Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«орттир» бўйича 124 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

96 та
орт
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ОРТ ъорқа томонъ. Юк машиналари о р т д а ҳолди. Бу от қадимги туркий тилдаги ъорқа қисмъ маъносини англатган ар отидан ўрин маъносини ифо — даловчи —т қўшимчаси билан ҳосил қилинган (ЭСТЯ, И, 180; Девон, И, 77); ўзбек тилида а унлиси â унлисига ал— машган: ар + т = арт > âрт

1. Кимса ёки нарсанинг юз, бет, олд томонига тескари томон; орқа, кет

Ортга қарамоқ. Ортга тисарилмоқ. Ортда қолмоқ. Ортидан бормоқ. Юк машинанинг ортидаги прицеп

Ёрмат бошини ортга, хотини томонга буриб, ўқрайди — Ойбек, Танланган асарлар

2. Бирор нарсадан нариги томон; нариги, у ёқ

Девор ортида бир одам бор

Қуёш олтин баркаш бўлиб, уфқ ортига яшириниши билан салқин тушади — Газетадан

3. 3-ш. эгалик ва ж.к., ў.-п. к. ва ч.к. қўшимчалари билан кўмакчи вазифасида қўлланади (қ. ортига, ортида, ортидан)

Муаммони ҳал қилиш учун бу иш ортидан кўп югурди. Бормаган ташкилоти қолмади — Газетадан

Тўлиқ мақола →
орттирмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Ортмоқ И 1-6 феълининг орттирма нисбати.

Ихлосни орттирмоқ. Қувончини орттирмоқ. Шубҳани орттирмоқ.

Раис:

Гўё кўринишда иш қиласиз, ҳақиқатда бошқаларга иш орттирасиз. — Н. Сафаров, Хадича Аҳророва

У [Саодатхон] устаси Александр Михайловичнинг кўрсатмаларини кўнгилдагидан кўра ҳам орттириб бажарар эди. — Н. Сафаров, Уйғониш

2. Тежаб-тергаб, иқтисод қилиб кўпайтирмоқ, оз-оздан йиғиб тўпламоқ.

Бир қанча танга орттириб қола билса, рўзғорга харжлайди. — Ойбек, Танланган асарлар

[Али] Ўзининг бахцизлигидан, топганини рўзғордан орттиролмай, шу кунгача уйланолмай келишидан ҳасрат қилиб кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Топмоқ, эришмоқ, етишмоқ; эга бўлмоқ; қозонмоқ.

Обрў орттирмоқ. Ҳунар орттирмоқ.

Боисжон Эргашев армия сафида хизмат қила бошлаган йилнинг дастлабки ойидаёқ янги ихтисос орттириб олди. — Н. Сафаров, Янги ер

Минг афсуслар бўлсинким, ким номимни эшица, лаънатлади, лаънат орттирдим! — Шукрулло, Сайланма

Бола-чақа орттириб, деярли Тошкентда турғун бўлиб қолаётганига қарамай, киндик қони тўкилган она тупроқ тортгани-тортган эди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

  • Дунё орттирмоқ Бойлик тўпламоқ. Мен кимларнингдир мол-у мулкини талаб, дунё орттириб, донг таратиб, қадр-қиймат топдимми? — Шукрулло, Сайланма
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 96 →

Таърифлар ичида

1 та
ўртоқлик

ўртоқлик Ўртоқчиликка хос муносабат; дўстлик. Ҳожига тенг бўлмаса, Абулбарака билан ўртоқлиги бўлмаса Албатта, Таманнонинг илинжида елиб-югуради-да! Шуҳрат, Жан

Эртаклар

26 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Беш жонлини бежон қилган Баҳодир
Халқ оғзаки ижоди

Қўрқоқ ва дангаса Баҳодирнинг тасодифан қаҳрамонга айланиши ҳақидаги эртак. Унинг омади ва айёрлиги уни турли хавфли вазиятлардан қандай қутқариши тасвирла

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Эшмат билан Тошмат
Халқ оғзаки ижоди

Иккита дўст Хизрдан турли тилаклар тилайди: бири мол-дунё ва улфатлар, иккинчиси эса оила ва фарзандлар. Йиллар ўтиб, уларнинг ҳаётлари тилакларига кўра с

Гулшоҳ билан Варқа
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда камбағал йигит Варқа ва подшоҳнинг қизи Гулшоҳнинг муҳаббати ҳақида ҳикоя қилинади. Улар бир-бирларини севишади, аммо подшоҳ уларнинг бирга

Кимёгар
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол Абу Али ибн Синони лаънатлаб, ўтган-кетганга сув беради. Бир мударрис унинг сирини билиш учун чол билан учрашади ва унинг бойлигидан айрилишига

Ҳаммасини кўриш · 26 →

Шева материаллари

1 та
устамак
Хоразм вилояти · орттирмоқ, кўпайтирмоқ