fl. Ogʻdirmoq feʼlining birgalik nisbati.
Qidiruv
«ogʻdirishmoq» boʻyicha 171 ta natija: Oʻzbekchadan
Filtr
Lugʻat turi
Lugʻat maqolalari
171 ta
Izohli lugʻat
· yana 3 ta lugʻatda
fl. 1. Biror tomonga yotib, qiya holat olmoq, qiyshaymoq, engashmoq, yonboshlamoq.
Kema oʻng tomonga ogʻdi. Devor ogʻib qoldi.
Ortiq soʻzlay olmadi, boshi bir tomonga ogʻib tushdi-yu, jim boʻldi joni uzilgan edi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar
Anisimov hamisha devorni ogʻgan tomonga yiqitadi. — E. Samandar, Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq
2. Biror tomonga, pastga sirgʻanib, osilib tushmoq.
Qorinbogʻ boʻshab, otning egari chap tomonga ogʻib ketibdi.
3. Toʻgʻri, tik yoʻldan yoki belgili yoʻnalishdan chetga chiqmoq.
Samolyot kursdan ogʻdi.
4. Burilmoq, chetga chiqmoq; biror tomon siljimoq.
Yaxshiboyev gap mavzusi chetga ogʻib ketganini sezdi. — M. M. Doʻst, Lolazor
Bek aka boshini kaftlari orasiga oldi: — Beburd boʻlib qoldim chogʻi yoshim ogʻib! — S. Nurov, Narvon
5. Boʻlinmoq, chalgʻimoq (oʻy-xayol, diqqat-eʼtibor haqida).
Birdan diqqati ogʻib, ularga quloq tutdi. — Sharq yulduzi
6. koʻchma Toʻgʻri yoʻldan adashmoq, chetga chiqmoq, toymoq; biror siyosiy oqimdan, maslakdan toymoq, qaytmoq.
Menimcha, oʻrtoqlar, Qoʻchqorov partiya yoʻlidan ogʻib, yot unsurlar taʼsiriga tushib qolgan odam. — S. Anorboyev, Oqsoy
7. Biror tomonga yoʻnalmoq, qaramoq (koʻz haqida).
Hojixola, Toʻraxonning xayolchan koʻzlariga qarab olib, javob kutdi. Juvon koʻzlari sekin yerga ogʻdi: Roziman. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Raʼnoning yerga qaragan koʻzi sekingina Anvarga koʻtarilib, yana yerga ogʻdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
8. Eng yuqori nuqtadan, zenitdan oʻtmoq (Quyosh, Oy va yulduzlar haqida).
Quyosh kunbotarga ogʻib, soyalar choʻzilib qolgan boʻlsa ham, tepalar hamon oftob selida jimirlab yotardi. — M. Mansurov, Yombi
Ufqqa oqqan quyosh koʻkni tutgan tutun orasidan goʻyo qora shisha orqali koʻringanga oʻxshaydi. — Oybek, Quyosh qoraymas
9. Maʼlum bir muddatdan, paytdan oʻtmoq, oshmoq.
Vaqt yarim kechadan oqqan edi. — M. Muhamedov, Qahramon izidan
Kun asrdan ogʻib, shomga yaqin qolgan, shuning uchun guzardagi doʻkonlardan ochigʻi uch-toʻrtta edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
10. koʻchma Biror tomonga oʻtmoq, unga moyil boʻlmoq yoki yon bosmoq.
Biron eʼtiborliroq odam zakon [qonun] soʻqib qolsa, darrov oʻsha tomonga ogʻib ketishardi. — J. Abdullaxonov, Xonadon
Bu zamonda kimning jin chaqasi koʻp boʻlsa, odamlar oʻshanga ogʻadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Salomat qaqshoq oʻgay ona bilan chiqisholmadi. Har kun janjal, eshitmagan gapi, yemagan turtkisi qolmadi. Ota ham suyukli xotin tomonga ogʻib ketdi. — S. Ahmad, Hukm
- Kun ogʻdi Kunduzning yarmidan koʻpi oʻtdi, kech kira boshladi. Kun ogʻib, yerga soya tushishi bilan Hamro opaning yuragi pitirchilab qoldi. — Oydin, Oʻzidan koʻrsinTun ogʻdi. Kechaning yarmidan koʻpi oʻtdi, yarim kechadan oshdi. Tun oqqach, batalon keldi. — Shuhrat, Shinelli yillar
- Boshi ogʻib Falakning gardishi bilan; beixtiyor, oʻylamay-netmay, boshi aylanib. Boshi ogʻib kelib qoldi.
- Boshi oqqan tomonga ketmoq Nusratdek vujudini chulgʻagan parishon kayfiyatdan forigʻ boʻlish uchun birdan boshi oqqan tomonga ketish ishqiga tushdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
- Koʻngli ogʻmoq 1. Moyil boʻlmoq, muhabbat qoʻymoq. Qizing, turkman eldan birov topibdi, Qizing koʻngli shu turkmanga ogʻibdi. — Ravshan
- Esi (yoki hushi) ogʻmoq 2. Es-hushini yoʻqotib qoʻymoq, mahliyo boʻlib qolmoq. Men, esim ogʻib, uning ogʻziga tikilganimcha, qimirlamay oʻtirib qoldim. — Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandirAdolatning bir nuqtaga tikilgan koʻzlariga qarab qoʻrqib ketdi: esidan ogʻib qolsa-ya! Hali bu koʻrgilik ham bormidi unga. — S. Zunnunova, GulxanHafizaning birdan rangi oqarib, goʻyo boshiga yuz pudlik gurzi tushgandek, esi ogʻib qoldi. — Mirmuhsin, Umid
OGʻ ’ishton, shimning ikki pochasi qoʻshiladigan joy’. Shimining o gʻ i sitilib ketibdi. Qadimgi turkiy tilda ’chov’, ’chot’ maʼnosini anglatgan bu ot a:gʻ tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 109), keyinroq a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan va bu unli oʻzbek tilida â unlisiga almashgan: a:gʻ > agʻ > âgʻ. Bu soʻzning hozirgi maʼnosi gavdadan kiyimga koʻchirish asosida yuzaga kelgan
Ishton yoki shimning ikki pochasi qoʻshiladigan joyi, chovi
Izohli lugʻat
· yana 6 ta lugʻatda
ot 1. Ayn. aka.
Matnazar oʻz ogʻasiga moʻltirab tikilgancha, betoqat hoʻkizning boʻynidagi arqonni tortib turardi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Shirin ukang keldi ogʻasin izlab, koʻrar koʻzim, jonim akam, bormisan? — Shirin bilan Shakar
2. Tugʻishgan akaday yaqin, qadrdon kishi.
Qoʻni-qoʻshni, kichik-katta Ogʻamlarga salom ayting! — Hamza
[Salimboyvachcha:] Siz yolgʻiz pochcham emas, ham doʻstim, ham ogʻamsiz. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. tar. Yurtning, elning kattasi, hokimi.
Meni bilsang — Qoʻngʻirotning ogʻasi. Boshimda bor er yigitning jigʻasi. — Alpomish
4. tar. Turli lavozim va unvon nomlari tarkibiga kiradi, masalan
haram ogʻasi, eshik ogʻasi.
5. Oʻzidan kattalarga nisbatan murojaat shakli.
Ogʻa, shu yerni azonlab haydasak boʻlmaydimi? — S.Siyoyev, Yorugʻlik
- Yurt ogʻasi Ochil hovliqib xitob qilardi: — Qoʻying, yurt ogʻasi, men oʻzim surobini toʻgʻrilayman!M. — M. Doʻst, Galatepaga qaytishU oʻzini yurt ogʻasidek erkin, sarbast tutayotgan Teshaboyning mingboshi boʻlib kelganmi-yoʻqligini bilishni uchun, lekin bilolmay tajang boʻlardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Izohli lugʻat
· yana 4 ta lugʻatda
ot ayn . zahar.
Ha, u arzanda! Yashayversin, lekin oʻz toʻshagida, birovlarning oshiga ogʻu solmasdan yashasin! — S. Nurov, Narvon
Zuhra Sensiz bu olam boʻldi qorongʻu, Har luqma oshim sensizdir ogʻu. — S. Abdulla
Izohli lugʻat
· yana 6 ta lugʻatda
sft. 1. Oldingi er yoki xotindan boʻlgan farzandlar hozirgi er yoki xotinga hamda ularning qarindoshlariga nisbatan, shuningdek, hozirgi er yoki xotin va ularning qarindoshlari oldingi er yoki xotindan boʻlgan bolalarga nisbatan.
Oʻgay nabira. Oʻgay ota. Oʻgay xola.
Hafsalam pir boʻlib: — Peshonamning shoʻri qursin, oʻgay bola ham nasib qilmasa, — deb yigʻlab-yigʻlab qaytdim. — I. Rahim, Chin muhabbat
Chap tomondagisi Yusvali togʻaning oʻgay oʻgʻli Avaz, oʻng tomondagi Davlatyor edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Marasul: Oʻz xolam boʻla turib, toʻyga kelmadingiz-a? Oʻgay boʻlsangiz ham xafa boʻlmas edim. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
Oʻgay qaynana yoshi oltmishlarga borgan, semiz, zabardast, dimogʻdor kampir edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Bir onadan tugʻilmagan yoki bir otadan boʻlmagan, otasi yoki onasi boshqa, tugishmagan farzandlar (bir-biriga nisbatan).
Oʻgay aka.
[Dilbar:] Botirjon akamning oʻgay singlisi bor, oti Adolatxon, shu oʻgʻil tugʻibdi. — N. Safarov, Hayot maktabi
3. koʻchma Oʻziniki boʻlmagan; yot, begona.
Bobur oʻziga ulugʻ bir murabbiy topdim, deb suyunib yurganida, oʻgay taqdir uni bu madadkoridan ham judo qilgan edi. P. Qodirov, — Yulduzli tunlar
Oʻgay ekinlarning holidan hech kim xabar olmadi. — Gazetadan
Bulbul oʻgay erur zogʻlar orasida, Yugurik suv oʻgay togʻlar orasida. — A. Oripov, Ruhim
- Oʻgay koʻrmoq (yoki qaramoq) yoki oʻgay koʻz bilan qaramoq Begona kabi munosabatda boʻlmoq. Mustamlakachi chor maʼmurlari mahalliy mehnatkashlarni oʻzlariga oʻgay koʻrardilar. — N. Safarov, Olovli izlarDangalini aytaverish kerak avvallari bu mashinaga odamlarimiz oʻgayroq qaradi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashgandaDangal aytishim kerak, oʻrtoqlar, mashinaga oʻgay koʻz bilan qarovchilar yoʻlimizga koʻndalang turishib oldilar. — Gazetadan