Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«chaqa» boʻyicha 292 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

78 ta
chaqa
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Asosan mis, jez singari metallardan yasalgan, qiymati past mayda tanga pul.

Oq koʻylak ustidan olacha ipak toʻn kiygan, gavdasi yoʻgʻon baqqol yosh xaridorning aytgan narsalarini tortib, qoʻlidan mayda chaqalarni oldi. — M. Osim, Ibn Sino

2. Bir tiyin.

[Otabek va Ali] Dasturxonni yigʻishtiruvchi kelinchakka oʻgʻil tilab duo qilgandan keyin, qoʻliga oʻttiz chaqa surma puli berdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Umuman pul, mablagʻ.

Temirchi yigitning chaqasi miyonagina toʻyga yetarli boʻlib qolganida, Xolxoʻja qoʻrboshi yigitlarining xuruji boshlandi. — S. Ahmad, Hukm

  • Bir chaqaga (yoki sariq chaqaga) arzimaydi Hech narsaga yaramaydi, arzimaydi. — Xayollarim bir chaqaga ham arzimaydi, muhtaram zot, — hozirjavoblik bilan uzib oldi mohir sanʼatkor. — Gazetadan
  • Bir chaqaga (yoki sariq chaqaga) olmaslik Mensimaslik, hurmat qilmaslik. Bu kulishdan uning mehmonni bir chaqaga olmasligi aniq bilinib turardi. — A. Muxtor, Opa-singillarMen tirikman — bozori chaqqon, men oʻlsam, uni birov sariq chaqaga olmaydi. — M. M. Doʻst, Lolazor
  • Bir (yoki sariq) chaqalik Sira, mutlaqo. Bu Nasim degani shunaqa Bemavrid yogʻayotgan qor bilan ham Abrorning tajanglanib turgani bilan ham uning bir chaqalik ishi yoʻq. — O. Muxtor, Egilgan boshBu chatoq ishga oʻzining sariq chaqalik aloqasi boʻlmasa hamki, butun javobgarlik oʻz yelkasiga agʻdarilganday hang-mang boʻldi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
  • Sariq chaqam yoʻq Sira ham pulim yoʻq. [Yoʻlchi:] Onam, ukalarim uchun bu yerda yuribman, Eshvoy aka, buni yaxshi bilasiz. Ammo hozir yonimda sariq chaqam yoʻq. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Chaqa qilmoq Sotmoq, pullamoq. Mana, Barat supurgichi! Bozordan supurgisini chaqa qilolmay, yana orqalab qaytayotir. Oybek, Tanlangan asarlar.
Toʻliq maqola →
chaqmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Pista, bodom, yongʻoq va shu kabilar qattiq poʻchoqli mevalarni yoki baʼzi hoʻl mevalarning danaklarini tishlab yoki biror narsa bilan urib yormoq.

Abdi-shukur bodom-pista chaqib, achchiq choy ichib, yayrab oʻtirardi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Zarar qaragʻay danakni tishda chaqmoq. — Habibiy

Bola yongʻoqni chaqish uchun atrofiga koʻz yugurtirib, tosh qidirdi. — Yoshlik

2. Qattiq narsani sindirib maydalamoq, boʻlak-boʻlak qilmoq; ushatmoq.

Tosh chaqqan, sement qorgan ham oʻzim — Mirtemir

Oppon qirrali stakan labiga tuxum urib chaqdi-da yaxshilab archib, lunjiga soldi. — S. Ahmad, Saylanma

3. Bir-biriga urib, surtib, olov chi-qarmoq; yondirmoq.

Gugurt chaqqandim, koʻzim toʻrdagi yogʻoch sandiqqa tushdi. — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar

Baratov, papiros olib, gugurt chaqdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

4. Chaqa qilmoq (

Yalang oyoq yurib koʻrsam, shagʻal barmoqlarimni chaqib tashladi. — H. Nazir, Bir tup gʻoʻza

5. Charchatmoq, urintirmoq.

— Bugun loyda ishlaysan. Qorningni toʻqlamasang, loy chaqadi, — dedi [Yigitali]. — T. Malik, Ajab dunyo

Elchi Muhammadalini yoʻl chaqib qoʻygan, bir necha kundan beri oʻz mehmon-xonasida dam olib yotar edi. — M. Osim, Elchilar

6. Mazmun-mohiyatini anglamoq; yechimini topmoq.

Iboralar koʻp, iboralarning maʼnolari ham koʻp, har birini chaqish kerakki, keyin qoʻlingda fonus boʻlib, yoʻlingni yoritadi. M. M. — Doʻst, Lolazor

[Hafiz] Alyoxinning etyudlarini yongʻoqday chaqib tashlardi, qurgʻur. — A. Muxtor, Tugʻilish

  • Magʻzini chaqmoq Chakki boʻlibdi, jiyan. Yer sotgan er boʻlmaydi, er yer sotmaydi. Mana bu gapning magʻzini chaq. — Oybek, Tanlangan asarlarHosilni pulga chaqib koʻrsam, katta foyda olishim aniq boʻlib qoldi. — YoshlikHamma narsani pulga chaqib gaplashadigan savdogarnamo Surʼatning xatti-harakatlari doimo Umidning jinini qoʻzgʻar, nega bunaqasan? derdi baʼzan u. — Mirmuhsin, Umid
Toʻliq maqola →
chaqaloq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Yangi tugʻilgan bola; goʻdak.

Dunyoga kelgan chaqaloqlar ulgʻaygani sayin, ularda hissiy aʼzolar shakllana boradi. — Fan va turmush

Yettinchi kun xatmi quron qilinib, xalqqa osh berildi va shu munosabat bilan chaqaloqqa Yodgorbek deb ism qoʻyildi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →
bola-chaqa
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Katta-kichik bolalar; bola-baqra.

Yigit yalt etib, qoʻshni dalaga qaradi. U yerda xotin-xalajlar, bola-chaqalar chuvullashib, paxta terishayotgan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Xodimlarning uchovida ham bola-chaqalari bor ekan. — M. M. Doʻst, Galatepa qissalari

Bola-chaqalarining orzu-havasini koʻrishsin. — K. Yashin, Hamza

2. Oila aʼzolari (xotin va bolalar).

Musofirlik qiyin, bola-chaqani sogʻinadi kishi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Bola-chaqa qilmoq (yoki koʻrmoq) Oʻylanib bola-chaqali boʻlmoq. [Mamat Xolisxonga:] Bola-chaqa koʻrgandan keyin bir umr borib turishga ham vaʼda beraman. — Hamza, Paranji sirlari
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 78 →

Taʼriflar ichida

73 ta
gugurt

gugurt Bir uchiga qalpoqcha shaklida yonuvchi modda surtilgan choʻp; gugurtchoʻp. Tantiboyvachcha indamay qoldi. Papirosni labiga qistirib, bir qancha gugurtni chaqa-chaq

yetimparvar

yetimparvar Yetimlarga mehribonlik, gʻamxoʻrlik qiladigan. Bechora juda yetimparvar, odamoxun. Uyi toʻla xotin-xalaj, bola-chaqa H. Gʻulom, Mashʼal

tavan

tavan etn. Xotinlar toʻyga olib keladigan meva va kiyimliklardan iborat tortiq; tuhfa. Buncha xotin, buncha bola-chaqa, buncha tavan qayerga sigʻadi? Oybek, Tanlangan asa

bargizoʻt

bargizo‘t ayn. Bargizub. Yara-chaqa boʻlganlarga kampirning otquloq, zigʻirak, bargizoʻtlardan dori tayyorlab berishi-chi Bu ishni kampir xolisanillo bajaraman derdi. H.

Hammasini koʻrish · 73 →

Ertaklar

54 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Aql bilan baxt
Xalq ogʻzaki ijodi

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Baxtli kal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Hammasini koʻrish · 54 →

Sheva materiallari

87 ta
Boväk
Xorazm viloyati · chaqaloq

Chaqaloq

Boväkcha
Buxoro viloyati · chaqaloq

Chaqaloq

Bo‘bak
Qashqadaryo viloyati · Chaqaloq

Chaqaloq.

arracha, soy arracha
Andijon viloyati · arracha, soy arracha

yignasozlikda yignalarni arralab, ulardan soy ochiladigan, uch tiyinlik chaqaday, yuqa, atrofi mayda tishli, toʻgarak poʻlat arra

babak
Samarqand viloyati · chaqaloq

Hammasini koʻrish · 87 →