Проект Hayot Foundation
О проекте
Ру
Ру

Поиск

По запросу «koʻchim» — результатов: 68: с: Узбекский

Фильтр
Тип словаря
Толковый Переводной Терминологический Фразеологический
С языка
Узбекский Русский Латинский Турецкий
На язык
Русский Английский Каракалпакский Немецкий Французский Арабский Турецкий

Словарные статьи

65
koʻch

(Sami Abduqahhor)]]. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni va boshqa maʼnolarni ham anglattan bu ot köch— feʼlining ism eshi boʻlib (ЭСТЯ, III, 90), oʻzbek tilida ö unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: köch > koch

1. Koʻchish paytida tashiladigan uy-roʻzgʻor buyumlaridan iborat yuk

Bir mashina koʻch

Amatjon bir aravaga kelin-ku-yovning koʻchini ortib, darhol yoʻlga chiqdi — S. Siyoyev, Avaz

Koʻchlarni yigʻishtir! Aravani qoʻsh! Quvaga joʻnagaymiz! — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Koʻch koʻtarmoq Roʻzgʻori bilan, oʻziga tegishli narsa-buyumlar bilan boshqa joyga koʻchmoq, ketmoq

Saodat turmush oʻrtogʻi bilan koʻchini koʻtarib, koʻp joylarda boʻldi — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Lobar koʻchini koʻtarib ketganiga yigirma kuncha boʻldi — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Полная статья →
koʻcha

ot 1. Aholi yashaydigan joylarda yoʻlovchilar oʻtib turadigan, transport qatnaydigan yoʻl.

Navoiy koʻchasi. Sobir Rahimov koʻchasi.

Chinnigul koʻchaning bir tomonidan, ensizgina asfalt trotuardan shoshmasdan borar edi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Toʻxta xola koʻchada uzoqdan birin-ketin kelayotgan ikki kishining qorasini koʻrdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Yor yurgan koʻchalarni supuray sochim bilan. — Qoʻshiqlar

2. Umuman, yoʻl.

Hali majlis, hali hammom qurilishi, hali koʻchaga shagʻal yotqizish deydi. — Guldasta

Qir koʻchadan tushguncha surnay ovozi chiqmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Yashash, turish joyidan tashqari boʻlgan joy, ochiq maydon (uy, hovliga nisbatan).

Uyida rohati yoʻqning koʻchada farogʻati yoʻq. — Maqol

Oshing halol boʻlsa, koʻchada ich. — Maqol

Qishning oxirgi kunlari koʻchada qora sovuq bilan izgʻirin yurar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Ibn Yamin bir kuni koʻchadan horib-tolib, tajang boʻlib keldi-da xotini bilan aytishib qoldi. — K. Yashin, Hamza

  • Koʻcha bolasi Umumiy taʼlim-tarbiyadan chetda qolgan bola. Oʻtir bu yoqqa! Xoʻsh, sen nima uchun koʻcha bolalariga oʻxshab axloqsizlik qilasan! A. Qahhor, Ayb kimda?
  • Koʻcha eshik Koʻchaga chiqiladigan (koʻchadan kiriladigan) eshik. Koʻcha eshikdan kirishi bilan akasi tagʻin jahlini chiqara boshladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
  • Koʻchada qolgan Tashlab qoʻyilgan, keraksiz. [Muattar:] Bugundan qolmay koʻchingni koʻtar! Olti oydan beri kasal boqamiz. Koʻchada qolgan nonimiz yoʻq. — N. Safarov, Sharqtongi
  • Koʻchasiga kirmoq Biror narsa qilish payiga tushmoq, daxl qilmoq, mashgʻul boʻlmoq. Ablah Tillaboyga endi ishonch qolmabdi. Chamamda, feʼli aynab, xiyonat koʻchasiga kirganga oʻxshaydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Koʻchasidan oʻtmoq Biror ish yoki harakat bilan shugʻullanmoq; mashgʻul boʻlmoq. [Muhabbat:] Turgʻunjon aka, qoʻying, men bir umrimda savdo koʻchasidan oʻtgan boʻlmasam, meni majbur qilmang. — N. Safarov, Hayot maktabi
  • Oyogʻim (yoki kavushim) koʻchada qolgani yoʻq Davraning toʻrida edim, oyogʻim koʻchada qoptimi, deb uncha-muncha toʻyga bormasdim. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasiOʻzbek oyim uncha-muncha toʻy-u azalarga Kavushim koʻchada qolgan emas, deb bormas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Xohlamasang (yoki istamasang) — katta koʻcha Xohlamasang, istamasang, bilganingni qil, xohlagan yeringga ketaver; toʻrt tomoning qibla.
Полная статья →
koʻchat

ot 1. Urugʻ yoki qalamchadan oʻsib chiqqan yoki oʻstirilgan va boshqa joyga olib oʻtqaziladigan nihol.

Olma koʻchati. Tut koʻchati. Rayhon koʻchati. Pomidor koʻchati. Atirgul koʻchati. Koʻchat oʻtqazmoq.

Mana shu anjirning koʻchatini [raisimiz] Oqqoʻrgʻondan oldirib keldi. — A. Qahhor, Kartina

Bu oyning yana bir goʻzal fazilatlaridan biri shuki, bu davrda kuzgi koʻchat oʻtqazish qizgʻin pallaga kiradi. — Gazetadan

[Anvar] Bolalarning daragi bilan har kimning uyida boʻlgan yangi gullardan koʻchat va urugʻ olib, yildan-yilga gulzorni boyitdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Umuman, yosh nihol.

Koʻm-koʻk gʻoʻza koʻchatlari, oftobda yoyilgan tamaki barglaridek, orqama-orqa tizilishib turardi. — Gazetadan

Полная статья →
koʻchki

ot Tosh, tuproq, qor va shu kabilarning togʻdan koʻchib, nurab tushadigan uyumi.

Muz koʻchkisi. Togʻ koʻchkisi. Qor koʻchkisi.

[Mirzakamoliddin] Oʻsha dovonda koʻchki tagida qolib oʻlgan emish. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

U [Xolxoʻja] maqsadiga erisha olmaydi — yoʻlda koʻchki ostida bosilib, halok boʻladi. — Yo. Shukurov, Qasos

Suv va koʻchkilardan ihota qilish uchun xarsanglardan uyib yasalgan peshtoq buzilgan ekan. — S. Karomatov, Oltin qum

Полная статья →
koʻchma

ot 1. Biror joyda turmay, joydan joyga koʻchib yurib ishlaydigan.

Koʻchma ustaxona. Koʻchma kino. Koʻchma sirk,

Bir yildan beri choʻponlar uchun koʻchma kutubxona tashkil qilib berishlarini soʻrayman-u, hech boʻlmaydi-da! — O. Yoqubov, Togʻ qizi

Ammo Mohidil koʻchma magazinda aroq sotishni man qilgandan keyin norozi boʻlganliklarini yashirmay qoʻydilar. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

2. Musobaqada keyingi gʻolibga olib beriladigan.

Koʻchma bayroq. Koʻchma kubok.

3. Oʻz oʻrnidan siljib, suzib yoki uchib, boshqa joyga koʻchib yuradigan.

Koʻchma muz togʻlari.

Orqaga qaytish uchun koʻchma qumlar orasidan yurish kerak. — A. Qahhor, Maston

Ehtimol, endigina unib chiqqan nimjon gʻoʻzalar koʻchma qum ostida qolgandir. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

  • Koʻchma maʼno 1. Maʼno koʻchishi asosida kelib chiqqan maʼno. Soʻz-termin metaforik qoʻllashdan barqaror koʻchma maʼnoga oʻtadi va shu maʼnosi orqali adabiy tilda keng qoʻllanadi. — OʻTA;
Полная статья →

Показать все · 65 →

В определениях

3