Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«осиш» бўйича 263 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

235 та
осмоқ
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

фл. 1. Бўйнидан сиртмоққа илиб ўлдирмоқ.

Дорга осмоқ.

Азизбек Хазина ҳисобини олиш учун келган девонбекларни ўлдириб, ўрда дарвозасига осди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Зуннунхўжа:] Уйимга ўт қўяман! Ўзимни осаман! Ўғлим, жон ўғлим, мен сизни шу умид билан ўғлим деганмидим. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Маҳкамлаб, михлаб ёки илиб осилтириб қўймоқ.

Деворга соат осмоқ. Дорга гилам осмоқ. Қозиққа сочиқ осмоқ. Арчага ўйинчоқ ва лампочкалар осдик.

Қўйни ҳам ўз оёғидан осадилар, эчкини ҳам ўз оёғидан осадилар. — Мақол

3. Бел, бўйин ёки елкага илиб кўтариб юрмоқ, тақмоқ.

Белга қилич осмоқ.

Йигитлар милтиқларини пайпаслаб топиб, елкага осдилар ва кўчага отилдилар. — Ойбек, Қуёш қораймас

4. Тақмоқ, илмоқ.

Қулоққа сирға осмоқ.

Нури олтин занжирни бўйнига осди, соат, кўкрагидан пастроқда юлдуздай ярқиради. — Ойбек, Танланган асарлар

Бўйнига осиб лола, Келди шу гўзал кўклам. — Ғайратий

5. Ўрнатмоқ, жойлаштирмоқ; илмоқ.

Тракторга култиватор осмоқ. Қозон осмоқ.

  • Қулоқ осмоқ Норқул маҳаллада истиқомат қилувчи баобрў кишиларнинг фикрларига ҳам қулоқ осмади. — Газетадан
  • Қовоқ осмоқ Ошно Яхшибоевнинг гапини эшитди-ю, қовоқ-тумшуғини осди. — М. М. Дўст, Лолазор
Тўлиқ мақола →
ош
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

1. Пиширилган иссиқ овқат

Угра ош. Хўрда ош. яш Совчиларни яхши сўзлар ва қуюқ-суюқ ошлар билан жўнатиб, иккинчи келишига ўйлашиб жавоб берадиган бўлдилар — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Умуман, ҳар қандай овқат, таом

Ош тузи. Ошинг ҳалол бўлса, кўчада ич! — Мақол

Элга берсанг ошингни, Эрлар силар бошинг- — Мақол

Жон бўлса, жаҳон топилар, Ош бўлса, қозон топшшр — Мақол

Тўра қозон бошидан мис товоқда суюқ ош олиб келиб, чордана қурибўтирди — Н. Фозилов, Дийдор

3. айн. палов. . -Ултиринг, ўлтиринг, меҳмон! — деди уста Фарфи. —

Ош дамламоқ. яи Илгарилари лағмон ёки ош ейиш учун нуқул корхонадан ташқарига чиқишга мажбур бўлар эдик — Газетадан

Ошга сабзи босилди-пишди — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. этн. Баъзи муносабатлар билан ўтказиладиган зиёфатлар номининг таркибий қисми, мае

қиз оши, хотин оши, арвоҳ оши, маслаҳат оши

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 235 →

Таърифлар ичида

6 та
деворий

деворий Деворга ёки девор учун ишланган, деворга мослаб танланган. Деворий нақшлар. Деворга ўрнатиш ёки осиш учун мослаб ишланган. Деворий соат даранглаб, ўн б

кўринарли

кўринарли Кўриш мумкин бўладиган, кўринадиган, кўриниб турадиган. Эълонни кўринарли ерга осиш керак. Кўзга кўринарли Маълум аҳамиятга эга; эътиборга лойиқ, ай

мачта

мачта Кеманинг қоқ ўртасига ўрнатиладиган, елкан осиш, кузатиш, сигнал бериш учун хизмат қиладиган вертикал металл ёки ёғоч устун, дор. Кўрфазда эса кема мак

зулфин

зулфин Қулф осиш ёки эшикни берки-тиш учун эшикка ва унинг кесакисига, икки табақали эшикда \ар икки табақага ўрнатиладиган кичкина ҳалқасимон темир ва унга осил

карниз

карниз Бино деворининг устки қисмида ёки эшик, дераза устида горизонтал ҳолда туртиб чиққан қисм. Ҳозир Олмалиқ қурувчилари карниз ва тўсинлар ва ҳатто симёғочлар

сепоя

сепоя Тўғон, дамба қуришда, дарё ва анҳорларнинг қирғоқларини сув ювиб кетишидан сақлашда ишлатиладиган, учта ходани учбурчак шаклида бир-бирига маҳкамлаб,

Эртаклар

9 та
Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Ақл билан давлат
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин

Эралихон ва уч ўғри
Халқ оғзаки ижоди

Эралихон исмли подшо кечалари шаҳар кўчаларини кезиб, уч ўғрига дуч келади. Улар биргаликда подшо хазинасини ўғирлашга қарор қилишади.

Ҳасан ва Ҳусан
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда икки ака-ука, Ҳасан ва Ҳусан, саргузаштларга бой ҳаёт кечириб, турли мамлакатларда қаҳрамонлик кўрсатади. Улар ўзларининг жасорати ва топқирлиги

Маликаи Ҳуснобод
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг қизи Маликаи Ҳуснобод отасининг зулмига қарши чиқиб, ўз тақдирини ўзи белгилашга интилади. У кўплаб қийинчиликларни бошидан кечириб,

Қуёш ерининг паҳлавони
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда камбағал чол ва унинг ўғли Рустамнинг бой Ҳалимбой зулмидан қочиб, тоғда айиқлар билан дўстлашиб, паҳлавон бўлиши ҳикоя қилинади. Рустам о

Ҳаммасини кўриш · 9 →

Шева материаллари

13 та
чиш босиш
Фарғона вилояти · тиш босиш

Чўян эритмасидан омоч тишини қуйиш учун хомқолипини тайёрлаш иши

чушух босиш
Фарғона вилояти · чувуқ босиш

кетмоннинг юқорига қайтарилган зеҳини ичкарига томон босиш

чäрқïрра балг'а
Фарғона вилояти · чорқирра болг'а

"чорси болг'а" ма'носида. Тунукасозликда — тунукадан ясалаётган идишларга сим босиш ва қайириш, қулоқ қадаш, қалин нарсаларнинг қулпагини (замогини) боси

дам босиш
Фарғона вилояти · дам босиш

Дамни босиб (очиб-беркитиб), ичига ҳаво тўлдириш ва ўтни пуфлаш иши.

дам босиш, дам бериш
Фарғона вилояти · дам босиш, дам бериш

Кўра ва ёндўконга шамол ҳайдаш учун дамни ушлаб кўтариш ва яна пастга босиш иши

дог'лаш
Наманган вилояти · дог'лаш

тақачиликда отни ното'г'ри тақалаш орқасида мих этга кетганда михни суг'уриб олиб, қайноқ сув қуйиш ёки ёг' қиздириб босиш; пичоқчилик ва темирчиликда

Ҳаммасини кўриш · 13 →