Qidiruv

sft. 1. Jismoniy jihatdan kuchsiz; zaif, bequvvat, notavon.

Ojiz kampir.

Shunday kezlarda Siroj qandaydir notavon, ojiz bir kishiga aylanadi-da, boshini gʻamgin egib, soatlab joyidan qimirlamay qolardi. — S. Zunnunova, Olov

Gulnor esa, oyoqda turishga ojiz, tinkasi qurigan bir xasta kabi, umidsizlik bilan yana sekingina oʻtirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. koʻchma Biror ish qilish uchun hech qanday chora-iloj qoʻlidan kelmaydigan; ilojsiz, noiloj.

Isfandiyor deb atalmish yovuz va manfur MaxjiyK qarshisida hamma ojiz ekanligini oʻylab, battar ezildi. — S. Siyoyev, Avaz

Madaminxoʻja uning koʻzlaridagi iltijoni tushundi, lekin xurofot, bidʼat oldida ojiz edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Birov birovga muruvvat qilishdan ojiz boʻlgan oʻsha zamonda Hamro ota va uning oilasiga oʻxshash insofli odamlar ham bor edi. — N. Safarov, Katta karvon yoʻlda

3. koʻchma Qurbi, kuchi yetmaydigan, kuchsiz.

Toshkentimiz — bagʻri keng, goʻzal shahar. Uning taʼrifiga uncha-muncha qalam ojizdir. — Gazetadan

4. Boʻsh, kuchsiz, past.

Yoʻl chetida boʻgʻziga pichoq tortilgan bir buqacha jon taslim qilayotgan boʻlsa kerak, orqa oyogʻini har zamon, bir ojiz silkitib qoʻyardi. S. — Ahmad, Jimjitlik

U [Qumri] yarani bogʻlayotgan-da, Botirali ojiz tovush bilan bir ingradi-yu, yana jimib qoldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

5. Xira, kuchsiz; yorqin emas.

Fonarning xira shishasidan atrofga ojizgina qizgʻish shuʼla yoyildi. — H. Gʻulom, Mashʼal

6. Koʻrish qobiliyatini qisman yoki batamom yoʻqotgan; koʻr.

Koʻzi ojiz odam,

Mayna Abduvahobning yoshlangan ojiz chap koʻziga, muloyim tikilib turgan oʻng koʻziga nazar tashladi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Baʼzan tushlik ovqat vaqti, koʻpincha ishdan keyin, toʻrtta-beshta koʻzi ojiz erkak-ayollar yigʻilishib, oʻzaro gurunglashib qolishardi. — Shukrullo, Saylanma

ot 1. Ojiz ayol.

2. esk. s. t. Qiz farzand, qiz.

Mirzakarimboy qichqirdi: — Mulla Abdishukur, ertaga ojizamizga toʻy keladi, marhamat qiling. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot Jismoniy jihatdan kuchsizlik, zaiflik; biror ish qoʻlidan kelmaslik, notavonlik.

Uning goʻzalligi taʼrifidan qalamim ojizlik qiladi.

Yaxshiboyev doʻstlarining qoʻrqoqligidan zavqlandi, yoyilib kuldi — ularning ojizligini oʻzicha tushungan va kechirgan boʻldi. — M. M. Doʻst, Lolazor

Qaynataning poʻpisasi kuyovning shaxtini qaytarishga ojizlik qildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

1. Ojizlarcha, zaif va notavonlarcha.

[ Kampir] Ogʻir yuk ostida ezilgan kabi, uzun bir “uh tortib, ojizona, shikoyat ohangi bilan oʻz-oʻziga dedi: Ey, dunyoyi bevafo! — Oybek, Tanlangan asarlar

2. sft. Itoatkorona, haqirona yolvorish bilan qilingan, oʻtinchli.

Ojizona uzr.

Oʻzimning sodiqona bu xizmatim evaziga janoblaridan ojizona oʻtinchim shulki, bu sirni sizlarga bildiruvchi men boʻlganligimni oʻzlaridan boshqa kimsa bilmasin. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

fl. Ojiz boʻlib qolmoq, ojizlik qilmoq.

Kasaldan keyin ojizlanib qoldi. Koʻzlari ojizlanib qoldi.

sft. Ojiz va notavon, juda ham ojiz.

[Solih maxdum:] Janoblariga ojizona uzr Avvalo kamina ojiz-notavon, aftodahol, pushti panoh jihatlaridan sodir boʻlgan ulugʻ marhamatga sazovor va loyiq emasdirman. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon