фл.
1.
(юриб, қараб, сўраб) Кимса ёки нарсани топиш ҳаракатида бўлмоқ; ахтармоқ, қидирмоқ.
Иш изламоқ. Она ўғлига қиз излар эди. Чўпон ёʻқолган қўйларни изламоқда эди.
Бошим эсон, ўтиб кетди кўп йиллар. Шакарбекни излаб, топмадим хабар. — Ширин билан Шакар
Индинига эрталаб она-бола ёʻлга чиқиб, бедарак кетган отани излаб кетдилар. — П. Турсун, Ўқитувчи
қуюқ қошлари остидаги ярим очиқ кўзлари кимнидир излагандек қарайдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
У кимнидир излаётгандек, у ёқ-бу ёғига пича аланглаб қараб турди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.
2.
Фикрлаш, ўйлаш орқали топиш ҳаракатида бўлмоқ; ахтармоқ.
Баҳона изламоқ. Янгилик изламоқ. Далил изламоқ.
Матчон тўра Жумагулга эришишга кўзи етмагач, уни Исфандиёрхонга инъом қилиб, унга яхши кўриниш ёʻлларини излади. — Ж. Шарипов, Хоразм
- Тирноқ орасидан (ёки остидан) кир изламоқ.