Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «jinday» — результатов: 209: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

177
jin

ot 1. Sharq mifologiyasida va diniy tasavvurlarga koʻra: pastqam joylarda kishi koʻziga odam timsolida koʻrinib, goʻyo uni biror dard-illatga chalintirib (masalan ogʻzini qiyshaytirib) ketadigan afsonaviy maxluq.

— Endi bu yerda ilgarigiday boyoʻgʻli sayramaydi. Hech kimning koʻziga jin ham koʻrinmaydi, — dedi Yusvali togʻa. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bukri domla Maynani jinmi, parimi deb oʻyladi shekilli, turgan joyidan siljimay, allaqanday duoni pichirladi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

2. Kishining tabiati, taʼb.

Shunaqangi gaplarni jinim suymaydi.

Beparvo, boʻshanglik mardga emas ep, Bunday odamlarni yoqtirmas jinim. — J. Jabborov.

Sattorqul akang uyni tuzattirib bermoqchi. Mayli, oʻshanda deraza ham qursin, oqlatsin ham, tokcha jiniga yoqmasa, suvatib tashlay qolsin. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Jin koʻcha Pastqam tor koʻcha. Xivaning jin koʻchalari huvillab yotibdi. — S. Siyoyev, Avaz
  • Jin tegmoq Kayfiyati buzilmoq. Narigi xonadan opasining uf tortgani eshitildi: — Nima jin tegdi unga? — Opa, qoʻrqyapman,— dedi Charos ovozi titrab. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
  • Jin urmaydi Hech narsa qilmaydi, taʼsir qilmaydi. — Xotiningizga jin ham urmaydi, avval xashak jamgʻarish topshirigʻini bajaring! — dedi sovxoz direktora Saidmurod aka. — N. Qobil, Bemorlar
  • Jin ursin Senlarning gaplaring qiziq boʻldi-ku, jin ursin seni! — S. Karomatov, Oltin qum
  • Jin chiroq
  • Jini tutmoq Taʼbiga, koʻngliga yoqmagan ish yoki gapdan jahli chiqmoq; jigʻibiyron boʻlmoq. Birpasda dadamning jini tutdi. — E. Raimov, Ajab qishloq
  • Jini qoʻzimoq (yoki qoʻzgʻamoq) [Zargarov Nasibaga zehn solib:] Hm Formada olib bora koʻrma, formani koʻrib, ZAGS mudirining jini qoʻzgʻamasin tagʻin. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
  • Jiniga tegmoq yoki jinini qoʻzgʻatmoq Tabiatiga toʻgʻri kelmaydigan ish, harakat yoki gap bilan jahlini chiqarmoq; asabini qoʻzgʻatmoq. Jinimga tegmagan sen bormiding?
  • Jinidan battar yomon koʻrmoq Qattiq yomon koʻrmoq. Domla bozor qilishni, magazinga borishni jinidan battar yomon koʻrar edi. — A. Qahhor, Toʻyda aza
  • Seni (yoki senga) nima jin urdi? Senga nima boʻldi? Esingni yedingmi? Aqldan ozdingmi? [Qozi Mulladoʻstga:] Senga nima jin urdi? — [Mulladoʻst:] Sizni urgan jin! Jim turing, bu kun ham ozlik qilmasin! Hamza, — Maysaraning ishi
  • Jin chaqa Jin chaqa hammaning karmoniga tupurib, boylarning hamyoniga oʻzini uradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Jin mashina Paxta tozalaydigan, chigitdan tolalarni ajratib oladigan mashina. Zavod ichkarisida jinlar paxta tozalab chiqarmoqda. — J. Sharipov, Xorazm
Полная статья →
jins

ot 1. Jonli organizmlarning biologik va jismoniy xususiyatlariga koʻra ikki (erkak va urgʻochi) turidan biri.

Erkak jinsi. Xotin jinsi.

Uzaro qarama-qarshi ikki jins dunyoda tiriklikni davom ettiradi. — T. Qaipbergenov, Qoraqalpoqnoma

Boʻlajak farzand jinsining oʻgʻil yoki qiz boʻlishi otadagi urugʻ hujayrasi tarkibida boʻladigan ikki xil xromosomaga bogʻliq. — Gazetadan

2. Tur, nav, xil.

Lirikaning oʻziga xos adabiy jins sifatidagi tabiati uning janr qiyofasida ham aks etadi. — OʻTA

Baron fon Ring, albatta, eshak emas, balki oriy jinsdan boʻlgan bir zot. — A. Qahhor, Baron fon Ring.

3. Ijtimoiy guruh, tabaqa.

Jinsiga tortmoq.

— Ota, bu singlim,— tabassum bilan dedi Yoʻlchi. — Boynikida yashashini maʼqul koʻrmadim. — Yaxshi qilibsan: Kabutar bo kabutar, jins bo jins. Toʻgʻri, ular qarindoshing. Lekin ular seni oʻz jinsiga qoʻshmaydi. Ular pul jinsidan. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Yer qobigʻining maʼlum qatlamini hosil qilgan mineral.

Qoya ostidagi togʻ jinslari ming yillar davomida esgan shamol taʼsirida silliqlanib, gʻor shaklida oʻyilgan edi. — S. Karomatov, Oltin qum

Nurotadan Tomdibuloqqacha choʻzilgan togʻlardagi togʻ jinslarini oʻrganib, u joylarning geologik xaritasini tuzdi. — S. Anorboyev, Oʻzbekiston oltini

Полная статья →
jinni

ot 1. Aqldan ozgan, ruhiy kasallikka yoʻliqqan; telba, savdoyi.

Oʻsha qoʻshnining qizi shu yongʻoq tagi-da koʻp oʻtirib, jinni boʻlib qoldi. — S. Zunnunova, Gulxan

Qurvonbibi jinni boʻlib, paranjisiz va yirtiq kiyimlar bilan eshonnikiga kelgan vaqtida, uni zanjirga bogʻlaydigan odam ham topilmadi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

2. Xayoliga kelgan ahmoqona ishlar, yarashmagan qiliqlar qiladigan kishi; ahmoq, nodon.

Maslahatingiz uchun rahmat, rais. Men boʻlsam, jinni boʻlib, sizga maqtanibman. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Jinni boʻlibsan, Tohir! Hamma urushdan qochsa, sen bu ajdahoning komiga oʻz ixtiyoring bila bormoqchisan! — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

3. Oʻzini yaqin olib, erkalatib gapirganda yoki hazil tariqasida devona, tentak kabi maʼnolarda ishlatiladi.

Devona sevikli qovogʻini soʻrida koʻrib quvona ketdi: — Voy, jinnilar qovogʻimni ber, jinnilar! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Jinni shamol Goh u tomondan, goh bu tomondan esadigan shamol, uyurma shamol.
  • Jinni qilmoq Es-hushidan ayirmoq. [Zubayda] Noz-u ado bilan dutor chertib qoʻshiq aytganda, eshitganni jinni qilarmish. — K. Yashin, Hamza
  • Jinni qoʻyning kallasini yedingmi? Esingni yedingmi? Jinni boʻldingmi?
  • Jinnisini chiqarmoq 1. Kalaka qilmoq. Qorboʻron qilib, uning jinnisini chiqarishdi;Bolalar qoʻgʻirchoqning jinnisini chiqaribdi.
  • Latta jinnisi Turli xil latta-putta, gazmollarga oʻch, ishqiboz. — Latta jinnisi! — deb baqirdi Boʻtaboy butun alamini xotinidan olmoqchi boʻlib, — lattaning uchini koʻrsatsa, oʻzingni tomdan tashlaysan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Полная статья →

Показать все · 177 →

В определениях

26

Показать все · 26 →

Сказки

2
Boyvachcha bilan pari
Устное народное творчество

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Qozi bilan boy
Устное народное творчество

Bir boy oʻz novchasini haqsiz haydab yuboradi. Novcha qoziga arz qiladi va qozi boydan pul undirib berishga vaʼda beradi, ammo oʻzi ham aldovga uchraydi.

Диалектные материалы

4
jʻnd'yn
Xorazm viloyati · jinday

ozgina

qichä
Andijon viloyati · jinday, ozgina

jinday, ozgina