Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«chiladi» boʻyicha 66 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

44 ta
chil
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

Qirgʻovulsimonlar oilasiga mansub oʻtroq ov qushi.

kiyik oviga ketayotgan boʻlsa, yoʻlida duch kelgan kaklik, chillarni ham ayamasdi. — Sh. Xolmirzayev, Saylanma

  • Chil kaklik Choʻl kakligi.
Toʻliq maqola →
chilp

Chilp-chilp Loygarchilikda yurganda, suv kechganda chiqadigan tovushni bildiradi.

Chilp-chilp loy kechmoq.

Vali aka taxtaning ustiga chiqib, ariqqa engashdi. Taxta egilib, tagi chilp-chilp suvga tegdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻliq maqola →
chilim
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Sarxonasiga tamaki solib, nayi orqali chekiladigan, koʻpincha qovoqdan yasalgan chekish asbobi.

Chilim chekmoq.

Rahmatli buvamning mis chilimlari bor edi. — N. Aminov, Qahqaha

Goʻroʻgʻli sulton chilim chekib, kayfu safo qilib yotgan edi. — Malikayi ayyor

  • Chilim solmoq Chekish, chektirish uchun sarxonasiga tamaki solib, chilimni tayyorlamoq. Haydar oʻchoqboshiga borib, yana bir chilim solib chekdi, Safarga ham chektirdi. — S. Ayniy, Qullar
Toʻliq maqola →
chilla
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Yilning eng issiq yoki eng sovuq qirq kuni.

Chilla kirdi. Chilla chiqdi.

Hali barvaqt boʻlishiga qaramay, chilla emasmi, quyosh yonib bosh koʻtarmoqda edi. — Sharq yulduzi

2. Bola tuqqan yoki tugʻilgandan, qiz turmushga chiqqandan, yigit uylangandan, marhum koʻmilgan kundan keyingi qirq kunlik davr: turmushdagi baʼzi hodisa-holatlarning eng ogʻir, xatarli yoki masʼuliyatli davri.

Chaqaloqning chillasi chiqqach, yangi uyga koʻchib bordilar — Yoshlik

Xalq tabobatida chilla davri qirq kun hisoblanib, shundan yigirma kuni kichik chilla, yigirma kuni katta chilla deyiladi — OʻzME

3. Sufiy yoki muridning yakka oʻzi alohida xona (hujra)da, odamlardan yashirinib, qirq kun davomida toat-ibodat qilishi.

  • Yoz chillasi yoki yozgi chilla 25 iyundan 5 avgustgacha boʻlgan eng issiq qirq kun. Avgust — yoz chillasi. Mening shahrimning oʻtkir quyoshi yalligʻi naq yondiryapti. — H. Nazir, Maftuningman, Ozarbayjon
  • Chilla suvi Yoz chillasida ekinlarga beriladigan suv.
  • Qish chillasi yoki qishki chilla 25 dekabrdan 5 fevralgacha boʻlgan eng sovuq qirq kun. Qish chillasi ancha ogʻir keldi. — S. Ahmad, Jimjitlik[S. Toʻychiboyev]Qish chillasi tong saharda fermaga qarab yoʻl oldi. — Mushtum
  • Chilla yara Bolaga chilla davrida chiqadigan yara, toshma. Shuhratning boshiga, boʻyniga chilla yara chiqib, olti oyga choʻzildi. — Q. Kenja, Togʻ yoʻlida bir oqshom
  • Chillasi chiqmagan 1. Chilla davri tamom boʻlmagan. Kelar hafta tugʻuruqxonadan chiqadi yangangiz. Shunga, chillasi chiqmasayam mayli, bir ziyofat qilmoqchi edik. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsaQirq marta aytdim, hov kelin, qishloqning ogʻzi yomonlari bor, kuladi, hech boʻlmasa, chillangiz chiqquncha shu zormandani kiyib, ishga boring, deb. — Yoshlik
  • Chilla oʻtirmoq 1. Sufiylik tariqatida: qirq kun davomida uydan chiqmasdan yolgʻizlikda toat-ibodat qilmoq. Chillaga oʻtirgan shunda qirq kun shayx, Daf qil, deya soʻrab xudodan uni. — T. ToʻlaChilla oʻtirish vaqti dindor tomonidan oldindan niyat qilingan boʻladi. — OʻzME
  • Chilla(ga) oʻtqazib ketmoq Aldab, firib berib ketmoq. Ipak-atlas karvoniga bosh boʻlgan savdogarlar kosiblarni chillaga oʻtqazib ketardilar. — N. Yusufiy, Fargʻona shoʻx kuladi
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 44 →

Ertaklar

7 ta
Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Kulsa – gul, yigʻlasa – dur
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Xizr xudoning inoyati bilan tugʻilgan qizning gʻaroyib xususiyatlari va uning boshidan kechirgan sarguzashtlari hikoya qilinadi. Qizning baxtiga koʻz

Mohistara
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Murqumomo
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol topgan gavhar tuxumlar tufayli boyib, podshohga aylanadi. Ammo uning xotini Murqumomo qushini soʻyishga rozi boʻladi, bu esa bolalarning boshiga

Saxiy bilan baxil
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda saxiy va baxil ikki do'stning sarguzashtlari tasvirlanadi. Saxiyning yaxshi amallari uni doim qutqarsa, baxilning yomon niyatlari uni halokatga ol

Tuhmatga uchragan kelin
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda tuhmatga uchragan bir kelinchakning sarguzashtlari, uning adolati va donoligi tufayli qanday qilib podshoh darajasiga koʻtarilgani hikoya qilinadi. U

Hammasini koʻrish · 7 →

Sheva materiallari

15 ta
DUGURDA, dögörda
Namangan viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

DUGURDA, dögörda
Andijon viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

DUGURDA, dögörda
Fargʻona viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

arracha, soy arracha
Andijon viloyati · arracha, soy arracha

yignasozlikda yignalarni arralab, ulardan soy ochiladigan, uch tiyinlik chaqaday, yuqa, atrofi mayda tishli, toʻgarak poʻlat arra

chachuv
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · sochiq shirinlik

etn. unashtirilayotgan qizning yangalari ustiga sochiladigan shirinliklar

chugʻ
Fargʻona viloyati · tuynuk

Eritilgan choʻyanni quyish uchun qolipda ochiladigan teshik va ariqcha

Hammasini koʻrish · 15 →