Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«kenglik» boʻyicha 45 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

38 ta
kenglik
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. En oʻlchami, sathning kattaligi.

Shaharning kengligi. Uyning kengligi. Koʻchaning kengligi.

Maydon ikki tanob kenglikda boʻlib, janubi qutidor va qoʻshnisining imoratlari ham shunga oʻxshash imoratlardan iborat edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bu joy tepalik oʻrtasida boʻlib, kengligi yarim gektardan ortiq emas edi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Ochiq, keng boʻshliq.

Zargarov oʻsha tomonga, olis ufqlarga yastanib yotgan kengliklarga tikilgancha qoldi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Yigirmadan ortiq yosh chavandozlar togʻ bagʻridagi kenglikda u yoqdan-bu yoqqa quvlashar edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Ekvatordan meridian boʻylab ketgan va graduslar bilan ifodalangan masofa (yerdagi punktlar oʻrnini belgilash uchun xizmat qiladi).

  • Janubiy kenglik Ekvatordan janub tomonga ketgan va graduslar bilan ifodalangan masofa.
  • Shimoliy kenglik Ekvatordan shimol tomonga ketgan va graduslar bilan ifodalangan masofa.
Toʻliq maqola →
keng
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Ichi, ich hajmi, sigʻimi, sathi katta.

Keng uy. Keng maydon. Keng paykal. Top joyda osh yegandan keng joyda musht yegan yaxshi. — Maqol

Ichkari-tashqari dangʻillama hovli. Ichkari hovlining sahni keng. — Oybek, Tanlangan asarlar

Odamlar sahnga keng davra qurib oʻtirdilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Togʻ etagin tutib yotar keng paxtazor. — Guldasta

2. Eni, koʻndalang oʻlchami katta; enli, serbar.

Keng yoʻl. Keng daryo. Keng bargli oʻsimliklar.

Orasidan qoʻqonarava bemalol yuradigan keng, uzun ishkomlar ikki tanobdan ortiqroq yerni ishgʻol etgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Oʻlchami moʻljaldagidan katta; katta keladigan, bemalol sigʻadigan (kiyim va uning qismlari haqida).

Keng toʻn. Keng shim. Keng yeng.

[Mingboshi] Keng, oppoq surp yaktagining barlarini ikki yoqqa yoyib, sekin-sekin lapanglab bordi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Tarqalish, qamrov doirasi katta; koʻp narsani oʻz ichiga olgan.

Keng imkoniyatlar yaratmoq. Keng isteʼmol mollari. Ishning koʻlami nihoyatda keng.

Muhokama qilingan masala yuzasidan keng qaror qabul qilindi. — Gazetadan

Aktrisa oʻz qahramonini keng fikrli, salobatli, ishchan, olijanob iffatli ayol sifatida tasvirlaydi. — Gazetadan

5. Mehr-muruvvatli, yaxshilikni ayamaydigan, koʻpchilikka birdek munosabatli.

Kengga keng dunyo, torga tor dunyo. — Maqol

Xolam koʻli ochiq, keng, Ovqatni ulashar teng. — Q. Muhammadiy.

  • Feʼli (yoki koʻngli) keng Valijon degan vakilimiz feʼli keng odam edi-da. — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz demaKoʻngil keng boʻlsa, hujra ham saroyday. — Gazetadan
  • Yuragi keng 1. Uncha-munchaga gʻam yemaydigan, tashvish tortmaydigan. Yuragingiz muncha ham keng boʻlmasa, koʻzingizga uyqu kelganiga hayronman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariAhmadjon komandirning mashq qildirishga shoshilmaganidan ham koʻra, dam olishga ijozat berganiga hayron boʻlib, muncha ham yuragi keng odam ekan! deb qoʻydi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
Toʻliq maqola →
kengash
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

KEŊASH ' maslahatlashish yigʻini', 1 maslahat'. Kishining boshiga bir ish tushdimi, darrov birovdan k ye n g a sh va yordam soʻraydi (Abdulla Qodiriy). Bu ot qadimgi turkiy tilda kiŋäsh tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 394), keyinchalik i unlisi ye unlisiga almashgan (Devon, III, 376; DS, 299). Keŋäsh oti qadimgi turkiy tildagi 'maslahat sol-’ maʼnosini anglatgan keŋä- feʼlidan (ДС, 298) —sh qoʻshimchasi bilan yasalgan: keŋä— + sh = keŋäsh

1. Biror ish, harakat yuzasidan fikr-mulohaza, yoʻl-yoʻriq; maslahat

Kishining boshiga bir ish tushganda, darrov birovdan kengash va yordam soʻraydir — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bolalarning kengashi bilan ikki boʻzni koʻtarib, shom paytida mirzoning uyiga bordim — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Oʻzaro, birgalikdagi muhokama; shunday muhokama majlisi; yigʻilish

Ishlab chiqarish kengashi. yat Toʻmaris jang koʻrgan dono chollar, ayollarni chaqirib, kengash oʻtkaz- — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Ana shu Boyguzardagi bir boyning uyida maxfiy guruhning kengashi boʻldi — S. Siyoyev, Avaz

3. Biror korxona, muassasa, jamiyatning farmoyish yoki maslahat beruvchi organi

Oqsoqollar kengashi. Oʻzaro Iqtisodiy Yordam Kengashi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi

pravleniye Oʻrmonjonni hosilot kengashining raisi qilib tayinladi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 38 →

Taʼriflar ichida

7 ta
qumlik

qumlik Qum bosgan, qum bilan qoplangan kenglik. Kichkina daryolar Amuga yetmasdan qumliklarda gʻoyib boʻladi. Ikki mehmon yana otga minib, qumlikka qarab ketishdi. S. Ahm

yoyilma

yoyilma Daryoning suvi yoyilib oqadigan keng joy. Bolalar ana shu yoyilma chetrogʻida, suv kun taftida ilib qolgan joyda choʻmilishayotgan ekan. Y. Shamsharov, Toshqin ko

diapazon

diapazon mus. Biror cholgʻu asbobi yoki ashulachi ovozining eng past va eng yuqori chegarasi orasidagi tovushlar majmui. koʻchma Koʻlam, doira, kenglik; nuqtai nazar. Bil

tenglik

tenglik Teng holatga egalik, teng holatlilik (hajm-oʻlcham, sifat, mavqe va boshqalar jihatdan). Uchburchaklar tengligi. Kuchlar tengligi. huq. Jamiyatdagi barcha shaxs,

betkay

betkay Narsaning kuzatuvchiga yoki biror narsaga qaragan old qismi, sirt tomoni. Kunga betkay joyda boʻlgani, adir shabadasiga koʻndalang turgani uchun bu yer doimo qaqra

koʻkrak

ko‘krak Tananing boʻyindan qoringacha boʻlgan old qismi; koʻks. [Elmurod] Qizarguncha yuvindi, hoʻl sochiq bilan koʻkrak, boʻyin va yagʻrinlarini obdan ishqalab, qonini b

Hammasini koʻrish · 7 →