Қидирув

«раҳм» бўйича 187 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Бўлим

Луғатлар Эртаклар Шевалар

Луғат тури

Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Тилдан

Ўзбекча Русча Инглизча Немисча Арабча Туркча

Тилга

Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

27 та

раҳм

Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Аянч ёки мушкул аҳволдаги кимсага, нарсага нисбатан ачиниш туйғуси ва шундай туйғу таъсирида кўрсатилган шафқат, марҳамат.

Сизни оғзи қон бўри дедим, чунки сизда раҳм ёʻқ. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Бир кун ундан қит-тай раҳм тилаган аёлларимизни қўндоқ билан саваб бақирди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Раҳм қилмоқ 1. Шафқат қилмоқ, марҳамат қилмоқ. [Ойиша бегим Бобурга:] Самарқанд сизга жангсиз дарвоза очмас, энди ўзингизга раҳм қилинг. Урушга борманг, ўтинаман! — П. Қодиров, Юлдузли тунларСизда одамият бўлса, бу ғариби нотавонга раҳм қилмаганингизда ҳам, анови шўрлик болаларнинг зорига раҳм қилишингиз керак эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаБиров зулм қилса, биров раҳм қилар экан, биров ош берса, биров нон берар экан. — Ойдин, Садағанг бўлай, командир
Раҳми келмоқ Ачиниш ҳисси пайдо бўлмоқ, ачинмоқ; аямоқ; ёрдам бергиси келмоқ. Яланг бошидан кон оқаётган, йиртилган кўйлаги орасидан моматалоқ бадани кўриниб турган, ўзи чўкка тушиб, одамлардан шафқат сўраётган йигирма ёшлардаги йигитга Тоҳирнинг раҳми келди. — П. Қодиров, Юлдузли тунларХотин кишининг куз ёши ширин бўлади. Ёдгорнинг раҳми келди. Хотинини овутди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Раҳмини келтирмоқ Кимсада ачиниш, аяш ҳиссини туғдирмоқ, пайдо қилмоқ. Баширжон одамнинг раҳмини келтирар даражада юпун, одмигина кийиниб, Шамси Тўраевичникига ёʻл олди. — Н. Аминов, Суварак

Тўлиқ мақола →

раҳмат

Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Ташаккур ва миннатдорчиликни ифодаловчи сўз.

Катта раҳмат! Отангга раҳмат!

— Раҳмат!— Муқаддам унга меҳр билан тикилиб қолганини пайқаб, дарров кўзларини яширди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Ташаккур, миннатдорчилик, шукроналик.

Ким яхшилик уруғини сепса, раҳмат ҳосилини олади. — Газетадан

[Ойимхон] Мадаминнинг хотинларининг ҳовлисини супуриб, сувини ташиб берган, аммо раҳмат ўрнига қарғиш ва жеркиш эшитган. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. дин. Марҳамат, мурувват.

[Ҳидоят ўз-ўзига:] Худоё, раҳматингдан ўргилай, ошхўрга — ош, нонхўрга нон еткизурсан. — Ҳамза, Май-саранинг иши

Раҳмат айтмоқ Миннатдорчилик билдирмоқ. Муборак Набижонга раҳмат айтиб хайрлашди-да, ёш боладай ликиллаб, чопқиллаб кетди. — С. Зуннунова, Кўк чироқларУ қайта-қайта раҳмат айтиб, мени машинага кузатиб қўйди. — С. Сиёев, Ёруғлик
Худо раҳмат қилсин (ёки раҳматига олсин) Худо ўз марҳаматига сазовор қилсин (вафот этган киши ҳақида). Худо раҳмат қилсин. Ўзи ҳам хатини олиб, муҳрга қараб қолган экан-да бечора. Ҳай, начора, бандалик экан — деб қўйди. — К. Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →

раҳмли

Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. Бировга раҳм қиладиган; кўнгли юмшоқ, раҳмдил.

Раҳмли одам.

Тўлиқ мақола →

раҳмдил

Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. Бировга озор бермайдиган; кўнгли юмшоқ, раҳмли, шафқатли.

Раҳмдил одам,

Илгари одамлар анча содда, раҳмдил, мўмин эканини, айниқса, ўзининг тенгдошлари қувлик — шумликлардан узоқ, инсофли, фариштаси бор одамлар эканини дилидан ўтказди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Ҳозир кўзимга Султон амаки ҳар вақтдагидан кўра ғамхўр, раҳмдил кўриниб кетди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

Зоҳир шайх, оғасидек руҳоний бўлгани билан, оғаси каби арзимаган нарсага ловуллаб кетадиган тажанг, жаҳлдор эмас, кўнгилчан, раҳмдил киши эди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Тўлиқ мақола →

раҳмсиз

Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Раҳм-шафқатни билмайдиган; бераҳм, шафқациз.

Раҳмсиз одам. Раҳмсиз суратда ишлатмоқ.

Шунинг учун меҳнаткашни раҳмсиз ишлатиб, мадрасалар бино қилмоқда, ариқлар чиқармоқда эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Оҳ Олимжон, аягинанг ўлсин! Раҳмсиз отанг ўлсин. Нима қилди? Айт-чи ким урди? — Ҳамза, Танланган асарлар

2. кўчма Шафқацизликни ифодалайдиган, аямасдан, бераҳмларча қилинган.

Хушрўйнинг раҳмсиз муҳокамасидан оққан бу ҳақиқатлар Зайнабни йиғлатди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Қайнатанинг қарашлари раҳм-сиз ва беаёв эди. — Ш. Рашидов, Қудратли тўлқин

Тўлиқ мақола →

раҳматли

Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. дин. Худонинг раҳматига лойиқ, мўмин (вафот этган киши ҳақида).

Онаси раҳматли мунгли, қобил хотин эди. — С. Аҳмад, Уфқ

Воажаб! Бу қадрдон гўшанинг ҳамиша файзлилиги раҳматли чоли Тожи Давлат билан экан. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 27 →

Таърифлар ичида

38 та

аёв

Изоҳли луғат

аёв Аяш, раҳм-шафқат ҳис-туйғуси, шундай ҳис-туйғули муносабат. Қиттак ҳам аёв кутмас эрта кун ҳакамидан. Миртемир Аёв бермаслик Аямаслик.

аёвсиз

Изоҳли луғат

аёвсиз Аёв бермай, аямай қилинган, раҳм-шафқациз. Аёвсиз кураш. Аёвсиз зарба. Аёвсиз танқид. Аёвсиз туширилган икки-уч муштдан кейин Қудратнинг бурнидан қон

камтарлик

Изоҳли луғат

камтарлик Камтарга хос хусусият, фазилат. Камтарлик — инсон ўзлигини билишни, ўзгаларни ҳурмат қилишни, одамийликни: самимийлик, беғуборлик, меҳрибонлик, раҳм-шафқ

марҳаматли

Изоҳли луғат

марҳаматли Раҳм-шафқат қилувчи, ҳиммат, илтифот кўрсатувчи. Одобли ва марҳаматли кишиларнинг дўсти кўп бўлиб, ундан ҳамма намуна олади. Газетадан Ёшлик қилибсан

беаёв

Изоҳли луғат

беаёв рвш. Раҳм-шафқат қилмай, омон бермай; аямасдан, аёвсиз, шафқациз. Қани шерлар, олға томон, ғалаба томон! Душманларни даҳшат билан қувинг беаёв. Ҳ. Олим

одамкуш

Изоҳли луғат

одамкуш Одам ўлдирувчи; қотил; жаллод. Элчи ўрнига бирорта одамкушни юбориб, шундоқ суробини тўғрилаб қўйса-чи? Қўлидан келади буларнинг. Шарқ юлдузи — Бор

Ҳаммасини кўриш · 38 →

Эртаклар

117 та

Алдаркўса ва бой

Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ақл билан давлат

Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин

Ақлли илон

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир чол ва унинг уйида яшовчи илон ҳақида ҳикоя қилинади. Илоннинг боласи тушиб қолгач, чол уни қутқаради ва илоннинг ақллилигига гувоҳ бўла

Ақлли, идрокли, зеҳнли

Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Араб лаққи

Халқ оғзаки ижоди

Камбағал чол Араб лаққи подшоҳ саройида хизмат қилиб юради. Унинг ҳаёти кутилмаганда яхши томонга ўзгаради ва бойиб кетади.

Айиқполвон

Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Ҳаммасини кўриш · 117 →