Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«qissa» boʻyicha 146 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik
Tildan
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha
Tilga
Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Turkcha

Lugʻat maqolalari

128 ta
qissa
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. ad. Asar asosida yotgan qamrovning romanga nisbatan torligi, hikoyaga nisbatan kengligi, shunga muvofiq holda, syujet va kompozitsiyaning ham romanga nisbatan soddaligi, hikoyaga nisbatan murakkabligi bilan xarakterlanuvchi badiiy asar.

Avtobiografik qissa. Tarixiy qissa. Fantastik qissa.

Yoshlar yaratayotgan roman, qissalar, ocherk, hikoyalar aksariyatida etik isteʼdodning yorqin ifodasi bor. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari

2. ad. Oʻzbek mumtoz adabiyotida voqeiy hodisa yoki afsonalar bayon qilingan epik asar; hikoya, rivoyat.

Qissai Sayfulmuluk. Durbekning Yusuf va Zulayho qissasi.

3. s. t. Biror narsa, kimsa, voqea-hodisa va shu kabilar haqida ogʻizdan ogʻizga koʻchib yuradigan hikoya, naql.

Rahimaxonning qissasi juda uzoq. Uning murakkab va mashaqqatli yoʻli haqida katta kitob yozsa arziydi — N. Safarov, Raisa

Qudrat maroqli boʻlgan sharq ertaklari, qissalar va latifalar aytib, soldatlarni toza kuldirdi. — Z. Fatxullin, Soʻnmas yulduz

  • Qissadan hissa Aytilganlardan, naqldan kelib chiqadigan maqsad yoki xulosa. Qissadan hissa mana: Har ishda kerak bardosh, Mehnat, chidam biriksa, Oldida mum boʻlur tosh. — Q. Muhammadiy
Toʻliq maqola →
qismoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Orasiga olmoq, orasiga olgan holda tutmoq, siqib ushlamoq; siqmoq.

Valiyevning bir oʻzi stolga tirsagini tayab, ikki kafti bilan chekkasini qisib oʻtiribdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Teshaboy oldidagi qovun kosadan shoshilmasdan bir tilim oldi-yu, ogʻziga keltirmay, ikki barmogʻi orasida qisib turib: — Taqsir, — dedi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Men bilan jilmayib koʻrishdi-da, qoʻlidagi gazetasini buklab, qoʻltigʻiga qisdi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Temir qip-qizil boʻlgach, omburda qisib oladi-da, kundaga qoʻyadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. koʻchma Siquv, iskanjaga olmoq; ezmoq, siqmoq.

Begona oʻshlar gʻoʻzani qisib qoʻyibdi.

ikkinchi marta ekilgan chigitni shoʻr qisib, yer betiga chiqarmay qoʻydi. — Mushtum

Kampir, rezinkasi oyogʻini qisib yuborgan shekilli, kapron paypogʻini himarib, toʻpigʻiga tushirib olibdi. — S. Ahmad, Saylanma

3. koʻchma Boʻgʻmoq, nafasini qaytarmoq.

Uning halqumini dard qisib keldi.

4. koʻchma (ch.k. bilan) Biror narsadan tang holatga solmoq; siqmoq, toliqtirmoq, zoriqtirmoq.

Puldan qismoq.

Mana boʻlmasam, deb uni ham ovqatdan qisib qoʻydim. — S. Ahmad, Avtobiografiya

Xudoyim xotinlarni uy uchun yaratgan. Erkaklarni olib kelishdan qismasin. — H. Rahimov, Chin hayot

husn degan narsadan xudo meni qisgan. — Mirmuhsin, Meʼmor

5. Birlashtirmoq, yummoq.

Lablarini qismoq.

Valixon mushtini qisib taʼkidladi: — Sipoh kerak. — Sh. Toshmatov, Erk kushi

Rangi qum oʻchgan, iztirobdan qaltiragan odamlar, oʻz xarobalari oldida tishlarini qisib, jim oʻylanardilar. — Oybek, Quyosh qoraymas

  • Boshini (yoki kallasini) U kallasini qisib, koʻkargan koʻzini qoʻli bilan toʻsib turgan Jamol pismiqqa murojaat qildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
  • Boʻynini (yoki boʻyin) qismoq 1. Boʻynini ichiga tortmoq (odatda biror maʼno ifodalash uchun, masalan, bilmaslik, xabarsizlik maʼnosini bildirish uchun shunday qilinadi). Risolat xola boʻynini qisib, oʻzi ham bu sirning boisidan bexabarligini bildirdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushiBir kun erimning uzoq sayilga ketganini eshitib, uyimga yetim boladek boʻynini qisib kirib keldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaQarshisida yolvorganday boʻyin qisib turgan yigitga rahmi keldi. — J. Abdullaxonov, Toʻfon
  • Dumini qismoq 1. Dumini oyoqlari orasiga olmoq (it haqida — odatda qoʻrqqan holatlarda shunday qiladi). It juda qoʻrqoq ekan. Dumini qisib, bir menga, bir Asetga qarab, bostirmaning tagiga kirib ketdi. — N. Fozilov, Diydorqattiqroq gapirib, hukumatni esga solsang, dumini qisadi bu chayqovchilar. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda
  • Yelkasini qismoq 1. Boʻynini ichiga olib, ikki yelkasi bir oz koʻtarilgan holatda boʻlmoq. Mutrib odaticha yerga qarab, yelkasini qisib, bir-bir odim tashlab ketardi. — S. Siyoyev, Avaz— Somon olganmisiz? Agronom., yelka qisdi: — Bilmadim bolalar kecha-pecha olib kelgan boʻlmasa. — S. Siyoyev, Otliq ayolJuman, men yelkamni qisib keldim, bolalarga ayt, meni qayta tarbiyalashsin — A. Muxtor, Tugʻilish
  • Koʻz(ini) qismoq 1. Biror sabab yoki taʼsir bilan koʻz milklarini bir-biriga yaqinlashtirmoq, koʻzni yumish darajasigacha toraytirmoq. u sel-sel terlaganiga ham parvo qilmay, koʻzlarini qisib, yoʻlga qaradi. — YoshlikCharaqlagan oftobga qaraganday, koʻzlarini qisib, Temurga oʻgirildi. — S. Siyoyev, YorugʻlikRaisning qarashidan bu nasihatning maʼnosiga tushungan mudir qoʻlini koʻksiga qoʻyib, chap koʻzini qisib dedi — MushtumDarhol koʻzimni qisdim. Bir mayizni ikki boʻlib yeydigan Moʻmin doʻstim fikrimni pay-qadi. — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar.
  • Tilini qismoq Gapirmay (gapirtirmay) qoʻymoq; gapirishdan tiyilmoq. Oʻlikmi-tirikmi, bilarmiz. Man ham qarab turmayman. Ammo soʻz tarqalmasin, ayt, xotining tilini qissin. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Yuragini qismoq Xafaqon, diqqat qilmoq; ruhan ezmoq. Sahrodagi bir xil manzara kishi yuragini qisib, uni diqqinafas qilib yuboradi. — K. Yashin, Hamza
Toʻliq maqola →
qissachi
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot s. t. Qissaxon, qissagoʻy.

Zamon koʻp gapni yoqtirmaydi, ammo joyini topib, odamini uchratib qolsa, undan usta qissachi yoʻq. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻliq maqola →
qissaxon
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Afsona, rivoyat va dostonlarni ifodali qilib aytish yoki badiiy oʻqish mahoratiga ega boʻlgan professional ijrochi.

Koʻknorixona ahlining oʻzlaridan qissaxonlari ham bor. — Fitrat, Qiyomat

Toʻliq maqola →
qissachilik
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Qissanavislik, qissalar yaratish.

Voqelikning badiiy manzarasini yaratish istiqlol davri qissachiligining asosiy muammolaridan sanaladi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 128 →

Taʼriflar ichida

14 ta
hikoyat

hikoyat esk. ayn. Hikoya. Maqollarga, ertakka, hikoyatlarga. Men umrimda juda koʻp quloq osibman. M. Shayxzoda Mirza Bahrom ham hali Tavhidiy oʻqigan hikoyatning yozilish

belletristik

belletristik Belletristikaga, nasrga oid. Belletristik asar. Shu narsa aniqki, ocherkning baʼzi namunalari hikoya va qissa kabi sof belletristik janr namunalariga oʻxshay

zafarnoma

zafarnoma Zafarlar, gʻalabalar haqida qissa. Xorazm toʻgʻrisidagi dastlabki maʼlumotlar Eron shohlari tomonidan qoya va qabr toshlariga oʻyib yozilgan zafarnomalarda uchr

dilbarlik

dilbarlik Goʻzallik va maftunkorlik xususiyatiga egalik; nafosatlilik. Sahnaga chiqadigan artistda oʻziga xos dilbarlik boʻlishi kerak. Gazetadan Saʼdulla Siyoyevning qis

matal

matal a. Tugal maʼno ifodalamaydigan obrazli ibora, hikmatli soʻz (masalan, qizil qor yoqqanda, tuyaning dumi yerga tekkanda). Qissa, masal. Qulmurodning mataldek boʻlib

jangnoma

jangnoma Urush va janglar haqidagi asar, qissa. Men eski jangnomalarni oʻqib oʻrganganim uchun, gazetaning xati menga yot tuyulmadi. M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Hammasini koʻrish · 14 →

Ertaklar

4 ta
Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Dod
Xalq ogʻzaki ijodi

Ikki ziyrak yigit qaroqchilar toʻdasiga duch keladi. Ular oʻzlarining aql-zakovatlari bilan qaroqchilarni qoʻlga tushirishga muvaffaq boʻlishadi.

Shoir sevgisi
Xalq ogʻzaki ijodi

Navoiy va bir qiz oʻrtasidagi muhabbat qissasi Husayn Boyqaro tomonidan fosh etiladi. Podshohning aralashuvi ularning taqdirini oʻzgartirib yuboradi.

Xurshid bilan Laylo
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Misr shohi Abdulazizning oʻgʻli Xurshid va vazir Abdukarimning qizi Laylo oʻrtasidagi muhabbat qissasi hikoya qilinadi. Ularning baxtiga toʻsiq boʻlg