Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ош» бўйича 2939 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

1289 та
ош
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

1. Пиширилган иссиқ овқат

Угра ош. Хўрда ош. яш Совчиларни яхши сўзлар ва қуюқ-суюқ ошлар билан жўнатиб, иккинчи келишига ўйлашиб жавоб берадиган бўлдилар — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Умуман, ҳар қандай овқат, таом

Ош тузи. Ошинг ҳалол бўлса, кўчада ич! — Мақол

Элга берсанг ошингни, Эрлар силар бошинг- — Мақол

Жон бўлса, жаҳон топилар, Ош бўлса, қозон топшшр — Мақол

Тўра қозон бошидан мис товоқда суюқ ош олиб келиб, чордана қурибўтирди — Н. Фозилов, Дийдор

3. айн. палов. . -Ултиринг, ўлтиринг, меҳмон! — деди уста Фарфи. —

Ош дамламоқ. яи Илгарилари лағмон ёки ош ейиш учун нуқул корхонадан ташқарига чиқишга мажбур бўлар эдик — Газетадан

Ошга сабзи босилди-пишди — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. этн. Баъзи муносабатлар билан ўтказиладиган зиёфатлар номининг таркибий қисми, мае

қиз оши, хотин оши, арвоҳ оши, маслаҳат оши

Тўлиқ мақола →
ошмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Миқдор ёки ҳажм жиҳатидан кўпаймоқ; ўсмоқ; ортмоқ.

Факултетдаги талабалар сони беш юздан ошди.

Пахта йилдан йилга мўл бўлиб, фойдаси ҳам ошиб турибди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ортмоқ, ортиб қолмоқ.

Харажатдан беш сўм ошиб қолди.

3. Кўтарилмоқ.

Ойим куйди-ёнди, дадамнинг қон босими ошиб, касалхонага тушиб қолди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Саодат лабини жийириб, шишачани қайтиб узатди: — Ёʻқ, беш сўмдан ошса олмайман — Ёшлик

Ҳали офтобнинг дами қайтмаган, Қўшариқнинг катта кўчасидаги азамат тераклар толдан ошиб, ҳовлига тўрт энликкина соя ташлаган пайт эди. — С. Аҳмад, Уфқ

Ҳар кун мол нархи ошади, бозорда савдогарларнинг қулоғи тиккайган. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Маълум бир пайт чегарасидан утмоқ; кечмоқ; оғмоқ.

Вақт ярим кечадан ошди. Соат учдан ошди. Иш бошлаганимга беш ойдан ошди. Ёшим қирқ бешдан ошди.

Соат олтига белгиланган тўй соат ўндан ошганда бошланибди. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

5. Мол сотиб олишда унинг баҳосини оширмоқ, нархига нарх қўшмоқ, орттирмоқ.

Бошқа бир рақиб илмасин, деган андиша билан баққол ҳам бир тангалаб олаверди. — Ойбек, Танланган асарлар

6. Кучаймоқ, зўраймоқ; янада сезиларли, таъсирли бўлмоқ.

Алами ошди. Завқим ошди. Ихлосим ошди. Кайфи ошди. Ғайрати ошди. Ишга ҳаваси ошди.

Уйда ўтиравериб, Муроднинг хуноби ошиб кетди. — Т. Ашуров, Оқ от

Искандар ич-ичидан жиғибийрони ошиб, терс бурилиб чиқиб кетди. — М. Мансуров, Ёмби

7. Такомиллашмоқ, яхшиланмоқ; юқори босқичга кўтарилмоқ.

Сотувчининг малакаси ошди. Ҳуқуқий онгимиз ошмоқда. Қадрласанг, қадринг ошар. — Мақол

Бу ҳужжатни бутун раёнга тарқатмоқчимиз, Шер, обрўйинг ошиб, чўққига кўтарилаётганингни биляпсанми?И. — Раҳим, Ихлос

8. Бирор жиҳатдан ёки бирор соҳада бошқалардан ўтиб кетмоқ, ўзмоқ, зўр чиқмоқ, орқада қолдирмоқ.

Агар енгсанг, зўр келсанг, ошсанг, Доим сени тўйга бошлайман. — Э. Раҳим, Янги қадам

9. Маълум бир тўсиқ, чегара ёки баландликдан ўтмоқ.

Довон(дан) ошмоқ. Девордан ошмоқ. Тоғ(дан) ошмоқ. Сув тўғондан ошиб тушяпти. Қимирлаган қир ошар. — Мақол

Шермат девордан ошиб, ҳовлига тушди ва оёқ учида юрганча, бурчакдаги уй олдига келди. — Ёшлик

Саломат қизлар билан боғма-боғ ошиб келиб, девор панасидан қўшиққа қулоқ соларди. — С. Аҳмад, Ҳукм

10. Қўлдан қўлга, бир ташкилотдан бошқасига ўтмоқ.

Иш терговдан судга ошди.

11. Кўпмоқ, кўпчимоқ (хамир ҳақида).

Хамир ошди.

  • Иши бошидан ошиб ётмоқ (ёки кетмоқ) Иши жуда кўп бўлмоқ, жуда кўпайиб кетмоқ. Директорнинг пешоналари тиришди-ю, салгина норозилик маъносида ўзига-ўзи деди: Мана, ишлар ҳам бошимдан ошиб кетди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучлиНабирали бўладиган Ўзбек ойимнинг иши бошидан ошган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Ким ошди савдоси Молини очиқ савдога қўйиб, уни энг юқори нарх қўйган кишига сотиш усули; ауксион.
  • Ошиб тушмоқ Мамат қассобники ҳаммадан ошиб тушди. У бошқалардек қилмади-ю, лекин чиқиб кетди. — Ёшлик
  • Умбалоқ ошмоқ Ит умбалоқ ошиб, бели билан деворга бориб урилди, кўзлари тубсиз қаҳрга тўлиб, ғингшиди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
  • Амалга ошмоқ
Тўлиқ мақола →
ўша
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

олм. Узоқдаги, аввал тилга олинган кимса ёки нарсани, ўрин, пайтни кўрсатиш, айтиб ўтилган, аввалдан маълум бўлган бирор ҳодисани эслатиш, унга ишора қилиш учун хизмат қилади.

Ўша йил. Ўша кундан бошлаб. Ўша одам ёдингиздами? Ўша жойда учрашамиз.

Бу шод-у хуррамликни туғдирган яна ўша сув эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Биз ўша ерга бориб туришимиз керак. А. — Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Яқинроқ борсак, яна ўша эрталабки ёш эр-хотинлар. — Ҳ. Қодирий, Ёʻлда

Ўша жилва ва ўша оташ, Ўша кўзки, сузгин, хаёлкаш, Ўша имо, ўша ишора Эта бошлар юракни пора. — Ҳ. Олимжон

Тўлиқ мақола →
ошам
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Бир марта ошаш учун мўлжал-лаб сиқимланган қуюқ овқат (ош, шавла, норин ва шу кабилар).

Биров бировни уйига таклиф қилса: Чой қуйиб бераман, ош дамлаб бераман, Марҳамат қилинг, бир ошам ошимиз бор, — дейди. — К. Маҳмудов, Қизиқарли пазандалик

Бердибойнинг қорни ҳар қанча оч ва ўн беш кунлардан буён иссиқ кўрмаган эса-да, олдига қўйилган паловдан бир-икки ошам олиб, томоғидан нарига ўтказолмади. — А. Қодирий, Кичик асарлар

  • Бир (ёки бир-икки) ошам Озгина, арзимаган. Афанди мардикорчилик қилар эди, бир хасис одам уни ярим танга пул, бир ошам ошга баҳолашди. — Латифалар
Тўлиқ мақола →
ошиқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ОШИҚ И 'оёқнинг тиззагача ва тиззадан кейинги суякларини туташтириб турувчи суякча'. Туянинг ошиғидан соҳҳа ҳилиб олибди. Бу от қадимги туркий тилда 'маълум даражадан кўтарил-ъ маъносини англатган а:ш- феълининг аш- шаклидан от ясовчи -(у)қ қўшимчаси билан ясалган (ЭСТЯ, И, 216; Девон, И, 97); ўзбек тилида а унлиси â унлисига, у унлиси и унлисига алмашган: аш- + уқ = ашуқ > âшиқ. а. عَاشِق — севувчи, севиб калган; хуштор; мухлис

1. Бировни жуда севиб, унга шайдо бўлиб қолган, бировга муҳаббат қўйган киши; хуштор

Ошиқи беқарор

Муҳаббат дардига мубтало ошиқ, Сенга ҳавас билан боқурман чиндан — А. Орипов, Йиллар армони

[Туҳфа:] Мирзо Анварга ошиқ бўлган экансан, Нозик! — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Бирор нарсани жуда яхши кўриб қолган, унга берилган; мухлис. Шеър ошиғи. Мусиқа ошиғи. н Ботирали! Эъзоз-хон! Қани, бери келинглар! — . Ойқиз бу қизга узоқ тикилгач, уни ашула ва дутор ошиғи бўлса керак, деб ўйлади. Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

деб [Ғофир ота] гул ошиқларини ўз ҳузурига чақирди — Ҳ. Ғулом, Машъал

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 1289 →

Таърифлар ичида

177 та
икковора

икковора Икки кишига битта, икки кишига бир (тўй, зиёфат ва шу кабиларда меҳмонларга идишда тортилган ош-таом ҳақида). Ош икковорадан тортилди. Икковора-икковора

ҳамдам

ҳамдам Бирор кимса билан кўпинча бирга бўлувчи шахс ёки нарса. Қаламкашлик бурчин оқлаб қаламинг, Бўлди доим ҳамнафасинг, ҳамдаминг. Ҳабибий Аё, менинг ош-нони

тўкиб-сочиб

тўкиб-сочиб кўчма кам қўм. Мўл-кўл қилиб, тўкин-сочин. [Олахўжа] Тўйдан илгари тайинлади: — Дўст-душман — ҳаммасини айтинглар, тўкиб-сочиб едиринглар! Ола

сўлақмон

сўлақмон Ёʻғон таёқ; сўйил. кўчма салб. Гунгурсдай, хирсдай, барваста одам ҳақида. Бу она сути оғзидан кетмаган сўлақмонлар нимани кўрибди?! С. Анорбоев, Ҳамсу

таҳоратхона

таҳоратхона Таҳорат олиш, ювиниб покланиш учун мосланган махсус хона. Масжид таҳоратхонаси. с. т. Ҳожатхона, халохона. Никоҳ-никоҳда, ош-ошда қолиб, куёвни қидириб

норин

норин Пиширилган хамир ва гўштни (одатда қазини) майда тўғраб, аралаштириб тайёрланадиган овқат. Қуруқ норин (шўрва солинмаган норин). Ҳўл норин (шўрвали нори

Ҳаммасини кўриш · 177 →

Эртаклар

365 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ҳаммасини кўриш · 365 →

Шева материаллари

1106 та
Алгов
Қашқадарё вилояти · Алгов

Эҳтиёжи бор нарсани бошқалардан вақтинча олиб туриш ва бериб туриш.

Башту:
Фарғона вилояти · бошлиқ

бошли, эсли, ақлли

Батман
Самарқанд вилояти · ботмон

Хивалиларда 48 ёки 50 қадоқ; Тошкентда 11 пуд; Самарқандда 8 пуд

Батман
Тошкент шаҳри · ботмон

Хивалиларда 48 ёки 50 қадоқ; Тошкентда 11 пуд; Самарқандда 8 пуд

Батман
Хоразм вилояти · ботмон

Хивалиларда 48 ёки 50 қадоқ; Тошкентда 11 пуд; Самарқандда 8 пуд

Ҳаммасини кўриш · 1106 →

Ташқи ресурслар

1 та

Саҳифалар

1 та
Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.