Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«жинни» бўйича 226 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

177 та
жинни
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Ақлдан озган, руҳий касалликка ёʻлиққан; телба, савдойи.

Ўша қўшнининг қизи шу ёнғоқ таги-да кўп ўтириб, жинни бўлиб қолди. — С. Зуннунова, Гулхан

Қурвонбиби жинни бўлиб, паранжисиз ва йиртиқ кийимлар билан эшонникига келган вақтида, уни занжирга боғлайдиган одам ҳам топилмади. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

2. Хаёлига келган аҳмоқона ишлар, ярашмаган қилиқлар қиладиган киши; аҳмоқ, нодон.

Маслаҳатингиз учун раҳмат, раис. Мен бўлсам, жинни бўлиб, сизга мақтанибман. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Жинни бўлибсан, Тоҳир! Ҳамма урушдан қочса, сен бу аждаҳонинг комига ўз ихтиёринг била бормоқчисан! — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

3. Ўзини яқин олиб, эркалатиб гапирганда ёки ҳазил тариқасида девона, тентак каби маъноларда ишлатилади.

Девона севикли қовоғини сўрида кўриб қувона кетди: — Вой, жиннилар қовоғимни бер, жиннилар! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

  • Жинни шамол Гоҳ у томондан, гоҳ бу томондан эсадиган шамол, уюрма шамол.
  • Жинни қилмоқ Эс-ҳушидан айирмоқ. [Зубайда] Ноз-у адо билан дутор чертиб қўшиқ айтганда, эшитганни жинни қилармиш. — К. Яшин, Ҳамза
  • Жинни қўйнинг калласини едингми? Эсингни едингми? Жинни бўлдингми?
  • Жиннисини чиқармоқ 1. Калака қилмоқ. Қорбўрон қилиб, унинг жиннисини чиқаришди;Болалар қўғирчоқнинг жиннисини чиқарибди.
  • Латта жинниси Турли хил латта-путта, газмолларга ўч, ишқибоз. — Латта жинниси! — деб бақирди Бўтабой бутун аламини хотинидан олмоқчи бўлиб, — латтанинг учини кўрсаца, ўзингни томдан ташлайсан. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
жин
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Шарқ мифологиясида ва диний тасаввурларга кўра: пастқам жойларда киши кўзига одам тимсолида кўриниб, гўё уни бирор дард-иллатга чалинтириб (масалан оғзини қийшайтириб) кетадиган афсонавий махлуқ.

— Энди бу ерда илгаригидай боёʻғли сайрамайди. Ҳеч кимнинг кўзига жин ҳам кўринмайди, — деди Юсвали тоға. — П. Турсун, Ўқитувчи

Букри домла Майнани жинми, парими деб ўйлади шекилли, турган жойидан силжимай, аллақандай дуони пичирлади. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

2. Кишининг табиати, таъб.

Шунақанги гапларни жиним суймайди.

Бепарво, бўшанглик мардга эмас эп, Бундай одамларни ёқтирмас жиним. — Ж. Жабборов.

Сатторқул аканг уйни тузаттириб бермоқчи. Майли, ўшанда дераза ҳам қурсин, оқлацин ҳам, токча жинига ёқмаса, суватиб ташлай қолсин. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

  • Жин кўча Пастқам тор кўча. Хиванинг жин кўчалари ҳувиллаб ётибди. — С. Сиёев, Аваз
  • Жин тегмоқ Кайфияти бузилмоқ. Нариги хонадан опасининг уф тортгани эшитилди: — Нима жин тегди унга? — Опа, қўрқяпман,— деди Чарос овози титраб. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Жин урмайди Ҳеч нарса қилмайди, таъсир қилмайди. — Хотинингизга жин ҳам урмайди, аввал хашак жамғариш топшириғини бажаринг! — деди совхоз директора Саидмурод ака. — Н. Қобил, Беморлар
  • Жин урсин Сенларнинг гапларинг қизиқ бўлди-ку, жин урсин сени! — С. Кароматов, Олтин қум
  • Жин чироқ
  • Жини тутмоқ Таъбига, кўнглига ёқмаган иш ёки гапдан жаҳли чиқмоқ; жиғибийрон бўлмоқ. Бирпасда дадамнинг жини тутди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
  • Жини қўзимоқ (ёки қўзғамоқ) [Заргаров Насибага зеҳн солиб:] Ҳм Формада олиб бора кўрма, формани кўриб, ЗАГС мудирининг жини қўзғамасин тағин. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар
  • Жинига тегмоқ ёки жинини қўзғатмоқ Табиатига тўғри келмайдиган иш, ҳаракат ёки гап билан жаҳлини чиқармоқ; асабини қўзғатмоқ. Жинимга тегмаган сен бормидинг?
  • Жинидан баттар ёмон кўрмоқ Қаттиқ ёмон кўрмоқ. Домла бозор қилишни, магазинга боришни жинидан баттар ёмон кўрар эди. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза
  • Сени (ёки сенга) нима жин урди? Сенга нима бўлди? Эсингни едингми? Ақлдан оздингми? [Қози Мулладўстга:] Сенга нима жин урди? — [Мулладўст:] Сизни урган жин! Жим туринг, бу кун ҳам озлик қилмасин! Ҳамза, — Майсаранинг иши
  • Жин чақа Жин чақа ҳамманинг кармонига тупуриб, бойларнинг ҳамёнига ўзини уради. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Жин машина Пахта тозалайдиган, чигитдан толаларни ажратиб оладиган машина. Завод ичкарисида жинлар пахта тозалаб чиқармоқда. — Ж. Шарипов, Хоразм
Тўлиқ мақола →
жиннилик
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Телбалик, савдойилик.

Унда жиннилик асари бор.

2. Ножўя, аҳмоқона иш; тентаклик, аҳмоқлик.

— Латифий ўзи хўп келишган йигит-у, лекин шўхлик қиламан деб, жиннилик қилгани ёмон, бемаза гапни кўп айтади,— дебди [Фотима]. — П. Турсун, Ўқитувчи

  • Жиннилиги тутмоқ (ёки қўзимоқ) Ғазабланмоқ, аччиқланмоқ. Ниҳоят, Ойимча бибининг сабри тугаб, жиннилиги тутди, кўзларидан нафратли учқунлар сачратди — К. Яшин, Ҳамза— Нима дейсан, эски жиннилигим қўзиб турибди, менга тараф бўладиганлар борми? — деб нимагадир ишора қилди Мадамин. — П. Турсун, Ўқитувчи
Тўлиқ мақола →
жиннихона
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от Ақлдан озганлар, телбалар шифохонаси.

Қотил жиннихонадан қочган ашаддий телба бўлиши керак. — Фан ва турмуш

Биров уни раисни ушлаб олиб, жиннихонага жўнатмайди, ҳеч ким масхаралаб кулмайди, эси паст демайди. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 177 →

Таърифлар ичида

22 та
муштумзўр

муштумзўр тар. Батракларни, камбағал деҳқонларни ҳаддан ортиқ ишлатган мулкдор, бой деҳқон. Ҳали ернинг кўп қисми муштумзўрлар қўлида эди. Н. Сафаров, Оловли изл

ола-қура

ола-қура Турли тусдаги, ола-була. Тонг азон бўлишига қарамасдан, бир тўда оч ола-қура итларни эргаштириб, эски каппон томондан Малла жинни жавраб келар эди. Ғ. Ғул

тентакларча

тентакларча рвш. Тентаклар каби; ақлдан озган, жинни бўлган кишига ўхшаб. [Отабек] Ўз-ўзига сўзланиб, Марғилон кўчаларида тентакларча югура бошлади. А. Қод

мазаммат

мазаммат эск. кт. Бировни ҳақ-ноҳақ ёмонлаб айтилган гап, маломат, таъна. Мазаммат қилмоқ (ёки этмоқ) Таъна, маломат қилмоқ. Жинни одамни хон дорга тортибди, деб халқи

улфатлашмоқ

улфатлаш Ўртоқ ёки ошна бўлиб қолмоқ; иноқлашмоқ; дўстлашмоқ. Бора-бора жинни мени танийдиган бўлди, улфатлашди. С. Айний, Эсдаликлар Улфатчилик қилмоқ, суҳбат

Ҳаммасини кўриш · 22 →

Эртаклар

16 та
Доно хотин
Халқ оғзаки ижоди

Подшоҳнинг донишманд қизи отаси ва унинг вазирларини ўлимдан қутқаради, бироқ қизғанчиқ ўгай онаси туфайли чўлга ташланади. У ерда у телба бир йигитни

Доно йигит ва унинг қайлиғи
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда доно йигитнинг ўзига муносиб умр ёʻлдошини топиш саргузаштлари ҳикоя қилинади. У ёʻлда учраган турли саволлар орқали бўлажак рафиқасининг ақ

Ҳасан билан Ҳурилиқо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Зулайҳо исмли аёлнинг ҳасади туфайли кўп азоб чеккан Ҳурилиқо исмли қизнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Унинг садоқати ва сабри охир-оқибат ба

Ҳотам
Халқ оғзаки ижоди

Ҳотам исмли йигитнинг саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг жасорати ва топқирлиги билан кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади.

Ибн Сино ва жинни
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Аловуддин исмли бир йигит ўзини ҳўкиз деб ўйлаб, касалликка чалинади. Кўплаб табиблар уни даволай олмагач, подшоҳ Ибн Синони ёрдамга чақи

Жонон пиёла
Халқ оғзаки ижоди

Қўқон подшосининг қимматбаҳо пиёласи синиб қолади ва уни тузатишга ҳеч ким қодир бўлмайди. Фақатгина бир кал шогирд ўзининг ақл-заковати билан бу муаммо

Ҳаммасини кўриш · 16 →

Шева материаллари

11 та
Жиннибош
Хоразм вилояти · шоли орасида ўсган ўзга нав шоли бошоғи

Шоли орасида ўсган ўзга нав шоли бошоғи. Уруғ айнимаслиги ва гуруч сифатини сақлаш учун бундай бошоқлар биттама-битта ўриб олиниб, ем ўрнида ишла

арқалй
Қорақалпоғистон Республикаси · жинни
дä:ли
Хоразм вилояти · дали

жинни, шо'х

ж'лл'
Хоразм вилояти · жинни

ақлсиз, шўх

жилли
Хоразм вилояти · тентак, жинни

Ҳаммасини кўриш · 11 →