Шахмат ўйинида шоҳнинг рақиб донаси ҳужумидан ҳимоя тополмай қолган ютқизиқ ҳолати.
[Мунажжим: дона суриб] Кишт! Мот! — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий
- Мот бўлмоқ 1. Мот ҳолатга тушмоқ; ютқизмоқ. Исфандиёр рақибидан мот бўлган шатранжчидек ўсал бўлиб ўтирди. — С. Сиёев, Авазтахмини тасодифан тўғри чиқиб қолса, унда Маҳмуднинг ўзи мот бўлади-ку. — М. Осим, Карвон ёʻлларида
- Мот қилмоқ 1. Мот ҳолатга туширмоқ (шахмат ўйинида). Лаганбардор ходим янги шахматчи бошликни икки юришда мот қилди. — ГазетаданЛекин кўп вақт дўкондор ошнасини бир гап билан мот қилиб қўйганини кўпиртириб мақтанади. — Мирмуҳсин, Умид
- Мотга тутмоқ Гап-сўзидан илинтириб (тўхтатиб) устун келишга, мот қилишга ҳаракат қилмоқ. Шошманг, Муса ака, бу гапни аъзолар ўртасига ташлаб олайлик, кони, умумий мажлис нима дейди, — Низомиддинов Мусани мотга тутмоқчи бўлди. — С. Аҳмад, Ҳукм.