Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«дўндир» бўйича 68 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Русча Инглизча Франсузча Туркча
Тилга
Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

63 та
дўнмоқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

фл. 1. эск. 1 Айланмоқ, ўхшамоқ; бир томондан иккинчи томонга ўгирилмоқ.

Ёнмаган қорлар ёнар, Тушларим ўнгга дўнар. — Шарқ юлдузи

Тошга дўнди ёстиқлар, ғам-ғусса бош қўйганда. — Саодат

2. Қайтмоқ; тикланмоқ, ўзгармоқ.

Мард ўғлонсан, алвон-алвон дўнмагин. Хасмингнинг сўзига, болам, кўнмагин. — Хушкелди

Қиё қайтган давлат қайта дўнмайди, Бахт қуши қўлингга осон қўнмайди. — Тоҳир ва Зуҳра

Тўлиқ мақола →
дон
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Бошоқли ва дуккакли ўсимликлар маҳсулининг бир донаси.

Буғдой дони. Маккажўхори дони. Деҳқон ишлаб дон сочар, Эл-юртига нон сочар. — Мақол

Арпанинг дони бўлгунча, Буғдойнинг сомони бўл. — Мақол

— Бир қумурсқа бир дона донни торца, иккинчи қумурсқа орқадан итариб, унга ёрдам беради-да, — деди бир деҳқон. — С. Айний, Қуллар

2. Шундай маҳсул мажмуи, йиғиндиси; ғалла.

Бирида улов бўлса, экиш учун дони ёʻқ, дони борида улов, ер ёʻқ. — Н. Сафаров, Оловли излар

Энди меҳнат кунига ҳам оз-моз дон тегса керак. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

Бошида отаси, уйида қопда дони бўлса, булар шу ерда ўтирармиди. — Т. Ашуров, Оқ, от

3. Паррандаларга бериладиган шундай овқат, озуқа; (сочиладиган) дон-дун.

Бир товуққа ҳам сув керак, ҳам дон. — Қанотли сўзлар

Болали она нонга тўймас, Болали ғоз — донга. — Мақол

Эй, дўстим, ҳозир-чи, тухум қилмайдиган товуққа ҳеч ким дон бермайди. — Шукрулло, Сайланма

Онаси тўр ортидаги товуқларга дон сочарди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол.

  • Дон олишмоқ Бирор кимса билан яқинлик қилмоқ, интим муносабатда бўлмоқ; ўйнаш бўлмоқ. Ойим тирикликларида ҳам дадам Зумрад кампир билан дон олишиб юрардилар. — С. Аҳмад, Юлдузлар— Бир-бири билан дон олишиб қолган бўлса сиз билан биз қуда бўлишдан бошқа иложимиз ёʻқ, — деди Салим бобо. С. Аҳмад, Чўл оқшомлари.
  • На дон, на сомон Ҳеч нарсага ярамайдиган нарса ёки кимса ҳақида. Ўзи, баъзи рецензиялар бўлади, ўқисанг — на дон, на сомон. — С. Абдуқаҳҳор, Санамай саккиз дема
Тўлиқ мақола →
дўндирмоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. 1. Дўнмоқ феълининг орттирма нисбати.

2. с. т. Жойига келтириб, кўнгилдагидек қилиб, боплаб бажармоқ, ижросини жойига қўймоқ, ўринлатмоқ.

Гапни дўндирмоқ.

Чоршанба — зўр йигит, ишни дўндиради. — М. М. Дўст,

[У] Ўзимизнинг таомларни— кабоб ва паловдан тортиб то ҳалимгача — дўндириб юборади. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Тўлиқ мақола →
дўндирма

от с. т. Талабга жавоб берадиган қилиб, ўринлатиб, жойига келтириб, кўнгилдагидек қилиб ишланган, тайёрланган.

Дўндирма кабоб. Дўндирма иш.

Дўндирма қилиб дамланган чойлар кетма-кет қуйилиб турибди. — К. Яшин, Ҳамза

— Эҳ, қани энди, дўндирма иш бўлар эди-да! — Ҳакимбойвачча лабини ялаб қўйди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 63 →

Эртаклар

5 та
Доно қиз билан бой
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда доно қизнинг ўткир ақли ва топқирлиги туфайли отасининг мол-мулкини қайтариб олгани ҳамда бойнинг ҳийлаларини фош этгани ҳикоя қилинади. Қиз ўз д

Уч ёлғонда қирқ ёлғон
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳ қизи ўзига уйланмоқчи бўлган шаҳзодаларга ғайриоддий шарт қўяди: ҳар ким учта ёлғон топсин, ҳар қайсисида қирқта ёлғон бўлсин.

Яхши аёл — ҳамиша баҳор
Халқ оғзаки ижоди

Бир камбағал йигитнинг ғишт қуйиш ва ташишдаги ғайриоддий маҳорати подшоҳнинг эътиборини тортади. Подшоҳ унинг сирини билиш учун айёрлик билан йигит

Яхши ният — ярим давлат
Халқ оғзаки ижоди

Бир ўғри йигитнинг ҳаёти сахий бир инсон билан учрашувдан сўнг тубдан ўзгаради. Йигит ёмон ниятидан воз кечиб, ҳалол меҳнат билан бахт топади.

Ёлғон
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ёлғон гапиришга уста бўлган ака ва содда укаси ўртасидаги муносабатлар тасвирланади. Ака ўзининг топқирлиги билан укасини бир неча бор ўли