Қидирув

от 1. Ёввойи ёки хонакилаштирилган, бўйни узун, сувда сузувчи йирик қуш.

Анави Тўлаганнинг эркатойи! Минаман, деб ғозларни қувлагани-қувлаган. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

Кўклам келди, учиб ўтди ғоз-у турналар. — Ғ, Ғулом

Соҳилида чайқалар қамиш Учиб ўтар баъзан ўрдак, ғоз. — Ё, Мирзо

2. кўчма Гавдани тик кўтарган ҳолда: тик туриб; тикка.

Гавдани ғоз тутмоқ. У ғоз юриб чиқиб кетди.

Қизил шапкали қотмагина темирёʻлчи минбарга югуриб чиқди-да, Охунбобоев олдида ғоз туриб рапорт берди. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

Каклик чиройли бўйнини ғоз тутганича, маст кўзларини жовдиратиб хониш қиларди. — С. Анорбоев, Оқсой

от 1. Чигитдан униб чиқиб, пахта ҳосили (толаси) берадиган, гулхайридошлар оиласига мансуб бир йиллик маданий ўсимлик, пахта ўсимлиги.

Ғўза чопиғи. Ғўзага сув тарамоқ. Ғўзани парвариш қилмоқ.

Бир дона чигитдан ўттиз-қирқ кўсакли ғўза униб чиқади. — Туйғун, Бригадир

Бўйи ердан тўрт бармоқ кўтарилган ғўза ораларига ёйилган хотин-қизлар, гулга қўнган асаларидек, ғайрат билан ишламоқда. С. — Айний, Қуллар

2. эск. айн. Кўсак.

Онам сандалда ўтириб, ғўза чувир, мен китоб ўқир эдим. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Сандалнинг бир чеккасида ғўза чувиб ўлтирувчи бир кекса кўр киши қўлидаги ғўзапўчоқ ва суғурган пахтаси билан бошини баланд кўтариб, ҳовлидаги сўзга қулоқ солиб туради. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

3. с. т. Шу ўсимлик ҳосили, пахта.

Бу йилги терган ғўза Бултургилардан тоза. Планлар юзга еца, Дунё тўла овоза. — Қўшиқлар

сфт. 1. Жуда ҳам чиройли, ҳусндор, хушрўй.

Гўзал қиз.

Гулсум унинг [Элмуроднинг] хаёлида бу ердаги гўзалларнинг гўзали бўлиб тура берди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ўттиз беш ёшларда кўринган бу гўзал хотин ҳарам ходималаридан Гулшанбону эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Киши кўзини қувонтирадиган, кишини мафтун этадиган, завқлантирадиган.

Гўзал табиат бағрида дам олмоқ. Гўзал хулқли инсон.

3. Завқ-шавққа бой, серзавқ, унутилмас (давр, вақт ҳақида).

У қорли, совуқ кун Ёʻлчи учун умрининг энг мазмунли, энг рангли, энг гўзал куни эди. Ойбек, — Танланган асарлар

4. Гўзал (хотин-қизлар исми).

от бот. Дағал каноп (толали бир йиллик ўсимлик).

от эск. дин. Ғазотда, муқаддас урушда қатнашувчи, ўз эътиқоди ёʻлида жанг қилувчи.

Бу муқаддас жангда ўлган — шаҳид, ўлдирган — ғозий. — Н. Сафаров, Шарқ тонги

— Тирик бўлсалар, ғозий бўлиб келарлар, агар тангрининг буйруғи билан ажаллари етган бўлса, шаҳид бўларлар; сўрамоқ нега керак? — деб совуққонлик билан жавоб берди отлиқ. — С. Айний, Қуллар