Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «rug» — результатов: 246: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

77
urugʻ

ot 1. Oʻsimlikning murtak, oziq moddalari va qobiqdan iborat hosili; don, tuxum.

Sochilgan urugʻ unib chiqdi. Bemaza qovunning urugʻi koʻp. — Maqol

Ter toʻkib, sochsang urugʻ, yer seni qoʻymas quruq. — Maqol

Koʻklam-da ona-bola togʻ etagidagi qoʻriqqa chiqib, belkurak bilan yer agʻdarib, lalmi bugʻdoy ekishdi, lekin qurgʻoqchilik boʻlib, urugʻga ham chuv tushishdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

2. Jonivorlar, hasharotlarning jinsiy hujayrasi; tuxum.

Bir chugʻurchuq bir kunda oʻn mingtagacha hasharotni yeydi. Hasharot esa, yoʻq boʻlib ketmasligi uchun, millionlab tuxum qoʻyadi. — S. Nurov, Narvon

3. Ipak qurti kapalagining tuxumi, qurt urugʻi.

Samarqand qurt urugʻi zavodi faqat oq pilla oʻraydigan ipak qurti urugʻlari tayyorlay boshladi. — Gazetadan

4. Erkaklar jinsiy bezi ishlab chiqaradigan, jinsiy hujayralardan iborat suyuqlik; sperma, maniy.

5. Koʻpaytiradigan, koʻpayadigan, urchiydigan narsa.

Bolaligida uning miyasiga ilm urugʻi qadalsa, keyin sermeva daraxt boʻlib unib chiqqay. — M. Osim, Ibn Sino qissasi

Nizomulmulk fitna urugʻini uzoqni moʻljallab, juda maxfiy sepmoqda. — Oybek, Navoiy

6. (3-shaxs birlik shaklida: urugʻi) Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, shu soʻz anglatgan narsa yoki shaxs toifasi, koʻpligi maʼnosini bildiradi; zoti.

Boʻlsa boʻlar, boʻlmasa — xotinning urugʻi Hirotdan kelgan emas! — A. Qahhor, Asarlar

Dunyoda kitob urugʻi borki, hammasini oʻqib boʻldim. — Mushtum

7. Bir ota-bobodan, bir ajdoddan kelib chiqqan kishilar guruhi; avlod.

Bir urugʻidanmiz aloqalarimiz buzilmasin. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

Sulton Ahmadbek oraga odam qoʻygan. Butun urugʻlari bilan sizning marhamatingizga muntazir. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

8. Ibtidoiy jamoa tuzumida: oʻzaro qon-qardosh boʻlgan kishilardan iborat dast-labki asosiy tashkilot, uyushma, jamoa.

Ilgari oqsoqollar boshchiligidagi har bir urugʻ oʻzini bir-biridan yuqori qoʻyar, bir-birining odatidan, tilidan kular edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Shiroq, bizning urugʻdan. Oʻzi ertakchi, dostonchi dono chol. — M. Osim, Shiroq

  • Anqoning urugʻi
  • Urugʻini oʻynatmoq Nihoyatda azob bermoq. Bir tomchi qoning qolguncha urugʻingni oʻynatadi. — S. Ismoilzoda, Temur
  • Urugʻini quritmoq 1. Avlodi bilan qirib yubormoq. [Umirali:] Nusratilla aka, men-chi men har qanday dushmaningizning urugʻini quritaman. — A. Muxtor, Opa-singillar[Dadajon:] Murodova yana bir-ikki yil turadigan boʻlsa, chilimning urugʻini ham quritadiganga oʻxshaydi. — I. Rahim, Ixlos
Полная статья →
okrug

ot 1. Baʼzi davlatlarda maʼmuriy-hududiy birlik.

Islandiya maʼmuriy jihatdan 23 okrugga, ular esa jamoalarga boʻlinadi. — OʻzME

2. Yirik hududiy harbiy birlashma, boʻlinma.

Ertaga okrug shtabidan general kelishi kutiladi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Turkiston harbiy okrugi oʻz ixtiyoridagi mashinalarni choʻlni oʻzlashtirishga beryapti. — S. Ahmad, Ufq

3. Vaqtinchalik tuzilgan hududiy boʻgʻin.

Saylov okrugi,

Koʻp mandatli okruglarda saylovchilar yashirin ovoz berish byulletenlariga yozib qoʻyilgan. — Gazetadan

4. Hozirgi viloyat baravaridagi hududiy birlik, muzofot.

Toshkent okrugi. Andijon okrugi.

Полная статья →
yorugʻ

sft. 1. Yonib, qizib turgan narsadan tarqalgan yogʻdu, nur.

Sham yorugʻi.

Gʻulomjon oʻchoqdagi oʻt yorugʻida qomati xiragina koʻrinib turgan doʻstini borib quchoqladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Elmurod palatkaga kirdi. Palatka sham yorugʻida ertaklarda uchraydigan goʻzallik va fayz kashf etgan. — Shuhrat, Shinelli yillar

2. Nur tushib turgan; ravshan, charogʻon.

Koʻchalar yorugʻ. Oyning oʻn beshi qorongʻi boʻlsa, oʻn beshi yorugʻ. — Maqol

Uy yorugʻ edi. Sergey stol lampasini oʻchirmay uxlab qolgandi. — P. Qodirov, Uch ildiz

3. Baxtli, nurli, yorqin.

Fotima dunyoga kelib, oʻzi bilan shu qadar mehribon, xushmuomala gaplashadigan odamlar borligini, ularning birdan-bir maqsadlari uni ozod qilib, yorugʻ yoʻlga boshlash ekanini angladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bu koʻz yoshlarini gʻam va hasrat emas, aksincha, oʻsha yorugʻ hislar tugʻdirgan edi. — O. Yoqubov, Ota izidan

  • Yorugʻ dunyo 1. Yer yuzi, olam, tiriklik dunyosi. Yorugʻ dunyoning lazzati — roʻzgʻor bilan farzand. — I. Rahim, Ixlos[Gʻofir:] Bu yorugʻ dunyoga nima uchun keldik — ? Hamza, Boy ila xizmatchi;
  • Yorugʻ jahon Hozircha Feruz bu yorugʻ jahondan, bu toj-u taxtdan koʻngil uzishni oʻylagani ham yoʻq. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Yorugʻ kun Baxtli kun, daqiqa. Sen ham keladigan yorugʻ kunlar bor ekan, aylanay bolam! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Yorugʻ yulduz 1. Katta, kuchli nur sochuvchi yulduz. Zulfiqor Badiadan qancha uzoqlashib ketsa, u yorugʻ yulduzdek shuncha yarqirab koʻrina boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor;Avval ustod Tabibiy yosh shoirning nuktadonligini obdan maqtadi, istiqboldan bashorat qildi, hazrati oliylarining muborak saroylariga Avaz otligʻ bir yorugʻ yulduz bosh urib kelganligini soʻzladi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Koʻziga (yoki unga) yorugʻ dunyo qorongʻi (boʻldi) Koʻziga hech narsa koʻrinmay qoldi; koʻngli gʻash, qattiq xafa. Azizbek koʻziga hozir yorugʻ dunyo qorongʻi, bu qorongʻilik ichida boyagi shirin xayollar koʻrinmay qoladilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Yuzi yorugʻ . I
Полная статья →
dorugʻa

ot Shahar posbonlari sardori; bosh mirshab, shahar idorasi boshligʻi.

Anov qashqa yoʻrgʻada jilpanglagan amaldor shahar dorugʻasining amakivachchasi Shodi bedoddir. — Oybek, Navoiy

Niyatingiz tahsinga sazovor, janob Hasanbek. Ammo siz dorugʻasiz. Siz avval shahardagi gʻuluni bartaraf qiling, fitnaning uyasini toping — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

  • Dorugʻa haqi ayn. dorugʻona. Bu xirmondan sizga oʻndan uch tegadi. Buning ustiga dorugʻa haqini ham sizga oʻtkazaman. — S. Ayniy, Qullar
Полная статья →

Показать все · 77 →

В определениях

4

Сказки

75
Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aql bilan davlat
Устное народное творчество

Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin

Attang
Устное народное творчество

Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bahrom va Sherzod
Устное народное творчество

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Показать все · 75 →

Диалектные материалы

90
Bo‘ja
Qashqadaryo viloyati · Archa urug‘i

Archasining urug‘i, tandirkabob tayyorlashda ziravor sifatida ishlatiladi.

Jinnibosh
Xorazm viloyati · sholi orasida o‘sgan o‘zga nav sholi boshog‘i

Sholi orasida o‘sgan o‘zga nav sholi boshog‘i. Urug‘ aynimasligi va guruch sifatini saqlash uchun bunday boshoqlar bittama-bitta o‘rib olinib, yem o‘rnida ishla

anzirat
Navoiy viloyati · anqoning urugʻi

topilmaydigan nodir narsa

apqor
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · apqor

esk. ariqdan foydalanganlik uchun har bir urug'dan undiriladigan soliq.

arqa
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · nasl

1. nasl; avlod; 2. ota-ona, qarindosh-urug'; homiy.

Показать все · 90 →