Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази
Қидирув
«итим» бўйича 115 та натижа: Ўзбекчадан
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
106 та
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
от 1. Уй-рўзғорни қўриқлаш, ов овлаш ва шу кабилар мақсадлар учун сақланадиган тўрт оёқли сутемизувчи уй ҳайвони.
Кўппак ит. Ов ити.
Катта темир дарвоза остида чўзилиб ётган хирсдай ит бошини кўтариб ириллади. — А. Қаҳҳор, Бошсиз одам
2. Шу ҳайвонга нисбатланувчи ҳақоратни билдиради.
Азизбек қаршисида қўл боғлаб турган дарвоза бегига бақирди: — Нега қараб турасан, дарвоза устига чиқ, ким экан у ит?! — Қодирий, Ўтган кунлар
Халқ товуши тинимсиз гувуллайди: — Бу ёққа чиқ, итлар! — Ойбек, Танланган асарлар
3. кўчма Бировнинг манфаатларини ҳимоя қилиб, бошқаларга зулм ўтказувчи одам; малай.
Мусулмонқулнинг ити бўлмаса, ўзимиздан мингбоши бўларлик одам қуриб қолувдими, дейман. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Келинг, шердаргоҳнинг ити, тортинманг, юқорига ўтинг. — К. Яшин, Ҳамза
4. Мучал йил ҳисобида ўн биринчи йил номи; сак.
Унинг йили ит.
- Ит эмган — Бу ёққа кел, ит эмган! — деди мингбоши, қизил кўзларини ола-була қилиб. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Ит йили Мучал йил ҳисобида ўн биринчи йил.
- Бошига ит кунини солмоқ Роса қийнамоқ, ўта азоб-қийноққа солмоқ. Улар қишлоқдагиларнинг бошига ит кунини солибди: деҳқонларни қийнабди, ўлдирибди; пахта эксаларинг — ўлдирамиз, деб дўқ урибди. — Ҳ. Турсунқулов, Ҳаётим қиссаси
- Бўйнидан боғланган ит овга ярамас Хоҳиши бўлмаган кишини зўрлаганинг билан иш бермайди, деган маънода ишлатиладиган мақол.
- Ит азоби Ниҳоятда қийин, машаққатли ҳолат, аҳвол. Биласанми сен бу ўзбошимчалигинг билан отангни ит азобига солишингни? — К. Яшин, Ҳамза[Ҳожар:] Ит азобида кечани кундузга улаб меҳнат қила-қила, энди юрт орасида шер қилдим деганда, обрўни тўкиб қўйсам, қандай кўргилик! — Ҳамза, Паранжи сирлари
- Ит боқмайди Назар-эътибордан қолган, эътибор берилмайдиган шахс ёки нарса ҳақида, унга нисбатан қўлланади. — Бувижон, бувижонга ит боқмайди-ю, аммо ўз билганини қилади, — деди кампир буви Пўлатжон акага. — Мирмуҳсин, Умид
- Ит тегди ёки ит тегган Нопок, ҳаром бўлди (номусига тегилган аёл ҳақида). Қай юз билан боқаман унга? Мени кечирармикан? Кечирмас! Ахир менга ит тегган! — С. Аҳмад, Ҳукм
- Ит ҳасратда
- Итдан суяк қарз Қарзи жуда кўп, ҳаммадан қарз.
- Итининг туваги олтиндан Жуда ҳам бой, ошиб-тошиб кетган бой.
- Итнинг кейинги оёғи Иш-фаолият ва шу кабиларда қатордагилардан (бошқалардан) энг охирда эканликни билдиради. бирор ҳунар-пунар ўргансин. Ёʻқса итнинг кейинги оёғи бўлиб қолади. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
- Ичини ит таталамоқ (ёки тирнамоқ, кемирмоқ) Шу вақтгача шоирнинг ҳаёти учун қўрқиб, ичини ит тирнаётган вазир енгил нафас олиб, жавоб ўрнига бош эгиб қўйди. — М. Осим, Зулмат ичра нурЧой ичаётибман-у, хавотирдан ичимни ит таталаяпти. — Ҳ. Назир, Ёнар дарёБироқ ичимни ит кемиряпти. — С. Сиёев, Ёруғлик
- Камбағални туянинг устида ҳам ит қопади Иши юришмаган, омадсиз киши ҳақида айтиладиган ибора.
Ислом тараққиёт банки
Илмий-тадқиқот институтларирусчаНИИ Научно-исследовательские институтыинглизчаRI Research institutes
Илмий-техникрусчаHTP Научно-техническоеинглизчаSTD Scientific and
Интеллектуал таълим тизимларирусчаИОС Интеллектуальные обучающие системыинглизчаILS Intelligent Learning Systems
Таърифлар ичида
1 тасуй 1 Яхши кўрмоқ, севмоқ. Ҳақ суйган ишни халқ суяр. Мақол Сулув — сулув эмас, Суйган — сулув. Мақол Эркаламоқ, эркалатмоқ. — Мениям шу мактабда ўқитасизми? — Ал
Эртаклар
8 та
Халқ оғзаки ижоди
Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек
Халқ оғзаки ижоди
Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан
Халқ оғзаки ижоди
Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда бойнинг хизматкори севган қизига уйланишни орзу қилади, аммо бойнинг хиёнати туфайли тўй куни кутилмаган воқеалар содир бўлади. Қизнинг зукколиги
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда хотини томонидан ёғ олиб келишга жўнатилган лақма одамнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. У ёʻлда турли одамлар билан учрашиб, уларнинг масла
Халқ оғзаки ижоди
Ушбу эртакда бир шаҳзоданинг тақдири ва унга боғлиқ саргузаштлар ҳикоя қилинади. Камбағал қурандознинг башорати сабабли шаҳзода ўз бахтини топиш учун