Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«оли» бўйича 2555 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

1486 та
ўлик
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Ҳаёти тугаган; ўлган, жонсиз; зид. тирик.

Жой олди қучоғингдан Сонсиз ўлик тан. Ким не қилди кимларга, Билмайсан, недан? — Ғайратий

2. Жонсиз тана; жасад, мурда.

Кейинги вақтларда жаноза ўқиб, ўлик кўмиш одаму ҳам барҳам еди. — С. Айний, Қуллар

Кўчалар тўла ўлик Куйиб бўлган бинолардан тутун бурқсайди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Аваз ветврачни чақирган эди, қўйларнинг ўлигини кўриб: — Ёндириб, кўмиб ташланглар, — деди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

3. Ўз хусусиятини (сифатини) ёʻқотган, қотиб, яроқсиз ҳолга келган.

Ўлик оҳак. Улик семент. Ўлик чигит.

Оҳак қиёми кеца, Қотиб бўлар ўлик ганж. — Қ. Муҳаммадий.

4. Жон асари ёʻқ, мурданики сингари.

Ўртада ўн тўртта минглик қоғоз уюмини кўргандагина, Қулмат қоранинг ўлик кўзларига пича жон кирди, ўрнидан қўзғалиб, чўкка тушиб ўтирди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Мастуранинг юзидан ўлим пардаси кўтарилгандай, ҳаёт тўла кўзлари ўлик юзига жон киргизгандай бўлди. — А. Қаҳҳор, Минг бир жон

5. Ҳаётдан нишона ёʻқ; кимсасиз, ҳаракациз.

Ўшандай ўлик қишлоқда бойқушга ўхшаб кимдир истиқомат қилади. — С. Анорбоев, Оқсой

Кимсасиз, ўлик кўринган дашт одамлар билан жонланиб кетди. — Мирмуҳсин, Меъмор

6. Таъсирсиз, ҳис-ҳаяжон уйғотмайдиган, зериктирадиган.

Кундалик ҳаётимизда шунақа ўлик нутқларни озми эшитамиз/ — А. Қаҳҳор, Қуюшқон

Зарурациз, ички дардсиз, эҳтироссиз ёзилган асар ўлик бўлади. — Газетадан

7. Бисотда сақланадиган, ишлатилмайдиган мол ҳақида (маблағга нисбатан қўлланади).

Ҳеч нарсани олдин олиб қўйиш керак эмас, чунки пул бекор банд бўлиб, ўлик ҳолда қолади. — А. Қаҳҳор, Сароб

  • Ўлик табиат Ҳайвонот ва ўсимлик оламига мансуб бўлмаган нарсалар; тирик организмлардан бошқа жисмлар мажмуи.
  • Ўлик тиллар Ёзма манбалардан маълум бўлган, ҳозир кундалик ҳаётда қўлланмайдиган тиллар.
  • Ўлик уйқу
  • Ўлик эт Тирик организмнинг касаллик ёки қариш туфайли ўсиш, ривожланишдан тўхтаган, кўпинча кўчиб, тушиб кетадиган қисми.
  • Яранинг ўлиги Яра ичида қотиб қолган фасод.
  • Ўлса, ўлиги ортиқ Бир неча марта яхши. ўзи кўчиб кирган уйнинг ҳам эски қўрғончасидан ўлса, ўлиги ортиқ бўлиб, бола-чақаси яйраб қолганини мақтай кетди. — Ҳ. Назир, Сув гадоси — оқпадар
Тўлиқ мақола →
олим
Изоҳли луғат · яна 9 та луғатда

от 1. Фаннинг бирор соҳаси бўйича махсус билимга эга бўлган киши.

Ўзбекистон олимлари. Ёш олим. Тилшунос олим.

2. Умуман, билимли киши.

Олим бўлсанг, олам сеники. — Мақол

Оз-оздан ўрганиб, олим бўлур. — Мақол

Афлотун ҳам, Арасту ҳам замонасининг кўп доно, кўп ақлли олимлари бўлган, шубҳасиз. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. Олим (эркаклар исми).

Тўлиқ мақола →
олис
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. 1. Бирор ердан узоқда, йироқда бўлган.

Олис жой. Олис қишлоқ.

Ахир бундан ўн беш кун илгари Умид юк машинасида Мирзачўлдаги олис совхозга чиқиб келди. — Мирмуҳсин, Умид

Ўспиринлар, олис манзилни кўзлаган сайёҳлардай, сафарга пухта ҳозирланган эдилар. — Ёшлик

Олис бир қишлоқдан келиб, мураккаб санъат ёʻлини тутиб, уни пухта эгаллашнинг ўзи катта жасорат. — Газетадан

2. Узоқ, давом этадиган; давомли, узоқ.

Олис ёʻл. Олис сафар.

Ёʻллар азоби энди унутилди, деганда яна олис сафарга жўнатиб юборишмоқчи. — С. Аҳмад, Жимжитлик

3. Ўтмишдаги, қадимги.

Лекин танимизда кезар-ку, бешак, Олис боболарнинг минг йиллик қони. — А. Орипов, Йиллар армони

  • Олисни кўзламоқ Узоқ, келажакда, охирида бўладиган ишни кўзламоқ, охирини ўйламоқ. [Зикриё қори:] Эшон олисни кўзлайди. — Н. Сафаров, Шарқ тонги
Тўлиқ мақола →
олий
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Мавқейи, мартабаси, раҳбарлик роли ва шу кабилар жиҳатидан энг юқори; бош.

Олий Мажлис. Олий суд. Олий бош қўмондон.

30 октябрь кўпи Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг ХИ сессияси ўз ишини давом эттирди. — Газетадан

2. Сифат жиҳатидан энг юқори, энг яхши.

Олий нав. Олий сифат.

Боғда ҳовуз бўйига шинам шийпонларга ёзилган дастур-хонлар ёзилганича, беш юлдузли олий нав коняклар очилганича, сўйилган бўрдоқилар сўйилганича қолиб кетди. — О. Ёқубов, Диёнат

3. Энг юқори даражали, энг юқори, юк-сак.

Олий мақсад.

Ўзбек адабиёти ҳақиқатан ҳар жиҳатдан баркамол, таҳсинга лойиқ, халқимизнинг олий мақсади учун курашда катта куч бўлиб қолди. — К. Қаҳҳорова, Чорак аср ҳамнафас

4. Тараққиётнинг энг юқори даражасига эришган, баркамол.

Ташкилотнинг олий формаси.

5. Таълим тизимидаги юқори босқич.

Олий ўқув юрти.

Баъзан олий маълумотли кишилар ўз таржимайи ҳолларини бир вараққина ёзиб беришга оғринадилар. — Шукрулло, Сайланма

6. Энг кучли, энг юқори.

Сирасини айтганда, мавсум бошидаёқ олий лигага берила-ётган қўш ёʻлланмадан бирини қўлга киритиш осон бўлмаслиги кўзга ташланмоқда. — Газетадан

7. Юқори, мураккаб.

Олий математика.

8. Юқори, сўнгги.

Олий жазо.

  • Жаноби (ёки зоти) олийлари 2. Ҳозирда: олий даражадаги ёзишмаларда ҳукумат ёки давлат бошлиғига ҳурмат юзасидан бевосита ёки унинг номига қўшган ҳолда мурожаат шакли. — Эрта билан жаноби олийга ариза ва совринимизни тортиқ қилгандан кейин, агар рухсати олий бўлса, сўнгра савдога киришармиз, — деди карвонбоши. — С. Айний, ҚулларЗоти олийларига подшоҳ ҳазратларининг илтифотлари баланд эмиш. — Ойбек, НавоийПрезидент жаноби олийлари. Бош вазир жаноби олийлари.
  • Фармони (ёки амри) олий [Салимбойвачча:] Хўш, айтинг-чи, подшонинг мардикор олишига нима дейсиз? Мана, фармони олий чиқди. — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 1486 →

Эртаклар

402 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 402 →

Шева материаллари

664 та
Алгов
Қашқадарё вилояти · Алгов

Эҳтиёжи бор нарсани бошқалардан вақтинча олиб туриш ва бериб туриш.

Бўшлов
Хоразм вилояти · ҳосил йиғиб олингач, молларни далаларга эркин қўйиб юбориш

Ҳосил йиғиб олингач, молларни далаларга эркин қўйиб юбориш.

ДУБАРГИ ШИКУФТ
Самарқанд вилояти · дубарги шикуфт

мис идишларга солинган бадиий нақш элементларидан бири

ДУБАРГИ ШИКУФТ
Бухоро вилояти · дубарги шикуфт

мис идишларга солинган бадиий нақш элементларидан бири

ДУКАРТ, дўкарт, дўкат
Фарғона вилояти · дукарт

чилангарликда - қайчининг, ко'пинча соч олинадиган кичкина тури. Буни яна юпқароқ газлама ва қог'оз кесиш учун ҳам ишлатилади

Ҳаммасини кўриш · 664 →

Ташқи ресурслар

2 та

Саҳифалар

1 та
Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.