Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«дўстларча» бўйича 43 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

39 та
дўстларча
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

рвш. Дўстларга хос равишда; дўстона, дўстлар каби.

Дўстларча муомала. Дўстларча кўришиш.

Жўра дўстларча койиб-койиб, ҳужранинг беш тийинлик чақадай қулфини кўрсатди-да, ёʻқолди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
дўст
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Қарашлари, дили, иш фаолияти яқин бўлган, иноқлик, аҳиллик билан боғланган икки ёки ундан ортиқ кишининг ҳар бири; ўртоқ. душман.

Қадрдон дўст. Чин дўст. Қиёматли дўст. Вафодор дўст. Ўз дўстим деб сир айтма, дўстингнинг ҳам дўсти бор. — Мақол

Дўст сафарда билинади, Оға-ини — кулфатда. — Мақол

Дўст қидир, дўст топ жаҳонда, Дўст юз минг бўлса, оз. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

2. Яқин, таниш, ошно.

Мана бу дўстим билан мен дарёдан ўтолмай қолдик. Шу яқиндаги қишлоққа нон сўраб бордик. — И. Рахим, Чин муҳаббат

Ўрта Осиё халқлари: ўзбек, тожик, туркман, қирғиз, қорақалпоқ ва қозоқлар бир-бири билан иноқ ва дўст бўлиб яшаганлар. — Газетадан

3. Мурожаат қилиш шакли.

Хўш, тақсир, нега хомушсиз? — Э, азиз дўстим, сал қийналиброқ қолдим. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби

4. Диний тасаввуфда: Аллоҳо, эй худо.

Ҳар замон яқин-йироқдан гадой товуши эшитилади: Ҳей дўст, шайдулло, баноми олло, садақа радди бало, бақавли расули худо. А. — Қаҳҳор, Бемор

  • Дўстингдан топ Дўсти, яқин кишиси бирор ёмонлик қилганда айтиладиган ибора. Дўсти содиқ Вафодор, садоқатли дўст. Дунёда дўсти содиқни топиш қийин экан. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
  • Жон (ёки жонажон) дўст Жонини хам аямайдиган, самимий, беғараз дўст. Пойлаб-пойлаб, хўб томоша қилсанг-чи, Тўй-томоша қуллуқ бўлсин, жон дўстим. — Юсуф ва АҳмадАввал айтганимдек, академик Ҳабиб Муҳамедович Абдуллаев билан [Абдулла Қаҳҳор] жон дўст эдилар. — К. Қаҳҳорова, Чорак аср ҳамнафас
  • Иш (ёки меҳнат) дўсти Бирга ишлаб, меҳнат жараёнида орттирилган дўст. Иш дўстинг —жон дўстинг. — МақолКўриб қўй, деб сўзни бошлайман, меҳнат дўстим — асал ёримга. — Ғайратий
  • Мол дўсти Олди-берди муносабатларида орттирилган дўст, бирор нарсадан илинжи бўлгани учунгина ошно бўлган, юзаки дўст. Жон дўстинг жонидан кечса ҳам, мол дўстинг молидан кечмайди. — Мақол
  • Пирига ҳам дўст бўлмайди Ҳеч кимсага дўст бўлмайдиган ёмон одам ҳақида. Эрининг юз-хотирини қилмайдиган хотин пирига ҳам дўст бўлмайди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Дўст тортмоқ, 1. Дўст! деб худога ёлвормоқ. У ўз одатининг аксича дўст тортди-да, юқорига қаради. — С. Анорбоев, Оқ-сой“Роҳат ”ни эшитиб, Тантибойвачча эзиб юбордингиз, жонидан! деб қичқирди ва бангилар каби бир дўст!тортди. — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
достон
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Назм билан ёзилган улкан ҳикоя, қисса; поема.

Навоийнинг Лайли ва Мажнун достони.

Достон устида жиддий ишлай бошладим. — Шукрулло, Сайланма

Мактаб дарсликларида унинг Кўкан батрак достонини алоҳида дарс қилиб ўқитишган эди. С. — Аҳмад, Уфқ

Бир ўлкаки, дунёда бироқ Битилмаган достондир бори. — А. Орипов, Юртим шамоли

2. Халқ қаҳрамонлари ҳақида назм ва насрда айтилган эпик асар.

Ўзбек халқ достонлари. Фозил Ёʻлдошнинг Атомиш

достони.

3. Кечмиш воқеалар; саргузашт; дард-у ҳасрат.

Қўш сурнайлар узоқларнинг достонини мунгли-мунгли чалиб ўтдилар. — Ғ. Ғулом, Соялар

Э, ака қўйинг, достонимни очманг — Ҳамза

Бугун занг кемирган тиғлар шуъласи, Асрлар достони бордир уларда. — А. Шер, Қадимги куй

4. Оғиздан оғизга ўтиб юрган маълум, машҳур саргузашт ҳикоялар, гап-сўзлар, таъриф-тавсифлар.

Эл ғамини билган элда достон. — Мақол

Келиннинг сулувлиги Марғилонда маълум эканми? — Малум экан, тилларда достон экан. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тошкент тинчлик, дўстлик, ҳам-корлик шаҳри сифатида тилларда достон. — Саодат

5. Овоз, хониш; сайраш.

Чака-лакнинг аллақайси бурчагидан булбулнинг достони — нағмайи ҳазори эшитилди. А. — Қодирий, Ғирвонлик Маллавой

6. Достон (эркаклар исми).

  • Достон бўлмоқ Эл орасида гапирилмоқ, куйланмоқ; оғизга тушмоқ. Фозилжон тўйининг таърифи баъзи бир хил хотинларга неча кунгача достон бўлди. — С. Зуннунова, Кўк чироқларБаширжоннинг навбатдаги антиқа ишлари халқ ичида достон бўлган эди. — Н. Аминов, ҚаҳқаҳаШаҳарга достон бўлган тўй ҳам тугади. — С. Аҳмад, Сайланма
Тўлиқ мақола →
дўстлик
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Дўст мақомида бўлишлик; яқинлик, ошнолик; аҳиллик; меҳрибонлик.

Дўстлик синовда чиниқар. — Мақол

Халқ дўстлиги — юрт бойлиги. — Мақол

Нафс, шахсиятпарастлик ғолиб келган жойда виждон ҳам, дўстлик ҳам тамом. — Шукрулло, Сайланма

Халқимизнинг куч-қудрати чин дўстликни қадрлаш билан белгиланади. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
дўстона
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

рвш. Дўст каби, дўстларча, дўстлардек, дўстлик билан.

Дўстона муомала. Дўстона салом. Дўстона суҳбат.

Шербекнинг елкасига қўлини дўстона ташлади-да, ўтир, дегандек ишора қилди. — С. Анорбоев, Оқсой

Тўлиқ мақола →
дўст-ёр

от Дўст(лар) ва ёр(лар), ҳамдамлар).

Дўст-ёрлар аҳли бўлса, чўлда олтин ундирар. — Муштум

Дўст-ёрлар йиғилиб, чағир ичиб, мусиқа ва рақслар билан тонг оттирадилар. — Ойбек, Навоий

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 39 →

Таърифлар ичида

3 та
дўстона

дўстона рвш. Дўст каби, дўстларча, дўстлардек, дўстлик билан. Дўстона муомала. Дўстона салом. Дўстона суҳбат. Шербекнинг елкасига қўлини дўстона ташлади-да

депсамоқ

депса айн. Депсимоқ. Ҳар бир тоза ниятли кишининг муқаддас бурчи — йиқилганни устига чиқиб депсаш эмас, балки қўлтиғидан олиб турғизиш, яъни хатосини дўстларч

беғараз

беғараз Ўз манфаатини кўзламасдан, холис иш тутадиган, ёмонликни истамайдиган, ғаразсиз. Беғараз одам. Беғараз дўст. Халқ ғамида, эл ғамида келган беғараз кис

Эртаклар

1 та
Қуёш ерининг паҳлавони
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда камбағал чол ва унинг ўғли Рустамнинг бой Ҳалимбой зулмидан қочиб, тоғда айиқлар билан дўстлашиб, паҳлавон бўлиши ҳикоя қилинади. Рустам о