Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«kamlik» boʻyicha 166 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

155 ta
kamlik
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Kam holat, kam miqdorda boʻlish.

Aholining kamligi. Yogʻin-sochinning kamligi.

Yoʻq, otaxon, domla bu gaplarni ilmi kamligidan aytgan emasdir. Ilmda ham bor. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Yetishmovchilik, kamchilik; moddiy qiyinchilik, muhtojlik.

Uning hech narsadan kamligi yoʻq.

  • Kamlik koʻrmoq (yoki tortmoq) Kamchilik, yetishmovchilik, muhtojlik tuymoq, koʻrmoq. Sendagi doʻstlik mehri Doʻstlaringga ziyoda, Sen bilan birga boʻlgan Kamlik koʻrmas dunyoda. — GʻayratiyNima boʻlsa ham shular oliy maʼlumot olsin, el-yurtga qoʻshilsin — kamlik tortmaydi. — R. Rahmon, Mehr koʻzda
  • Kamlik qilmoq Kifoya qilmaslik, (shuning oʻzi) yetarli emaslik. Shahardan olayotgan shuncha daromading kamlik qiliptimiki, endi qishloqqa qarab tamshanasan, bachchagʻar! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaGoho, juda alam oʻtganda, sevishning oʻzi baxtli boʻlishga kamlik qilarkan deb afsuslanadi Yorqinoy. — R. Rahmon, Mehr koʻzda
Toʻliq maqola →
kam
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. 1. Talab, meʼyor yoki odatdagiga nisbatan miqdori yetarli boʻlmagan; oz.

Kam yerli dehqon ( — tar.

Chorshanba kuni dalaga qoʻsh chiqishi kerak. Lekin, haqiqatga qaraganda, ulovimiz kam. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Umuman, miqdori oz, koʻp emas.

Gapni kam soʻzla, ishni koʻp koʻzla. — Maqol

Tibbiyot ilmida kam uchraydigan voqea. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

Kapsanchilarda chakka oʻtmagan uy kam qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Egalik shaklidagi ayrim soʻroq olmoshlari bilan qoʻllanib, qiyoslanuvchi shaxs yoki narsadan kamchiligi yoʻq ekanlik maʼnosini ifodalashga xizmat qiladi.

Boshqalardan nimasi kam?! Undan qayeri kam?

[Kimsanoy] Gʻayratli, oriyatli juvon edi. Mana, Kanizak zveno boʻlar emish, Kimsanoyning Kanizakdan nimasi kam? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Oʻsha lattadan kam joyim bormi?! — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

4. Yetishmay turgan, kerak boʻlib turgan.

— Keling, keling, Shorajab, — dedi qalandarga qarab Safar, — bir siz kam edingiz. — S. Ayniy, Qullar

5. Yetishmovchilik, yetishmagan narsa.

Kamini toʻgʻrilamoq.

Sizning davlatingizda yeyish-ichishdan, aysh-ishratdan kamim yoʻq. — Ertaklar

6. Sonlar bilan birga kelib, muayyan miqdorning toʻlishi uchun oʻsha miqdorga oʻzi qoʻshilib kelgan son bildirgan miqdor yetishmasligini bildiradi.

Bir kam qirq. Bobom ikki kam toʻqsonga kirdi.

Bir kam oʻttiz boʻlak boʻlib, toʻp boʻlib, hindiga teging. — Goʻroʻgʻli

7. Baʼzi soʻzlarga birikib, qoʻshma soʻz yasash uchun xizmat qiladi:

kamgap, kamdaromad, kamhosil va boshqalar

  • Bir kami Qilmagan ishi (kamchiligi) gapdan anglashilgan narsa ekani, uni bajarishga norozilik ohangi bilan ifodalanadi. Bu nimasi? Bir kamim ot yetaklab yurish qoluvdi? — Gazetadan
  • Kam boʻlmang Yaxshi tilak bildiradi; yashang, kamol toping. Xoʻsh, qizim, tabriklarimni qabul qiling ich-ichimdan xursandman, ilohim, kam boʻlmanglar. — L. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Kam boʻlmaslik Zarar-ziyon koʻrmaslik, ziyon qilmaslik. ayniqsa, ota-onasining gapiga kirib, oʻzining kam boʻlmaganligi haqida ancha koʻpirib, koʻp gapirdi. — K. Yashin, HamzaUndoq dema, qizim! Gapimga kirib, kam boʻldingmi? [hovlini koʻrsatib] Mana! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariBizga quloch bilan qoʻl bersang, kam boʻlmaysan. — Mushtum
Toʻliq maqola →
kamar
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Kiyim ustidan belga bogʻlanadigan, odatda koʻndan qilinadigan, toʻqali enli tasma; qayish.

Soldatcha kamar. Kamar bogʻlamoq.

Mingboshi kimxob toʻnining chap barini qayirib, boshmaldogʻini kumush kamarga oʻtkazdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

[Piyoda askarlar] Bellarini qayish kamar bilan bogʻladilar. — S. Ayniy, Esdaliklar

Pochchayev oʻrnidan turib, serbar kamarini tuzatdi-da, tomoq qirib, oʻzidan xabar berdi. — A. Muxtor, Tugʻilish

2. Shim, yubka kabilarning (tushib ketmasligi uchun) tepasidan oʻtkazib bogʻlanadigan (taqiladigan), mato yoki charmdan tayyorlanadigan bogʻ, tasma.

3. Bel I 1, 2.

  • Xizmat kamarini bogʻlamoq
  • Himmat kamarini bogʻlamoq Boyvachcha, ota orzusiga himmat kamarini bogʻlayvering. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
kamob

sft. 1. Kamchil, kamyob.

Kamob mol. Kamob nusxa.

Shu yili, ayniqsa, qish quruq kelib, suv kamob boʻlgan, paxta hosili xavf ostida qolgan. — H. Nazir, Suv gadosi oqpadar

Suv serob boʻlganda ham, kamob boʻlganda ham, isrofgarchilikka qarshi qattiq kurashishimiz darkor. — Gazetadan

2. Kamsuv 1.

Kamob yer.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 155 →

Taʼriflar ichida

11 ta
kamsuvlik

kamsuvlik Suvi kam \olat, suvi kamlik; shirasi ozlik. Yerning kamsuvligi. Daryoning kamsuvligi. Mevaning kamsuvligi.

siyraklik

siyraklik Zich, tigʻiz emaslik; kamlik, koʻp emaslik. Koʻchatlarning siyrakligi. U hayajonlana boshlaganidan va havoning bu yerda siyrakligidan yuragi gupullab urdi. S. K

bemadorlik

bemadorlik Kuch-quvvati kamlik, darmonsizlik, kuchsizlik. Onajon, hozir yetmish ikki tomiringizda yoshlik qoni yuguradi, siz bemadorlikdan, kam quvvatlikdan bari-baridan

kamoblik

kamoblik Kamlik, kamchillik, kam uchrashlik holati. Suvning kamobligi. Molning kamobligi. Kolxoz agronomi choʻlga kelib, suv kamobligi va uni yengish tadbirlari haqida ma

sartarosh

sartarosh Soch-sokol oluvchi usta. — Xudoga shukur, mana, Mullajon sartarosh boʻlib, kamlik koʻrayotgani yoʻq, — dedi kampir Shodiga. E. Raimov, Ajab qishloq Yigit oynaga

Hammasini koʻrish · 11 →