Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «jindek» — результатов: 194: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

177
jin

ot 1. Sharq mifologiyasida va diniy tasavvurlarga koʻra: pastqam joylarda kishi koʻziga odam timsolida koʻrinib, goʻyo uni biror dard-illatga chalintirib (masalan ogʻzini qiyshaytirib) ketadigan afsonaviy maxluq.

— Endi bu yerda ilgarigiday boyoʻgʻli sayramaydi. Hech kimning koʻziga jin ham koʻrinmaydi, — dedi Yusvali togʻa. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bukri domla Maynani jinmi, parimi deb oʻyladi shekilli, turgan joyidan siljimay, allaqanday duoni pichirladi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

2. Kishining tabiati, taʼb.

Shunaqangi gaplarni jinim suymaydi.

Beparvo, boʻshanglik mardga emas ep, Bunday odamlarni yoqtirmas jinim. — J. Jabborov.

Sattorqul akang uyni tuzattirib bermoqchi. Mayli, oʻshanda deraza ham qursin, oqlatsin ham, tokcha jiniga yoqmasa, suvatib tashlay qolsin. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Jin koʻcha Pastqam tor koʻcha. Xivaning jin koʻchalari huvillab yotibdi. — S. Siyoyev, Avaz
  • Jin tegmoq Kayfiyati buzilmoq. Narigi xonadan opasining uf tortgani eshitildi: — Nima jin tegdi unga? — Opa, qoʻrqyapman,— dedi Charos ovozi titrab. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
  • Jin urmaydi Hech narsa qilmaydi, taʼsir qilmaydi. — Xotiningizga jin ham urmaydi, avval xashak jamgʻarish topshirigʻini bajaring! — dedi sovxoz direktora Saidmurod aka. — N. Qobil, Bemorlar
  • Jin ursin Senlarning gaplaring qiziq boʻldi-ku, jin ursin seni! — S. Karomatov, Oltin qum
  • Jin chiroq
  • Jini tutmoq Taʼbiga, koʻngliga yoqmagan ish yoki gapdan jahli chiqmoq; jigʻibiyron boʻlmoq. Birpasda dadamning jini tutdi. — E. Raimov, Ajab qishloq
  • Jini qoʻzimoq (yoki qoʻzgʻamoq) [Zargarov Nasibaga zehn solib:] Hm Formada olib bora koʻrma, formani koʻrib, ZAGS mudirining jini qoʻzgʻamasin tagʻin. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
  • Jiniga tegmoq yoki jinini qoʻzgʻatmoq Tabiatiga toʻgʻri kelmaydigan ish, harakat yoki gap bilan jahlini chiqarmoq; asabini qoʻzgʻatmoq. Jinimga tegmagan sen bormiding?
  • Jinidan battar yomon koʻrmoq Qattiq yomon koʻrmoq. Domla bozor qilishni, magazinga borishni jinidan battar yomon koʻrar edi. — A. Qahhor, Toʻyda aza
  • Seni (yoki senga) nima jin urdi? Senga nima boʻldi? Esingni yedingmi? Aqldan ozdingmi? [Qozi Mulladoʻstga:] Senga nima jin urdi? — [Mulladoʻst:] Sizni urgan jin! Jim turing, bu kun ham ozlik qilmasin! Hamza, — Maysaraning ishi
  • Jin chaqa Jin chaqa hammaning karmoniga tupurib, boylarning hamyoniga oʻzini uradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Jin mashina Paxta tozalaydigan, chigitdan tolalarni ajratib oladigan mashina. Zavod ichkarisida jinlar paxta tozalab chiqarmoqda. — J. Sharipov, Xorazm
Полная статья →
jins

ot 1. Jonli organizmlarning biologik va jismoniy xususiyatlariga koʻra ikki (erkak va urgʻochi) turidan biri.

Erkak jinsi. Xotin jinsi.

Uzaro qarama-qarshi ikki jins dunyoda tiriklikni davom ettiradi. — T. Qaipbergenov, Qoraqalpoqnoma

Boʻlajak farzand jinsining oʻgʻil yoki qiz boʻlishi otadagi urugʻ hujayrasi tarkibida boʻladigan ikki xil xromosomaga bogʻliq. — Gazetadan

2. Tur, nav, xil.

Lirikaning oʻziga xos adabiy jins sifatidagi tabiati uning janr qiyofasida ham aks etadi. — OʻTA

Baron fon Ring, albatta, eshak emas, balki oriy jinsdan boʻlgan bir zot. — A. Qahhor, Baron fon Ring.

3. Ijtimoiy guruh, tabaqa.

Jinsiga tortmoq.

— Ota, bu singlim,— tabassum bilan dedi Yoʻlchi. — Boynikida yashashini maʼqul koʻrmadim. — Yaxshi qilibsan: Kabutar bo kabutar, jins bo jins. Toʻgʻri, ular qarindoshing. Lekin ular seni oʻz jinsiga qoʻshmaydi. Ular pul jinsidan. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Yer qobigʻining maʼlum qatlamini hosil qilgan mineral.

Qoya ostidagi togʻ jinslari ming yillar davomida esgan shamol taʼsirida silliqlanib, gʻor shaklida oʻyilgan edi. — S. Karomatov, Oltin qum

Nurotadan Tomdibuloqqacha choʻzilgan togʻlardagi togʻ jinslarini oʻrganib, u joylarning geologik xaritasini tuzdi. — S. Anorboyev, Oʻzbekiston oltini

Полная статья →
jinni

ot 1. Aqldan ozgan, ruhiy kasallikka yoʻliqqan; telba, savdoyi.

Oʻsha qoʻshnining qizi shu yongʻoq tagi-da koʻp oʻtirib, jinni boʻlib qoldi. — S. Zunnunova, Gulxan

Qurvonbibi jinni boʻlib, paranjisiz va yirtiq kiyimlar bilan eshonnikiga kelgan vaqtida, uni zanjirga bogʻlaydigan odam ham topilmadi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

2. Xayoliga kelgan ahmoqona ishlar, yarashmagan qiliqlar qiladigan kishi; ahmoq, nodon.

Maslahatingiz uchun rahmat, rais. Men boʻlsam, jinni boʻlib, sizga maqtanibman. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Jinni boʻlibsan, Tohir! Hamma urushdan qochsa, sen bu ajdahoning komiga oʻz ixtiyoring bila bormoqchisan! — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

3. Oʻzini yaqin olib, erkalatib gapirganda yoki hazil tariqasida devona, tentak kabi maʼnolarda ishlatiladi.

Devona sevikli qovogʻini soʻrida koʻrib quvona ketdi: — Voy, jinnilar qovogʻimni ber, jinnilar! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Jinni shamol Goh u tomondan, goh bu tomondan esadigan shamol, uyurma shamol.
  • Jinni qilmoq Es-hushidan ayirmoq. [Zubayda] Noz-u ado bilan dutor chertib qoʻshiq aytganda, eshitganni jinni qilarmish. — K. Yashin, Hamza
  • Jinni qoʻyning kallasini yedingmi? Esingni yedingmi? Jinni boʻldingmi?
  • Jinnisini chiqarmoq 1. Kalaka qilmoq. Qorboʻron qilib, uning jinnisini chiqarishdi;Bolalar qoʻgʻirchoqning jinnisini chiqaribdi.
  • Latta jinnisi Turli xil latta-putta, gazmollarga oʻch, ishqiboz. — Latta jinnisi! — deb baqirdi Boʻtaboy butun alamini xotinidan olmoqchi boʻlib, — lattaning uchini koʻrsatsa, oʻzingni tomdan tashlaysan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Полная статья →

Показать все · 177 →

В определениях

16

Показать все · 16 →

Диалектные материалы

1