Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«қур» бўйича 853 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

323 та
қур
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

:И 1 Иш-ҳаракатнинг такрорланиш сонини билдиради; марта, дафъа, топқир. . [ Ғуломжон

2. Давра; партия, гал (баъзи ўйинларда)

Майли, икки қур ўйнайман-да, кетаман — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

3. Гуруҳ, давра

Яғрин ташлаб, елвагай, мағрур, бепарво, Бир қур йигитлар келар, енгил худди пар — Ғ. Ғулом

Самадлар кириб ўтиргандан буён уч қур янги меҳмонлар келиб кетган — Ғ. Ғулом, Ёдгор

Тўлиқ мақола →
қурмоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Қурилма, қурилиш иншо-оти бунёд этмоқ, ясамоқ.

Уй қурмоқ. Қаср қурмоқ. Шийпон қурмоқ. Тўғон қурмоқ. Канал қурмоқ. Сарой қуриб, шаҳар бузма. — Мақол

Ёру дўстлар билан ҳашарлашиб, бинойидай маскан қуриб олдим. — М. М. Дўст, Лолазор

2. Ўрнатмоқ.

Тандир қурмоқ. Уйга эшик қурмоқ.

Сатторқул аканг уйини янги турмуш қилди; оқлатди, дарчанинг ўрнига дераза қурди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Бир ердан ўчоқ қилиб, ошпалов қилмоқчи бўлиб, қозонни қурди. — Нурали

3. Ташкил этмоқ, барпо қилмоқ, тузмоқ.

Янги давлат қурмоқ. Янги жамият қурмоқ.

4. Ташкиллаштирмоқ.

Ширин суҳбат қуриб қаймоқлашайлик — Ҳабибий

Ҳар қалай, Жўравой билан гурунг қуриб, тонг оттирай деди-ку. — С. Аҳмад, Юлдуз

Зериксангиз, шоҳона зиёфатлар қуринг, базмлар ясанг, ихтиёр сизда. — Ойбек, Улуғ ёʻл

Бадиуззамон бекларини, ишбилармон йигитларини йиғиб, жангга ҳозирланиш тўғрисида кенгаш қурди. — Ойбек, Навоий

  • Ин (ёки уя) қурмоқ 1. Ўзига яшаш жойи, макон ясамоқ, тайёрламоқ (ёввойи ҳайвон, парранда, ҳашаротлар ҳақида); Унинг ҳаромнамаклари ҳали кўп маҳкамаларда ин қурганлар. — Ойбек, Навоий
  • Турмуш (ёки оила) қурмоқ Уйланиб, турмушга чиқиб, ўзаро оила тузмоқ. Севишиб, ўлдим-толдим деб турмуш қурганларни кўряпмиз, кунора уйида жанжал — Т. Ашуров, Оқ отОйим билан дадам синфдош бўлганлар. Севишиб оила қурганларини эслашади. — Ёшлик
Тўлиқ мақола →
қуръа
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Тақсимланадиган нарсанинг кимга тегишини, навбатни ва шу кабиларни ҳал қилиш учун ташланадиган ёки олинадиган шартли белги; шартли белгили нарса; чек.

Қура ташлаб, навбатни аниқламоқ.

Қуръага кўра, биринчи партияда оқ доналарни тож талабгори сурди. — Газетадан

2. Фол очиш, фараз билан топишда фойдаланиладиган (ишлатиладиган) нарса(лар).

Жархун мастон қуръани қўлига олиб, Чамбилдаги воқеаларни, қандай қилиб дарвозадан кириш ёʻлини ахтарди. — Нурали

Халқнинг тақдирини мунажжимларнинг қуръаларига қараб эмас, балки ақл-идрокнинг талабига кўра ҳал этмак зарур. — Уйғун ва Ҳ. Султон, Алишер Навоий

  • Қуръа ташламоқ 1. Бирон-бир иш-амалнинг, ўйиннинг давраси, навбатини, бирор нарсага эгаликни қуръа орқали аниқламоқ. Кеча дастурдаги спорт турлари бўйича ўзаро учрашадиган жамоаларни аниқлаш учун қуръа ташлаш маросими бўлди. — ГазетаданНазоратчи қуръа ташлаш ёʻли билан абитуриентларни жойлаштиради. — ГазетаданБу даврда юлдузларга қараб қуръа ташлаш — астрология (илми нужум) айниқса кенг ёйилди. — ГазетаданХаёл суриб қуръа ташлайман ва бу дунё сирларидан воқиф бўламан. — Олтин бешикБу ҳақда фалакшунос Дион қуръа ташлаб: — Бу гўдак улғайиб, шоҳ бўлади ва ўз отасини ўлдиради, — деб башорат қилади. — Тафаккур
Тўлиқ мақола →
қурб
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Жисмоний, моддий, маънавий имконият; куч, қувват.

Эй худо, учиб юрган паррандача қурб, манзилат бермас экансан, нима учун хотин-қизларни яратдинг? — Ҳамза, Паранжи сирлари

Фақирда қурб бўлса-ю, қани энди, сендан қочиб қутулса! — Ў. Ҳотамов, Қон ва сут

  • Қурби етади (ёки келади) Куч-қуввати етади; жисмоний, моддий, маънавий имконияти бор (етади). ҳамиша писанд қилмай очиб-ёпадиган бу эшик тутқичини ушлашга энди қурби етмаётганини сезди. — А. Кўчимов, ҲалқаЁш эдим, дадам раҳматлининг бундан яхшироқ сигир сотиб олишга қурби етмаслигини қаёқдан билай? — С. Анорбоев, Ҳамсуҳбатлар
Тўлиқ мақола →
қурт
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Узун танасини эгиб-ёзиб ёки жуда кўп оёқлари воситасида судралиб юрадиган умуртқасиз майда жонивор.

Кўк қурт.

2. Баъзи ҳашаротлар, майда организмлар номи таркибига киради, масалан,

шиллиқ қурт, эшак қурт.

3. Баъзи ҳашаротларнинг тухумидан юзага келадиган ғумбак.

Олма қурти. Кўсак қурти.

Майиз билан ўрикни бир оз қурт еган бўлса ҳам, пок-покиза уриб кетишибди, азаматлар. — Ҳамза, Бой ила хизматчи

4. Асосан тут барги билан боқиладиган, етилиб пилла ўрайдиган шундай ғумбак.

Курт боқмоқ. Курт тутмоқ.

Ўтган йил баҳорда қуртга барг кесгани тутга чиқ-дим. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

  • Миясига қурт тушмоқ Мияси айнимоқ. Лекин буларнинг юзтасини қўшиб боғласанг, битта саржин бўлмайди. Шунчаки қўғирчоқлар, димоғи шишган пистафуруш билан миясига қурт тушган ғўзафуруш чол М. М. — Дўст, Лолазор
  • Товонига (ёки оёғига, пайтавасига) қурт тушмоқ Безовта бўлиб, бирор нарса ҳаракатига тушмоқ. Ўзлари ёʻл излаб, товонларига қурт тушиб қолсин. Улар ҳали Ортиқнинг совунига кир ювишмабди. — М. Мансуров, Ёмби
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 323 →

Таърифлар ичида

35 та
пиш-пиш

пиш-пиш ПИШ-ПИШ И унд. с. Мушукни чақириш учун ишлатилади. тақл. с. Бурундан нафаснинг бўғилиб, сиқилиб ўтаётганида ҳосил бўлган товуш ҳақида. Пиш-пиш ух

баджаҳл

баджаҳл Аччиғи тез, жаҳли ёмон. Баджаҳл одам, Баджаҳл ва қаттиққўл Валихоннинг бу хушнудлигидан бек навкарлари енгил тортиб, зўрма-зўраки илжаярдилар. Ш. Тошм

клик

клик Чақириқ, нидо, хитоб, овоз, товуш, қийқириқ; шодиёна қийқириқ; саломлашув (ёки табрик) нидолари; Қичқириқ, қийқириқ, қариллаш, қуруллаш, қар-қур; турналарни

банкрот

банкрот Қарзини тўлашга қур-би етмай қолган, синган касб-ҳунар эгаси ёки корхона. Банкрот бўшоқ. Банкротлар тез-тез рўй бериб туради, у иқтисодий инқирозлар вақтид

трубка

трубка Ингичка труба, найча. Резина трубка. махс. Чўзиқ труба шаклидаги турли асбоблар номи. Рентген трубкаси. Телевизорнинг электрон-нур трубкаси. — Кули синганга ҳ

Ҳаммасини кўриш · 35 →

Эртаклар

190 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ҳаммасини кўриш · 190 →

Шева материаллари

305 та
Сунқурақ
Хоразм вилояти · ошиқ суяги

қо'йнинг почаси, поча суяги билан пайнинг туташган жойи

Тäшлäмä
Наманган вилояти · зовур

захкаш сувларни тортадиган чуқур ариқ, зовур

Улуқ
Фарғона вилояти · чуқурлик

сувнинг чуқур, г'ум жойи

Уяламоқ
Хоразм вилояти · Ин қурмоқ

Ин қурмоқ.

Зулбароқ
Жиззах вилояти · Зулқурс

Зулқурс.

Ҳаммасини кўриш · 305 →