Қидирув

рвш. 1. Ўтган вақтлардан; аввалдан, азалдан.

Акам ёшлик қилгандир, ҳам ўзи унча-мунча гапни кўтармайдиган йигит, илгаридан феъли шундоқ. — Ойбек, Танланган асарлар

Илгаридан қолган бир нақл бор: Кул югуриги — ошга, тил югуриги — бошга. — Баҳром ва Гуландом

2. айн. Олдиндан.

У бу пулни илгаридан тайёрлаб қўйган бўлса керак, ёнидан олди-ю, санамай узатди. — С. Аҳмад, Уфқ

рвш. 1. Ўтган вақтлар(да), ҳозирги вақтдан олдин; бурун.

Шаҳарда илгари кўнкани от сургар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Илгари жуда қулай бўлиб кўринган нарса, энди атрофлича ўйлаганда, ҳазилакам эмаслиги равшанлашди. — Ойбек, Танланган асарлар

Урганч шаҳрига илгари фақат туя карвонлари билан борилар эди. — Газетадан

2. Биринчи навбатда; олдин, аввал.

Қўрқоқ илгари мушт кўтаради. — Мақол

Аширбек илгари, Вафобек кейин, Оқлабди қирқ йигит берган тузимни. — Юсуф ва Аҳмад

3. Олдинги ўринда; олдин(да).

Кетаётир Ойпари ҳамма қиздан илгари. — Фолклор

Ҳудайчи Азизбекдан илгарироқда қўриқчиларни огоҳлантириб борар — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Олға томон; илгарига, олд томонга.

Ўлган, ярадор бўлганларга қарамай, қўзғолончилар катта сурон билан илгари отилиб, тошбўронни кучайтирди. — Ойбек, Танланган асарлар

Қудрат билан Ғуломжон ҳам бир неча одим илгари юрди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Қўрғон устида ясов тортган қаҳрамонлар қўл боғлаб, икки букилгансимон таъзим билан Азизбекни илгарига ўтказа бошладилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. кўм. взф. Нарса, ҳодисанинг ўзи боғланиб келган сўз, сўз бирикмаси билдирган вақт, хатти-ҳаракат ва шу кабилардан олдинга оидлигини (шундай муносабатни) билдиради.

Тўйдан илгари ноғора чалмоқ. Ҳаммадан илгари эшитдим.

Амирга инқиёд этишдан илгари шу тўғрида жавоб берсангиз. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Бундан бир неча соат илгари қайғудан бошқа овқатни танимаган бу икки ёр энди севиниб, иштаҳа билан ея бошладилар. — Ойбек, Танланган асарлар

сфт. 1. Ўтмиш вақтдаги, ўтмишга оид; аввалги, бурунги, қадимги.

Илгариги одамлар анча содда, раҳмдил эканини дилидан ўтказди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Яқин ўтмишдаги, нисбатан олдинги; бошдаги, дастлабки.

Уч дақиқали курашдан сўнг, Мутал бўшашди, илгариги кучанишларидан қолди ва бир-икки дафъа тўлғаниб, жимгина жон берди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Дарҳақиқат, Малакда илгариги чақнаш, илгариги жозиба, илгариги ҳаяжон сўнган эди. — Мирмуҳсин, Ёʻқолган жавоҳир

Аваз илгаригидан баттарроқ шиддат билан давом этди. — С. Сиёев, Ёруғлик

3. айн. Собиқ.

Кейинги йилларда партия ячейкасининг котиблигига кўтарилган Абдурасул илгариги хўжайини Олахўжа ва унинг шерикларини кўпроқ ташвишга солиб қўйди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Олдингидек.

Олдинги, аввалги, эски; аввалги даврларда;

илгарилар бу ерда одамзод бўлмас эди.

Илгариги вақтларда; бурун.

Илгарилари одамлар оёғи етмаган ерлар энди гуллаб-яшнамоқда.