Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«иссиқ» бўйича 371 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

37 та
иссиқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Жисм таркибидаги молекулалар ҳаракати (ёниш, кимёвий реаксия ва шу кабилар) натижасида юзага келадиган ва жисмларни қиздирадиган, иситадиган кинетик энергия; иссиқлик, ҳарорат. Қуёшнинг иссиғи. Оловнинг иссиғи.

Иссиқ бирмунча бўшашгандек туюлса ҳам, димлик заптида эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Шарофатхон супанинг четига келиб ўтирди, оқ шоҳи рўмоли билан елпиниб, иссиқдан шикоят қилди. Ойбек, — Танланган асарлар

2. Касалликда юзага келадиган (кўтариладиган) ҳарорат; иситма.

Офтоб ойим эрининг сўзини кучлаб тушди: Иссиғи бор, юзи ҳам қизариб, бўртиб турибди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Иссиғим кўплигидан сув устига сув ичар эдим. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Юқори ҳароратли, бирор манба ҳарорати билан исиган, қизиган; иссиқ ҳолатли.

Иссиқ сув. Ҳаво иссиқ.

Шундоқ иссиқ кунда қора кўйлак кийишидан азадорлиги билиниб турарди. — С. Аҳмад, Уфқ

Шербек унинг қўлини иссиқ кафтлари орасига олди. — С. Анорбоев, Оқсой

4. Иссиқликни сақлайдиган, иссиқ тутадиган.

[Эгнида] Иссиқ ва янги палто, оёғида ичи жун ботинка, қоракўл қалпоқ, қорни тўқ. Мирмуҳсин, — Умид

Иссиқ кийинган ёʻловчилар дам-бадам бурун ва қулоқларини ушлаб, ўз ташвишлари билан югуриб-елардилар. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

5. Қозон овқати, пиширилган (иссиқ) таом.

Яхшиям шу қўшнинг бор экан, дугонанг. Бошим ёстиққа тегганда, ўзи, болалари ўтиб, бир қошиқ иссиқ қилиб беради, дўхтир чақириб келади. — С. Нуров, Нарвон

Кечадан бери [Кумушнинг] ичига иссиқ киргани ёʻқ. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ҳаммамиз деярли ҳар кун бир қошиқ иссиққа муҳтожмиз. — А. Қодирий, Кичик асарлар

6. Кўчма Кишига хуш келадиган; ёқимли.

Юлдузхон унга енгилгина бош ирғади ва бир кулиб қарадики, Муҳиддин шу вақтгача қизлар кулгисининг бу қадар жозибали, чиройли, иссиқ бўлишини сира учратмаган эди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Луқмонча худди юмалагандай югуриб, медпунктга кириб бораркан, Элчибек уни чақириб, бир иссиқ гап айтгиси келди. — А. Мухтор, Туғилиш

  • Иссиқ жой (ёки ўрин) Ўзи яшаётган, ўзи ўрганган жой (ўрин). Мавлон билан Наврўз ўз иссиқ жойларини ташлаб колхознинг пахтасини ғайрат билан тераётган ёшларнинг ишларидан ҳайрон қолдилар. — С. Айний, ҚулларСабаби бўлмаса, ким иссиқ ўрнини ташлаб, қум тепаликлари орасида саргардон бўлиб юради! Мирмуҳсин, — Меъмор
  • Иссиқ жон Тирик организм, жумладан, одам ҳаётида ҳар хил ҳолатларнинг юз бериши мумкинлигини билдиради, шуни қайд этади. Иссиқ жон. Мен оғриб ётарман, бир қошиқ сувга муҳтож бўларман. — А. Қодирий, Меҳробдан чаёнИссиқ жон дейдилар, жон бўлса бўлар, Пайт келса, чечак ҳам сарғаяр, сўлар. — А. Орипов, Йиллар армони
  • Иссиқ уриши (ёки элитиши) Орган измга узоқ вақт (давомли) иссиқ ҳаво ёки инфрақизил нурлар таъсир этиши оқибатида организмда иссиқлик бошқарилишининг издан чиқиши билан юзага келадиган ўткир патологик ҳолат. Ёзда, саратонда ёки иссиқ бинода узоқ ишлаганда, иссиқ элитиши мумкин. — Ўзме
  • Иссиғида Вақти ғаниматда. Бува наридан-бери чойини ичиб, яна ёʻлга тушди. Омонатни иссиғида эгасига топшириш керак-ку. — Мирмуҳсин, Бир хумча тиллаЁ бу уйдан иссиғида кетинг, ё хулқингизни тузатиб олинг! — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар
  • Истараси иссиқ 1. Дадаси дейман, дўстингиз Олимжонни жуда мақтаб юборди-ю қизингиз бир нарсани билар экан-да, ҳайтовур, шу йигит кўзимга иссиқ кўринган эди. — О. Ёқубов, Чин муҳаббатҲой, менга қаранг, кўзимга иссиқ кўринасиз. Ёпирай, Карим ака, мени танидингизми? — Н. Сафаров, Шарқ тонги
  • Одамнинг юзи иссиқ Кўз кўзга тушганда, ҳар қандай ҳолатда ҳам одамнинг (инсоннинг) эътибори сақланишини қайд этади. Маҳмуд бобо бошлиқни топиб олиб, боплаб сўкмоқчи эди. Лекин одамнинг юзи иссиқ-да, унга дуч келиб, кўзлари кўзига тушгач, анча бўшашди. — Газетадан
  • Темирни иссиғида босмоқ
Тўлиқ мақола →
иссиқлик
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Иссиқ ҳолат (даража).

Қум барханлари силсиласи узра жимирлаб ҳарорат кўтарилар — бу ерда иссиқлик жуда баланд бўлишига қарамай, Меъмор қийналмай нафас олар эди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Иссиқ 1.

Реакторда бўладиган иссиқликни чиқариб ташлаш учун икки контурли система қўлланади. — Фан ва турмуш

Кумуш иссиқлик ва электрни бошқа металларга қараганда яхши ўтказади, ёруғликни яхши қайтаради. — Газетадан

3. Халқ табобатида: юқори калорияли таом, егулик-ичкиликлар (қази, палов, ширинлик ва бошқалар)

Ялпиз. Иссиқлик сиқиб чиқарилган селига пича сирка қўшиб ичилса, ички аъзоларда содир бўладиган қон қуюлишини тўхтатади. — К. Маҳмудов, Кўкда гап кўп

Шарқ халқлари орасида овқатларни иссиқлик ва совуқлик деб бўлиб ҳам юритилади. — Н. Исмоилов, Касалларни парвариш қилиш

4. Қаттиқ терлаш ва тернинг секин буғланиши оқибатида ёки бирорта касаллик туфайли терида пайдо бўладиган тошма, пуфакчалар.

Боланинг баданига иссиқлик тошибди.

5. Яхшилик, фойда, ёруғлик.

Деҳқон бундан иссиқлик чиқишига ишончини ёʻқотгач, асабийлашган ҳолда қичқирди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Тўлиқ мақола →
иссиқхона
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Ҳаммомнинг терлатадиган даражада иситиладиган алоҳида хонаси.

Яқингинада юз ва сочларини силаб эсган шабада ҳозир сусайиб, ҳаво ҳаммомнинг иссиқхонасидагидай дим бўлиб қолди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Ўсимлик ёки ҳайвонларни совуқ вақтда парваришлаш учун қуёш нури билан иситиладиган махсус ойнавон қурилма, бино.

Парниклар ва иссиқхоналарда етиштирилган эртанги сабзавот.

Гоҳ идорада, гоҳ лабораторияда, гоҳ ўсимлик, гуллар ўстирилаётган иссиқхонада тўқнаш келиб қолишса, расмийгина саломлашиб ўтишади. — С. Нуров, Нарвон

Қўшни маҳалладаги иссиқхона эгаси олтмиш минг сўм ойлик бермоқчилигини айтди. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
иссиқламоқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

фл. 1. Иссикда қолмоқ, иссиқ ўтиб кетмоқ.

Иссиқлаб келдинг, совуқ сув ичма.

Каримов, иссиқлагандан бўлса керак, палтосини ечиб олган. — Ҳ. Шамс, Душман

2. Иссиққа бардош беролмай қийналмоқ.

Қалмоқи сигирлар ёзда иссиқлаб қолади.

Тўлиқ мақола →
иссиқсевар
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

сфт. Иссиқни севадиган, иссиқда яхши ривожланадиган (дарахт, экин ва шу кабилар ҳақида).

Чой иссиқсевар ўсимлик бўлиб, катта майдонларда ўстирилади. — Газетадан

Бодринг — иссиқсевар, ёруғсевар ва намга талабчан ўсимлик. — Фан ва турмуш

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 37 →

Таърифлар ичида

283 та
домулла

домулла Диний мактаб муаллими. Сайфулла мачитга бориб, домулласидан сабоқ олиб келди. П. Турсун, Ўқитувчи Домулласан, илмингдан садаға, яхшилаб ўқитгин энди беҳроқ

пайдо

пайдо Пайдо бўлмоқ 1. Юзага келмоқ, яратилмоқ. Кейинги йилларда Хива атрофида янгича тарзда қурилаётган қишлоқлар пайдо бўлаётган эди. С. Сиёев, Ёруғлик [Бой

тескари

тескари Одатдаги, ўнг, тўғри деб қабул қилинган ҳолатга, ёʻналиш, тузилиш, тартиб ва шу кабиларга қарама-қарши бўлган; терс. Тескари иш. Бўлувга тескари амал —

қуруқ

қуруқ Суви, нами батамом ёки қис-ман қочган, сувини, намини батамом ёки қисман ёʻқотган; суви, нами ёʻқ ёки оз. Қуруқ ўтин. Қуруқ шамол. Тўқайга ўт тушса, ҳўл

бедорлик

бедорлик Уйқусизлик; сергаклик. Ҳаяжондан, бедорликдан мадори қуриган аёлни юпатадиган юмшоқ муомала, илиқ-иссиқ сўз керак эди. Н. Саломова, Ҳурматга лойиқ Шу кеч

лақма

лақма Ҳар нарсага дарров ишонаверадиган, осон алданадиган. Танийдиган хотинлар бу ҳолни ҳийла ва шайтонлик эканини яхши англасалар ҳам, ҳовлиқма, лақма, енгил Лутфин

Ҳаммасини кўриш · 283 →

Эртаклар

32 та
Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Ботир эчки
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда уч ҳайвоннинг хўжайинларидан қочиб, тоғда янги ҳаёт бошлаши тасвирланади. Улар ўз топқирликлари ва бирлашган кучлари билан ёввойи ҳайв

Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Бузоқ, эчки ва қўзи
Халқ оғзаки ижоди

Эртакда дангаса эр ва унинг меҳнаткаш хотини ҳақида ҳикоя қилинади. Хотинининг саъй-ҳаракатлари туфайли улар мол-мулкка эга бўлишади ва кутилмаган хавфдан қ

Эркенжа
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилли подшоҳнинг кенжа ўғли Эркенжа саргузаштлари ҳақидаги эртак. У турли қийинчиликларга дуч келади ва ҳайвонларнинг ёрдами билан уларни енгиб о

Ҳаммасини кўриш · 32 →

Шева материаллари

19 та
босма
Жиззах вилояти · чопон

Қўй жунини эшиб, пишитиб тайёрланадиган, от минганда кийиладиган, иссиқни яхши ушлайдиган, чопонга ўхшаш устки кийим

бук
Қашқадарё вилояти · дим, иссиқ

дим, иссиқ, нафасни қайтарадиган

бäххäнä
Қашқадарё вилояти · боғ уйи

боғда вақтинча (иссиқ фасллар) яшаш учун солинган иморат

жоқрама
Хоразм вилояти · иссиқ

қайнаган

Ҳаммасини кўриш · 19 →