фл. Ўртамоқ феълининг ўзлик нисбати.
Қидирув
«ўртанмоқ» бўйича 47 та натижа: Ўзбекчадан
Филтр
Луғат мақолалари
42 тафл. 1. Ўт олмоқ; ёнмоқ, ёндирмоқ.
Уйларимиз ўртаб ёнарди, Иссиғига исинарди ёв — Т. Тўла
Халойиқ қизил аскарлар хонумонимизни ўртаб вайрон қилди — Н. Сафаров, Кўрган-кечирганларим
2. кўчма Ниҳоят даражада қиздирмоқ; куйдирмоқ.
Қуёшдан оққан олов сели гавжум шаҳар кўчаларини ўртайди. — Ж. Абдуллахонов, Орият
3. кўчма Руҳий алам-изтиробга солмоқ; куйдирмоқ.
Юракни ўртамоқ. Жонни ўртамоқ.
Нега индамайсан, йиғлайсан, Юрак-бағрим ўртаб тиғлайсан. — Э. Раҳим
Остингда юз алвон ўйнайди отинг, Душманни ўртайди шаъни-шавкатинг. — Алпомиш
Акромнинг қулоғига карнай-сурнай садоси чалинса, ҳеч қачон ушалмас орзуси алам бўлиб, вужудини ўртайди. — Э. Усмонов, Ёлқин
ЎРТА ъикки томондан тенг узоқликдаги, марказ — даги нуқтаъ. Дарёнинг ўртасигача сузиб бор— дик. Бу сўз қадимги туркий тилдаги ъжойлан-ъ маъно — сини англатган ор- феълининг -(у)т орттирма қўшимчасини қўшиб қосил қилинган шаклидан -у қўшимчаси билан ясалган (Девон, И, 145; ДС, 371); -у қўшимчаси қўшилганидан кейин иккинчи бўғиндаги тор унли та — лаффуз қилинмай қўйган; қадимги туркий тилдаёқ бу сўз охиридаги у унлиси а унлисига алмашган (ДС, 371: ог1и, ог1а); ўзбек тилида а унлиси ä унлисига алмашган: (ор— + ут = орут-) + у = оруту > орту > орта > ортä
1. Сатҳнинг четларидан марказига томон тенг узоқликда бўлган қисми, нуқтаси; марказ
Ноннинг ўртаси. Газетанинг ўртаси. Хонанинг ўртаси. Ҳовузнинг ўртаси. Тарвузнинг ўртаси
У \Сувонжон\ девордан бир сакрашда ошиб тушди-ю, кучининг борича олдинга интилди. Боғнинг ўртасида Ойсулувга етди — С. Анорбоев, Оқсой
Шаҳарнинг ўртасида данғиллама ҳовлим бор! — О. Ёқубов, Учрашув
Тўхта хола ҳовли ўртасидаги сўрига келиб, оппоқ ёстиққа энгашди — И. Раҳим, Чин муҳаббат
2. Узун нарсанинг икки учидан тенг узоқликда бўлган нуқтаси, жойи
Арқонни ўртасидан кесмоқ
Ўш билан Андижан ёʻлининг ўртасида шумшайиб ётган Қора-булоқ қишлоғи бирваракасига уйғониб кетди — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
3. Икки ёки ундан ортиқ нарсаларнинг оралиқ қисми; оралиқ
Чап томонда тоғ этаклари, ўнг томонда яшил пахтазор, ўртасида қишлоқ — И. Раҳим, Чин муҳаббат
Шарқу ғарб ўртасида катта бир манзш, Чин-Мочиндан толиқиб келган карвонлар — М. Шайхзода
4. Кишилар ёки бир жойдаги нарсалар ораси; қуршов, давра. — жонли, шўх, тетик рақс. Ойбек, Қуёш қораймас
Ўртада бир неча қизлар рақс тушмоқда
Оломон ичидан Мамажон ўртага чиқди — А. Мухтор, Опа-сингиллар
Санам хола билан қандай ярашганини айтди-ю, қайнанаси пишириб берган варақи сомсаларни ўртага қўйди — П. Қодиров, Қора кўзлар
5. сфт. Оралиқ (ўрта)да бўлган; ўртадаги
Ўрта бармоқ. Ўрта эшик. Ўрта ҳовли
6. Бошланишидан ва охиридан тахминан тенг узоқликда бўлган вақт. м — меҳржон [кузги ҳосил байрами] палласи эди. С. Сиёев, Ёруғлик
Куннингўртаси. Йилнинг ўртаси
Саратон ўтган, кузнинг ўртаси
7. (асосан ў.-п. к. шаклида — ўртада) Хамма ёки бир неча киши учун умумий, тенг, бир хилда тегишли бўлган
Ўртада машиналар, Ўртада бу гараж ҳам, Дўст бўламиз чинакам — Қ. Муҳаммадий
[Низомиддинов:] Колхоз эмиша, ҳамма нарса ўртада: Бутун бир қишлоқ бир кўрпада. Ер ўртада, мол-жон ўртада — С. Аҳмад, Ҳукм
8. Меъёрий даражали; ўртача
Ошнинг тузи баланд ҳам, паст ҳам эмас — ўрта. Ўрта бўйли йигит. Ўрта ёшли аёл. яш Деҳқон
9. Беш балли баҳо тизимида "яхши"дан паст, "ёмон"дан юқори даражадаги баҳо; ўртача, қониқарли. н А. Қаҳҳор, Айб кимда?
Ўқувчининг билимига "ўрта" қўймоқ. Иншодан "ўрта" олмоқ
Хўп, ҳозир кўрамиз.. "Яхши!".. "ўрта".. "ўрта". "Дани аъло?"
10. (макон келишиклари шаклида — ўртага, ўртада, ўртадан) кўм. вазифасида. Макон, пайт ёки объект муносабатини билдиради
Гавҳар шошилмай ўтиб, Зулайҳо билан Абду-халилнинг ўртасига ўтирди.. Ў — Ҳошимов, Қалбингга қулоқсол
Отанг билан ўртамизда шундай гаплар ўтган — М. Ҳазратқулов, Журъат
икки кундош ўртасидан анча гаплар ўтгани бир даража маълум бўлди — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Ширмонжон оломон ўртасидан суғурилиб чиқди — С. Зуннунова, Олов
сфт. Ўрта даражага эга бўлган, ўрта даражадаги; юқори (ортиқ) ҳам, паст ҳам эмас.
Ўртача оғирликдаги тарвуз. Ўртача ҳарорат. Ўртача тезлик. Ўртача ривожланмоқ. Ўртача исимоқ.
Қашқа жийрон устида малла чарм тўнли, тулки телпакли, ўртача жуссали бир кимса калта тақилган узангига оёқларини тираб ўтирарди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Ўртача гўштли ишчи отлар келган-кетганларга парвосиз, анғиздан бош кўтармайдилар. — А. Қодирий, Обид кетмон
Дала бизнинг боғчадан кенг, ҳавоси ёқимлироқ эди, ўртача эсаётган ёқимли шамол кишининг юзини сийпалаб, димоққа латиф хуш ҳидларни келтирарди. — С. Айний, Эсдаликлар
ortasha, ebindey, orta, bay emes, biraq kembaģaldan jaqsı turmıs keshiriwshi
от кам қўлл. Ўрта ер, ўрта жой; ўрта, оралиқ.
Вақт кечикиб бормоқда, ўрталик қоронғилашмоқда эди. — Ғ. Ғулом, Шум бола
Ҳамма жим туриб қулоқ солди. Ҳеч қандай овоз ёʻқ эди. Демак, ўрталик ҳали катта, кўп кунлар, балки ойлар қазишга тўғри келади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Ўрталикда жой бормикан? Ёʻқ, ўртада жой ёʻқ. — С. Зуннунова, Гўдак ҳиди
Таърифлар ичида
5 таўртантир Ўртанмоқ феълининг орттирма нисбати.
қопин шв. Куймоқ, ўртанмоқ, ёнмоқ. Ич куйган сўнг юрак ўтдай қопинар. Равшан
эмран шв. Бирон қайғули, кўнгилсиз воқеа, хабардан озор чекмоқ; ўртанмоқ. Бошдан давлат кеца, тувғон эмранар. Мақол Кўргандан эмранди тандаги жоним. Равшан Гул
жиғибийрон Жиғибийрон бўлмоқ Куйиб-пишмоқ, ўртанмоқ; тутақиб кетмоқ. — Худо кўрсатмасин, қамаб қўйсалар яхшими? — жиғибийрон бўлиб деди она. Ойбек, Нур қидириб
қовжира Сувсираб ёки иссиқнинг зўридан, гармселдан сўлимоқ, қуриб бужмаймоқ, қуруқшамоқ. Қовжираган барг. Қовжираган ўт. Адолат чанқаб, қовжираб турган ҳар бир ғў