Поиск

fl. Ortmoq feʼlining birgalik nisbati.

1. Koʻpaymoq, oshmoq.ARTMAK

2. Oshib qolmoq, ortiqcha boʻlib qolmoq.

3. Yukni transport vositasining ustiga yoki ichiga joylamoq, yuklamoq.YÜKLEMEK

1. Kimsa yoki narsaning yuz, bet, old tomoniga teskari tomon; orqa, ket

Ortga qaramoq. Ortga tisarilmoq. Ortda qolmoq. Ortidan bormoq. Yuk mashinaning ortidagi pritsep

Yormat boshini ortga, xotini tomonga burib, oʻqraydi — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Biror narsadan narigi tomon; narigi, u yoq

Devor ortida bir odam bor

Quyosh oltin barkash boʻlib, ufq ortiga yashirinishi bilan salqin tushadi — Gazetadan

3. 3-sh. egalik va j.k., oʻ.-p. k. va ch.k. qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi (q. ortiga, ortida, ortidan)

Muammoni hal qilish uchun bu ish ortidan koʻp yugurdi. Bormagan tashkiloti qolmadi — Gazetadan

1. Sathning chetlaridan markaziga tomon teng uzoqlikda boʻlgan qismi, nuqtasi; markaz

Nonning oʻrtasi. Gazetaning oʻrtasi. Xonaning oʻrtasi. Hovuzning oʻrtasi. Tarvuzning oʻrtasi

U \Suvonjon\ devordan bir sakrashda oshib tushdi-yu, kuchining boricha oldinga intildi. Bogʻning oʻrtasida Oysuluvga yetdi — S. Anorboyev, Oqsoy

Shaharning oʻrtasida dangʻillama hovlim bor! — O. Yoqubov, Uchrashuv

Toʻxta xola hovli oʻrtasidagi soʻriga kelib, oppoq yostiqqa engashdi — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Uzun narsaning ikki uchidan teng uzoqlikda boʻlgan nuqtasi, joyi

Arqonni oʻrtasidan kesmoq

Oʻsh bilan Andijan yoʻlining oʻrtasida shumshayib yotgan Qora-buloq qishlogʻi birvarakasiga uygʻonib ketdi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Ikki yoki undan ortiq narsalarning oraliq qismi; oraliq

Chap tomonda togʻ etaklari, oʻng tomonda yashil paxtazor, oʻrtasida qishloq — I. Rahim, Chin muhabbat

Sharqu gʻarb oʻrtasida katta bir manzsh, Chin-Mochindan toliqib kelgan karvonlar — M. Shayxzoda

4. Kishilar yoki bir joydagi narsalar orasi; qurshov, davra. — jonli, shoʻx, tetik raqs. Oybek, Quyosh qoraymas

Oʻrtada bir necha qizlar raqs tushmoqda

Olomon ichidan Mamajon oʻrtaga chiqdi — A. Muxtor, Opa-singillar

Sanam xola bilan qanday yarashganini aytdi-yu, qaynanasi pishirib bergan varaqi somsalarni oʻrtaga qoʻydi — P. Qodirov, Qora koʻzlar

5. sft. Oraliq (oʻrta)da boʻlgan; oʻrtadagi

Oʻrta barmoq. Oʻrta eshik. Oʻrta hovli

6. Boshlanishidan va oxiridan taxminan teng uzoqlikda boʻlgan vaqt. m — mehrjon [kuzgi hosil bayrami] pallasi edi. S. Siyoyev, Yorugʻlik

Kunningoʻrtasi. Yilning oʻrtasi

Saraton oʻtgan, kuzning oʻrtasi

7. (asosan oʻ.-p. k. shaklida — oʻrtada) Xamma yoki bir necha kishi uchun umumiy, teng, bir xilda tegishli boʻlgan

Oʻrtada mashinalar, Oʻrtada bu garaj ham, Doʻst boʻlamiz chinakam — Q. Muhammadiy

[Nizomiddinov:] Kolxoz emisha, hamma narsa oʻrtada: Butun bir qishloq bir koʻrpada. Yer oʻrtada, mol-jon oʻrtada — S. Ahmad, Hukm

8. Meʼyoriy darajali; oʻrtacha

Oshning tuzi baland ham, past ham emas — oʻrta. Oʻrta boʻyli yigit. Oʻrta yoshli ayol. yash Dehqon

9. Besh balli baho tizimida "yaxshi"dan past, "yomon"dan yuqori darajadagi baho; oʻrtacha, qoniqarli. n A. Qahhor, Ayb kimda?

Oʻquvchining bilimiga "oʻrta" qoʻymoq. Inshodan "oʻrta" olmoq

Xoʻp, hozir koʻramiz.. "Yaxshi!".. "oʻrta".. "oʻrta". "Dani aʼlo?"

10. (makon kelishiklari shaklida — oʻrtaga, oʻrtada, oʻrtadan) koʻm. vazifasida. Makon, payt yoki obʼyekt munosabatini bildiradi

Gavhar shoshilmay oʻtib, Zulayho bilan Abdu-xalilning oʻrtasiga oʻtirdi.. Oʻ — Hoshimov, Qalbingga quloqsol

Otang bilan oʻrtamizda shunday gaplar oʻtgan — M. Hazratqulov, Jurʼat

ikki kundosh oʻrtasidan ancha gaplar oʻtgani bir daraja maʼlum boʻldi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Shirmonjon olomon oʻrtasidan sugʻurilib chiqdi — S. Zunnunova, Olov

sft. 1. Belgili miqdordan, meʼyordan ziyod; oshiq, koʻp.

Yigʻilishga yuzdan ortiq kishi keldi.

Adolat kasalxonada bir oydan ortiq yotdi. — S. Zunnunova, Gulxan

Ellikdan ortiq duradgor faqat belkurag-u ketmonga sop yasash bilan ovora. — S. Ahmad, Ufq

Ellikboshi

Darrov hovlini oʻz bahosidan ancha ortiqqa olibdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Meʼyoridan yoki keragidan oshiq, haddan tashqari.

Ortiq darajada qaygʻurmoq. Haddan ortiq kulmoq.

Har holda, Toshkent aholisi Azizbek istibdodidan ortiq toʻydi, kimdan koʻmak soʻrashni ham bilmaydi! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. chiqish kelishigi bilanfaqat qiyoslashda Ziyod, yaxshi, afzal, aʼlo.

Uning sendan ortiq joyi yoʻq. Seni jonimdan ortiq sevaman. Aqldan ortiq boylik yoʻq. — Maqol

Oʻzingiz ham, kelin oyim tekkanida, Gʻaffordan ortiq emasdingiz-ku! — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Tegsa arziydigan yigit. Bundan ortigʻini toparmidim, dedim, koʻngil qoʻydim. — Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandir

— Zulm, xoʻrlanish, haqorat shunchalik boʻlar, Qoratoy aka! Bundan ortigʻini kallam sigʻdirmaydi, — gʻazabdan titrab gapirdi — Yoʻlchi. Oybek, Tanlangan asarlar

4. Kuchli, zoʻr.

[Xolisxon:] Haqiqat: ishq oʻti ortiq ekan doʻzax oʻtidankim, Kuyib bagʻrim, kulim koʻklarga sovrilganga yigʻlayman. — Hamza, Paranji sirlari

5. Boʻlib oʻtgandan, koʻrilgandan, kechirilgandan tashqari, undan oshiq.

Ortiq chora yoʻq edi. U, istar-istamas, Gulnordan voz kechdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bu toʻgʻrida [Yusufbek hoji haqida] ortiq bahs qilinmadi va soʻz boshqa xususlarga oʻtdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Badriy:] Men bunday haqoratga ortiq chidolmayman! — 3. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi.

6. Ortiqcha, behuda, oʻrinsiz.

Yomonning bir qiligʻi ortiq. — Maqol

Xudo oʻsha qora kunni ham ortiq koʻrib, qahriga oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha