Қидирув

Айлананинг унинг диаметрига нисбати сифатида аниқланадиган математик константа. π = 3.14159265359

от 1. Бир учи ёритқич асбоб ичидаги керосинни ёки мойни шимиб, иккинчи — ёнувчи учига ўтказиб берадиган лентасимон мато ёки эшилган пахта.

Қорачироқ пилиги. Шамнинг пилиги. Лампа пилиги.

Мойи тугаб, пилиги сўхта бўлган чироқ бир лип этиб сўнди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Ёшига нисбатан анча тетик, барваста чол остона ҳатлади. Гулрўйнинг юраги безовта тепганча, яна бир бор эшитилар-эшитилмас, ўтиринг, деб қўйди-да, чироқ пилигини бир оз кўтариб, кўрпача ташлади. — Ёшлик

2. тўқм. Пахта, жун, ипак ва зиғир толаларини бўшгина ҳимариб, чўзиб, тўғрилаб ҳосил қилинадиган маҳсулот.

Пилик ип йигириш учун асосий хомашё ҳисобланади. — Ўзме

3. Соч ўрими ечилиб кетмаслиги учун унинг учига қўшиб ўрилган пахта.

Сочини майда ўриб, учига пилик таққан, оёғига кавуш, эгнига чит кўйлак кийган ўн олти ёшлардаги бир қиз анор узиб, саватга терарди. — С. Аҳмад, Сайланма

4. Арвоҳларга, инс-у жинсларга атаб ёқиш учун бир учига пахта ўраб, ёққа ботирилган чўп.

Камзулининг чўнтагидан қамишга ўралган бир неча пиликни олиб, учтасини Сурмахон қабрининг бош томонига тиқиб, ёндириб қўйди. — И. Раҳим, Ихлос

5. Қош, киприкни бўяш учун ишлатиладиган, учига пахта ўралган чўп.

Сатимхоннинг қўшнилар билан тотувлашиб олганини айтмайсизми — бир пиёла кетидан ўсма қўйиб, бир пиликдан сурма тортгандай! Шуҳрат, — Умр поғоналари

сфт. 1. Пилиги бўлган, пилик воситасида ёнадиган.

Ҳар маҳаллага шаҳар думахонаси ўтқазган фонусларнинг ичида биттадан еттинчи пиликли керосин лампа ёнар эди. — Ф. Ғулом, Шум бола

2. Учига пилик қўшиб ўрилган (соч ўрими ҳақида).

Ўша йили сочим эди — оқ пиликли жамалак. — Ғ. Ғулом

фл. Пиликламоқ феълининг мажҳул нисбати.

элик. sıńq

от 1. Узоқ умр кўрган киши; кекса (қари 2).

2. Диний мазҳаб бошлиғи, диний раҳбар.

Худо хоҳлаб, пирлар мададкор-у азиз авлиёлар қўллаб юборса, ҳаммасини даф қиламиз. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

Қоч, ёʻлни бўшат, пирим келяптилар! деб кимгадир ўшқирган — К. Яшин, Ҳамза

Арвоҳлар ёр, пирлар мададкор бўлиб, овимиз бароридан келсин. — Ҳамза, Танланган асарлар

3. Бирор касбнинг асосчиси, ҳомийси деб тушуниладиган, кўпинча, афсонавий ва афсоналаштирилган шахс.

Мискарлар, чегачилар, тунукасозлар кўп антиқа гапларни, ҳар қайсилари ўзларининг пирларини, рисолаларини яхши биладилар. — Ойбек, Болалик.

4. кўчма Бирор иш, касб ёки соҳани жуда яхши эгаллаган, шу соҳада ўта моҳир уста киши, устоз.

Бундай раҳбарлар, гўё ҳамма соҳанинг пири ҳисобланадилар. — Н. Аминов, Ёлғончи фаришталар

— Боланг бой бўлгур Шоди ошпаз бу касбнинг зап пири-да! — чолнинг тарифини келтиришади чинорликлар — Ёшлик

Улар ўрни келса, отаси экан-у, ҳатто пирининг ҳам бетига қоракуя чаплаб, мақсад сари талпинади. — С. Сиёев, Ёруғлик