фл. 1. Қурилма, қурилиш иншо-оти бунёд этмоқ, ясамоқ.
Уй қурмоқ. Қаср қурмоқ. Шийпон қурмоқ. Тўғон қурмоқ. Канал қурмоқ. Сарой қуриб, шаҳар бузма. — Мақол
Ёру дўстлар билан ҳашарлашиб, бинойидай маскан қуриб олдим. — М. М. Дўст, Лолазор
2. Ўрнатмоқ.
Тандир қурмоқ. Уйга эшик қурмоқ.
Сатторқул аканг уйини янги турмуш қилди; оқлатди, дарчанинг ўрнига дераза қурди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Бир ердан ўчоқ қилиб, ошпалов қилмоқчи бўлиб, қозонни қурди. — Нурали
3. Ташкил этмоқ, барпо қилмоқ, тузмоқ.
Янги давлат қурмоқ. Янги жамият қурмоқ.
4. Ташкиллаштирмоқ.
Ширин суҳбат қуриб қаймоқлашайлик — Ҳабибий
Ҳар қалай, Жўравой билан гурунг қуриб, тонг оттирай деди-ку. — С. Аҳмад, Юлдуз
Зериксангиз, шоҳона зиёфатлар қуринг, базмлар ясанг, ихтиёр сизда. — Ойбек, Улуғ ёʻл
Бадиуззамон бекларини, ишбилармон йигитларини йиғиб, жангга ҳозирланиш тўғрисида кенгаш қурди. — Ойбек, Навоий
- Ин (ёки уя) қурмоқ 1. Ўзига яшаш жойи, макон ясамоқ, тайёрламоқ (ёввойи ҳайвон, парранда, ҳашаротлар ҳақида); Унинг ҳаромнамаклари ҳали кўп маҳкамаларда ин қурганлар. — Ойбек, Навоий
- Турмуш (ёки оила) қурмоқ Уйланиб, турмушга чиқиб, ўзаро оила тузмоқ. Севишиб, ўлдим-толдим деб турмуш қурганларни кўряпмиз, кунора уйида жанжал — Т. Ашуров, Оқ отОйим билан дадам синфдош бўлганлар. Севишиб оила қурганларини эслашади. — Ёшлик