Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«додинг» бўйича 17 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик
Тилдан
Ўзбекча Русча Инглизча Лотинча
Тилга
Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Туркча

Луғат мақолалари

13 та
дод
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Руҳий ёки жисмоний азобга чидай олмай чиқарилган қаттиқ товуш; бақириқ, фарёд.

Дод! Войдод! Кимсаной, сен ўлгунча мен ўлсам бўлмайдими, болам! — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат

Бу юракни сиқадиган жимликдан у дод! деб юборай деди. — С. Аҳмад, Уфқ

Эрталаб жуда ёмон аҳволга тушди: уйнинг у бошидан бу бошига дод деб юмалайди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

2. Хавф-хатардан ёки қўрқувдан ёрдамга чақириб чиқарилган қаттиқ овоз; бақириқ.

Дод солмоқ.

Дод! Дод, одамлар, келинглар! Дод, бек ўзига ўт қўйди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Қиз ҳозир бошига қоп кийдирилишини билди-ю, бор овози билан дод солиб қичқира бошлади. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

— Дод! Войдод! Қароқчилар босди! — довон орқасидан икки хотин фарёд кўтариб чиқди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Ҳозир беҳисоб туёқлар остида қолиб янчилишини сезди-ю, дод солиб қичқирди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

3. кўчма Ёмон ном, ёмонлик, ёвузлик.

Дод қолдирма, от қолдир. — Мақол

Яхшидан от қолади, Ёмондан — дод. — Мақол

4. кўчма Адолацизлик ёки азоб-уқубатдан нолиб қилинган оғзаки ёки ёзма арз, шикоят, фиғон.

[Домла Ғофирга:] Қани, додингни айт, нима додинг бор? Ҳамза, — Бой ила хизматчи

Азиза додини кимга айтишини билмай, қон-қон йиғлади. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

  • Дастидан дод (демоқ) Кимсанинг ёки бирор нарсанинг салбий ҳаракатидан, бирор нохуш воқеадан норозилик сифатида нола, фарёд қилмоқ. Жиззахда молларидан айрилиб, ўғрилар дастидан дод деб юрганлар анчагина. — МуштумДод бу рашкчи эрнинг дастидан. — С. Аҳмад, ЮлдузДод! Золим келиннинг дастидан дод! — А. Қаҳҳор, Асарлар
  • Додига етмоқ, додига қулоқ солмоқ ёки додини эшитмоқ, тингламоқ Шикоятини, арзини тингламоқ; адолат қилмоқ. Подшоҳга арзга борсангиз, додингизга етмасмикин, мулла тоға? — П. Қодиров, Юлдузли тунларДодини тинглайдиган мураббий тополмасди. — К. Яшин, Ҳамза.
  • Додингни худога айт! Аҳволингни, арзингни, шикоятингни ҳеч ким тингламайди, дод дейишнинг фойдаси ёʻқ. — Аканг айлансин, Сидиқжон, энди додингни худога айт! На ўзингга қилдинг, на манга. — Н. Сафаров, Танланган асарлар
  • Додини бермоқ 1. Таъзирини, адабини бериб қўймоқ, қилмишига яраша чора кўрмоқ; жазоламоқ; қийнамоқ. Унақа муттаҳамнинг додини бериб қўйиш керак. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушсаСиз йигитларнинг додини берадиган қизсиз сизга ўнлаб йигит мафтун бўлиши мумкин. — П. Қодиров, Қалбдаги қуёш;Буни минсанг, ака, ёʻлли бўласан, Қалмоқларнинг жуда додин берасан. — АлпомишКўп девларнинг додин берган Гўрўғли, Авазхонга раҳбар бўлган Гўрўғли. Маликайи айёр.
Тўлиқ мақола →
додхоҳ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. эск. кт. Адолат талаб этувчи, адолат истовчи, даъвогар.

Нима деб амр эцам, шуни қилинглар, Ҳуройим устидан додхоҳ бўлинглар. — Рустамхон

2. тар. Бухоро хонлигида адолат, ҳақ-ҳуқуқ истовчилардан амир номига ариза қабул қилувчи ва унинг жавобини арзчиларга етказувчи лавозимли киши.

Райимбек додхоҳ эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Гулчеҳра давлатхонага кириб, мирохўр, тўқсабо, додхоҳларни чақирди. — Эрали ва Шерали

3. тар. Қўқон хонлигида қозихона ишлари устидан назорат олиб борувчи амалдор.

4. тар. Ўтмишда Фарғона водийси ва Тошкентда мингбоши ва бошқа баъзи амалдорларни улуғлаш учун ишлатилган суз.

Додхоҳим, додхоҳлик сенга хос. Порасиз ўтмас сенга юз илтимос. — Муқимий

— Ҳа, шошманг, дарвоқе, мингбоши додхоҳ ёрдам бермасмикинлар? Ҳамза, — Бой ила хизматчи

Тўлиқ мақола →
дод-вой
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Дод солиш, додлаш; бақириқ, фарёд.

Қоронғи уйда ур-йиқит, тўполон, муштлаш, отишма, дод-вой бошланди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Пастда эшитилган дод-войлар ва инграшларга Караганда, бу тошлар мўлжалга тегмоқда эди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Тўлиқ мақола →
додламоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Руҳий ёки жисмоний азобга чидай олмай, қаттиқ овоз чиқармоқ, бақирмоқ.

Хотин кишининг додлагани, эркак кишининг сўкингани эшитилди. — У. Усмонов, Сирли соҳил

Менинг биқинимда осколка борлигини биларди, додлаб юборади, деб ўйлади шекилли. А. — Мухтор, Асарлар

2. Қаттиқ овоз чиқариб йиғламоқ, фарёд, нола қилмоқ.

Кампир додлаганича бориб, ўғлининг ўлиги устига ўзини ташлади. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Санобар хола соч юлиб додлади, йиғлади, сиқтади. — С. Зуннунова, Олов

3. Ёрдамга чақириб дод солмоқ.

Додлаб қочар экан, йиқилди. — Ёшлик

Додлаб, ёрдамга чақиришга шаҳзоданинг иззат нафси ёʻл қўймасди. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси

Тўлиқ мақола →
дод-бедод
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Ёрдамга чақириб қилинган нола, арз-дод; шовқин-сурон.

Сафарқул дарёдан ўтиб, Ширинилар қишлоғига яқинлашганда қишлоқдан чиқаётган дод-бедод! ва войдод! садолари уни жуда ҳайратга солди. — С. Айний, Қуллар

Кампирнинг дод-бедод и эшитилди. — С. Айний, Қуллар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 13 →

Таърифлар ичида

1 та
дод

дод унд. с. Руҳий ёки жисмоний азобга чидай олмай чиқарилган қаттиқ товуш; бақириқ, фарёд. Дод! Войдод! Кимсаной, сен ўлгунча мен ўлсам бўлмайдими, болам! А. Оби

Эртаклар

3 та
Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Камбағал қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ярамас ўғлини ўқитиб, тўғри ёʻлга солган камбағал қизнинг донолиги ва матонати ҳикоя қилинади. Унинг ақл-заковати туфайли подшо

Воспирохун
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Кал исмли бир йигитнинг жасорати ва топқирлиги тасвирланади. У о'зининг ақл-заковати билан қийин вазиятлардан чиқиб, ҳатто подшоҳликка эришади.