарса.

Уларнинг шакли ҳам қизиқ: бири тухумга, бири билярд шарига ўхшайди, баъзиси қайроқ тошдай узунчоқ ва силлиқ. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Аммо бўм-бўш коридорда тўсатдан Замира дуч келиб қолди. Кўз кўзга тушди-ю, электр шарлар чақин чаққандай бўлди. — П. Қодиров, Уч илдиз

3. Болалар ўйнаши учун ичига ҳаво ёки ҳавога нисбатан енгил газ тўлдирилган, думалоқ шаклдаги резинка пуфак.

Шар ёрилди.

Аввалги байрамлардагидек ҳавода ранг-баранг шарлар учиб юрмаяпти. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

  • Ер шари Ер сайёраси. Берма эркингни қўлдан, Яшамоқ чоғинг! Ернинг шаридир сенинг Мулк-у чорбоғинг. — Ҳамза
Тўлиқ мақола →
шариф
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Муқаддас, азиз; табаррук.

Қуръони шариф.

Бухоройи шарифда Абу Али ибн Сино деган бағоят улуғ табиб ўтган. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

— Қайтиб келгандан кейин сизларнинг ёрдамингизда ҳазратимнинг мозори шарифларига бориб турамиз-да, — деди домла. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Шариф (эркаклар исми).

Тўлиқ мақола →
шаръий
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

сфт. Шариат ақидалари, қонун-қоидаларига мос келадиган; шариатга кўра қонуний.

Иссиқ уйинг, ҳалол боланг, шаръий эринг турганда, бировларга белингни қучоқлатиб элга бош-қош бўлгунча, ҳар нарса еганинг яхши! — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Мен мавизни тамом шаръий қилиб тайёрлайман, тунов кун маҳалламизнинг охунлари ҳам ҳалоллигига фатво бериб кетдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

  • Ҳийлайи шаръий ёки шаръий ҳийла Шариат қонун-қоидаларига чап бериб қилинадиган, тутиладиган иш, ҳийла. У [имом] бойнинг қасамига шоҳид эди, ажаб эмас эдики, бирор шаръий ҳийла топиб, бойни бу ботқоқдан қутқазса. — С. Айний, Эсдаликлар
Тўлиқ мақола →
шариат
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Ислом ҳуқуқ тизимида: мусулмонларнинг Қуръон асосида ишлаб чиқилган диний, жиноий ва фуқаролик қонун ва қоидалари мажмуи.

Шариат қоидалари.

Ярашадиган бўлсангиз, шариат ёʻл топиб беради. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Шариат ҳамма вақт адолатни ҳимоя қилади. — К. Яшин, Ҳамза

У Бухорода мадрасада ўқиб юрганда, шариат ва тариқат илмини яхши ўрганган, Қуронни ёд билар эди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

  • Шариат пешволари Шариат қонун-қоидаларини мукаммал биладиган, у ҳақида ёʻл-ёʻриқ кўрсатадиган кишилар (қози, уламо ва бошқалар). Саройда барча — шариат пешволаридан тортиб то кичкина амалдоргача шоирлик даъво қиларди. — С. Сиёев, Ёруғлик
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 196 →

Таърифлар ичида

20 та
меридиан

меридиан геогр. Ер шари юзасини ҳар иккала қутб орқали ўтказилган текислик кесиб ўтган ярим айлана фаразий чизиқ. Осмон меридиани

Ҳаммасини кўриш · 20 →

Эртаклар

7 та
Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Нурилла бойвачча
Халқ оғзаки ижоди

Нурилла бойвачча отасидан қолган меросни оқилона тасарруф этишни ўрганиб, ҳаёт синовлари орқали бойлик ва доноликка эришади. Унинг саргузаштлари унга муҳ

Подшо ва деҳқон қизи
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда деҳқон қизининг ақл-заковати ва топқирлиги подшоҳнинг адолатли қарорлар қабул қилишига ёрдам беради. Қиз ўз донолиги билан вазирнинг ҳаётини сақ

Шоир севгиси
Халқ оғзаки ижоди

Навоий ва бир қиз ўртасидаги муҳаббат қиссаси Ҳусайн Бойқаро томонидан фош этилади. Подшоҳнинг аралашуви уларнинг тақдирини ўзгартириб юборади.

Туҳматга учраган келин
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда туҳматга учраган бир келинчакнинг саргузаштлари, унинг адолати ва донолиги туфайли қандай қилиб подшоҳ даражасига кўтарилгани ҳикоя қилинади. У

Тулки билан қоплон
Халқ оғзаки ижоди

Тулки ўзининг айёрлиги билан баҳайбат қоплонни алдаб, ундан қутулиб қолади. Бу эртакда тулкининг топқирлиги ва зукколиги ёрқин ифодаланган.

Ҳаммасини кўриш · 7 →

Шева материаллари

4 та
иммä
Қорақалпоғистон Республикаси · ҳашар

ҳашар, кўрпа тикиш ҳашари

иммä
Қорақалпоғистон Республикаси · кўрпа тикиш ҳашари

1. аёлларнинг тўйга кўрпа тикиш учун уюштирилган ҳашари; 2. тўйга кўрпа тикаётганда ташқаридан борган кишига ипилиб, эвазига бир нарса (пул) олиш

қанғшари авмақ
Қорақалпоғистон Республикаси · истаги кучаймоқ

истаги, хоҳиши кучаймоқ

шарлавйқ//шарлама
Қорақалпоғистон Республикаси · шаршара

1. шаршара, шаршарак; 2. Амударёнинг шариллаб (шар-шар овоз чиқариб) оқаётган жойи