от 1. Кимсанинг ғам-қайғусини бирга кечирувчи, дардининг тарқалишига кўмаклашувчи; дардкаш, қайғудош.
Қани энди, унинг оҳу зорига қулоқ соладиган бирон ҳамдард бўлса-ю бутун алам ва ҳасратларини айтиб, юрагини бир оз бўлса ҳам бўшаца! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.
Шунақа кунларда далда берадиган дўст, ҳасратини эшитиб, кўнглини кўтарадиган ҳамдард ҳам зарур эди Аҳмадга. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
Синф раҳбари ўқувчининг энг яқин сирдоши ва ҳамдарди, маслаҳатгўйи бўлмоғи лозим. — Р. Усмонов, Одобнома
2. Кимсанинг жисмоний дардини, оғриғини енгиллаштириш учун унга ёрдам берувчи, кўмакчи.
Санитарлик, ёвуз душман билан урушда ярадор бўлиб чиққан жангчиларга ҳамдард бўлиш — шарафли иш. А. Муҳиддин, Ҳ. — Тожибоев, Оташ қалбли қиз
Дардмандларга ҳамдард бўлгин, Йиқилганга қўл узат. — Э. Раҳим