Қидирув

фл. 1. Ўсиб, ривожланиб, таркиби яхшиланиб, истеъмол қилиш ёки ишлатиш учун яроқли ҳолга келмоқ, етилмоқ (мева, сабзавот, дон, сув кабилар).

Қулупнай пишди. Помидор пишгани ёʻқ.

Мол ўтмайдиган баландликдаги деворлари ҳам нураган, боғ ичидаги олма ва тоғолчалар эса пишиб ётибди. — Ш. Холмирзаев, Ёʻллар, ёʻлдошлар.

Мана бу узумни олинг, жуда яхши пишибди. — Ойбек, Танланган асарлар

Қора гилослар ғарқ пишиб, шохлари томга тушиб турар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Оқар сувларнинг барчаси пишган, ер остидаги кам ҳаракатдаги сувлар хомдир. — Газетадан

2. Ривожланиб етилмоқ.

Пишмаган новда. Пишган уруғ.

Эгатлардаги тутларнинг новдалари пишибди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Қайнатиш, қовуриш, димлаш ва шу кабилар натижасида истеъмол учун тайёр бўлмоқ.

Палов пишди. Тухум пишди. Нон қизариб пишди. Бермаснинг оши пишмас, пишса ҳам, қозондан тушмас. — Мақол

Пишган ошнинг умри қисқа. — Мақол

Кечки норин учун катта қозонда ёғли қази пишади. — Ойбек, Танланган асарлар

Қурбоннинг бир томонида пишиб қотиб кетган кабоблар устма-уст тахлаб қўйилган. — Э. Усмонов, Ёлқин

Феруз бирла бир хонада ўтириб гурунг этмакка, бир қозонда пишган таомни емакка оп қилганими бу? — С. Сиёев, Ёруғлик

4. Ўтда ишлов еб, зарур технологик хусусият касб этмоқ.

Ғишт яхши пишибди.

5. Тобланмоқ, қораймоқ; чиниқмоқ.

Офтобда роса пишдик.

— Оҳо, агрономча, — деди Ҳамдам қошини чимириб, — далада роса пишибсан-ку. — Ҳ. Аҳмар, Ким ҳақ?

Ёшлар ишласин, пишсин, энди бизлар чарчаб қолдик, десак ҳам, қари билганни пари билмас, деб юз балога рўпара қилишаверади. — С. Нуров, Нарвон

Шукуровнинг офтобда пишган қорача юзи, сал қисилган қўй кўзларига чуқур ўйчанлик чўккан эди. — О. Ёқубов, Диёнат

6. с. т. Тўлишиб, ёрилиш даражасига келмоқ (яра-чақа ҳақида).

Малҳам қўйилса, чипқон тез пишади.

7. кўчма Умри охирига етиб, қартайиб, ўлими яқинлашмоқ.

— Ўзи пишиб қолгандай-ку, Назар ака, — дедим.

— Қўйинг, уч-тўрт кунлиги борми-ёʻқми. — М. М. Дўст, Лолазор

Эшон аянинг бирдан-бир нияти — қўлда қолган қўр-қутларни сақлаб қолиш, пишиб, ҳилвираб турган эшонни ўз масканига қўйиб, бойликларга эга бўлиш. — С. Аҳмад, Ҳукм

8. кўчма с. т. Ҳал бўлмоқ, тайёр бўлмоқ.

Иш пишди — Тешабойнинг ўрнига сизни бригадир қилмоқчи бўлдик. — Уйғун, Дўстлар

[Эгам хотинига:] Гапни бўлма! Ҳой, нари бор! Иш пишди. — Шукрулло, Сайланма

Мунаввар, Назокат фожиасини ўз фожиасидай юрагига яқин олди. Шунгами, постановка тез пиша қолди. — С. Анорбоев, Меҳр

9. кўчма Мукаммал ҳолга келмоқ.

Фикрлар пишиб, етилиб, юракдан тўлиб чиқмасидан асар ёзишга, айниқса, уни нашр этишга шошилиш керак эмас. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

Бу ҳол Ойбекнинг дастлаб ўз хаёлида пишиб етилган эпизодларнигина ёза бошлаганини кўрсатади. — ЎТА

10. кўчма Ой-куни яқинлашмоқ.

Шуни яхши билингки, ишингиз энди кўп бўлади. Пишиб турган хотин кўп. Уйма-уй юриб, консултация берасиз. — С. Аҳмад, Чўл шамоллари

фл. Пиширмоқ феълининг биргалик нисбати.

унд. с. Мушукни ҳайдаш учун ишлатилади.

Мушукка пишт демаган товуққа кишт дермиди? — Мақол

от шв. Мушук.

Баширжон: Нега пишак шоколад емас экан-а? дея ўйлай бошлади. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Индан чиқиб, пишак билан ҳазиллар, Магар ажал қўмсаб келса сичқонга. — Алпомиш

от 2. от Полиз экинлари, мева, сабзавот кабиларнинг пишган вақти, мавсуми (шу нарсаларнинг номи билан қўлланади). Қовун пишиғи. Тут пишиғи. Авжи ўрик пишиғи. шт Буғдои, жўхори пишиғида.. енгил чархини елкасига солиб, ўғилчасини етаклаб, дала айланади, ўроқ чархлайди. А. Қаҳҳор, Сароб. Тут пишиғи эди. Пешиндан кейин ҳовлида картошка чопиқ қилаётгандим. М. Мансуров, Ёмби

3. Тезда синмайдиган, йиртилмайдиган, узилмайдиган, бузилмайдиган; пухта, мустаҳкам, қаттиқ, чидамли. . [Унсин |

Пишиқ чит. Пишиқ чарм. тя [Мастон] Оёғидаги пишиқ ағдарма этикни кўздан кечирди — А. Қаҳҳор, Мастон

Маҳсининг чоки пишиқ бўлсин учун, мумли ёпишқоқ ипни ҳар қатимда бармоқлари билан “қир-қир ” тортиб қўярди — Ойбек, Танланган асарлар

4. Эшилган, пишитилган, чийратма

5. Ўтда, оловда пиширилган

Пишиқ ғишт. яш Хайруллаев олдида Шамси Тўраевич дарвозахонанинг бир бурчагига териб қўйилган пишиқ ғишт уюмини унга [Баширжонга] кўрсатди — Н. Аминов, Суварак

6. Жисмоний жиҳатдан бақувват, миқти, чайир

Қўл олиб кўришар экан, унинг пишиқ жуссасига, болаларча ийманиб турган кўзларига қаради — С. Аҳмад, Уфқ

Вужудидан ўсмир болалардай куч-ғайрат тўлиб турар, гавдаси пишиқ, терилмаган қуюқ қош остида ўйчан юмалоқ кўзлари тимқора бўлиб кўринар эди — А. Мухтор, Давр менинг тақдиримда

7. кўчма Ўз ишига пухта, бировга сўзини бермайдиган, ҳақини олдирмайдиган. Пи-шик, сўзамол кампир, ҳар хил баҳона топиб, кунда бирикки марта бойникига кирар эди. Ойбек, Танланган асарлар. У \Абдурасул\ энди турмушнинг оғир кулфатларини енгиб, пишик йигит бўлиб етишган эди. П. Турсун, Ўқитувчи

Пишиқ бўл. Нима мақсадда юрганингни ҳеч ким билмасин — П. Турсун, Ўқитувчи

8. Ўз нарсасини, меҳнатини бировга анойи қилмайдиган, қаттиқ. Кузда тоғамдан пул олиб юбораман-да. Лекин қариндошларимиз ўлгудай пишик одамларга ўхшайди. Ойбек, Танланган асарлар

9. кўчма Асосли равишда ишланган; яратилган; пухта. ™ | Ҳакимов | . Остонбек агрономлик маълумоти борлигига шаҳодатнома олиб келганди, дадаси ўғлининг ишни пишик килганидан хурсанд бўлди. "Ёшлик". Бўри Пайғамов, Пусратбек-нинг олдин — журналларда жиддий, пишик мақолаларини ўқиганда, кўз остига олиб Кўйган, бу ерга атайлаб уни кўриш, кўнглига қўл солиш учун кирган эди. С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

Пишик асар. Пишиқ иш қил-мок■

Эшонбоев тез ўсиб келаётган кадрлардан эканини, анча пишиқ илмий иш ёзганини айтди — П. Қодиров, Уч илдиз

10. Зийрак, уддабурон. Мен бошқа нарса демоқчиман: ишнинг кўзини биладиган одам, пишик, хат-саводи бор., шу одамни секретарликка тавсия қилсак, демокчиман. А. Қа\\ор, Қўшчинор чироқлари

от эск. айн. Ричаг.

Яна тушки сменага ўтган кунларимиз эди. Вишканинг тепасидаги пишангнинг ўқи сал қийшайиб қолган экан. — П. Қодиров, Қадрим