Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «chal» — результатов: 547: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

177
chalmoq

fl. 1. Musiqa asbobida biror kuy, ohang ijro etmoq.

Nogʻorachi yigit usta ekan! Shunday berilib, shunday terga botib chaldiki, osmon pardasini yirtib yuborguday boʻldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Sado, ovoz chiqaradigan, signal beradigan asboblarni ishga solmoq.

Qoʻngʻiroq chalmoq. Gudok chalmoq. Oʻt oʻchirish mashinasi ustma-ust signal chaldi.

3. Biror aʼzo vositasida tovush, sado, ovoz chiqarmoq (odam haqida).

Sher chapak chalaman deb, qoʻlidan koʻkchani tushirib yuborishiga sal qoldi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar

Ashur ikki barmogʻini ogʻziga tiqib, hushtak chaldi. — N. Aminov, Qahqaha

4. Sado, ovoz chiqarmoq (jonsiz narsalar haqida).

Men boray, kurtaklar kutib qoldilar Men boray, shamollar hushtak chaldilar. — Yoshlik

Yellar chalgan chapakdan Novdalar uxlar qonib. — Yoshlik

  • Chapak chalib qolmoq
  • Qorni nogʻora chalyapti Pulim yoʻq, qornim nogʻora chalyapti, deydiganlarga goh bir soʻm-yarim soʻm choychaqa tashlab oʻtishadi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar
Полная статья →
chala

sft. 1. Maromiga yoki tamomiga yetkazilmagan, bitkazilmagan, tamomlanmagan.

Chala uy. Chala ish. Bola — bolaning ishi chala. — Maqol

Hali yana bir oz yashashdan umidvorman, chala ishlarim bor. — S. Nurov, Narvon

2. Toʻliq emas, notoʻla, yarim-yorti.

Kambagʻalning bir toʻygani — chala boy boʻlgani. — Maqol

Chalasiga biz qarzdor. — A. Qahhor, Oltin yulduz

3. Vaqtidan oldin, yetilmasdan tushgan, barvaqt tugʻilgan.

Qandli diabet xastaligi koʻpincha homilaning chala yoki majruh tugʻilishiga sabab boʻladi. — Saodat

4. Yonib bitmagan yoki kuyib tugamagan oʻtin.

Kullar koʻkka uchar, choʻgʻlar kulga botar, chalalar choʻgʻga aylanar edilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Ularning [odamlarning]yarim yumuq koʻzlari oʻchoqda biqsib, qizarib yonayotgan chalalarga tikilgan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

5. Oʻzbek kurashiga oid atama.

6. Qoʻshma soʻzlar tarkibiga kiradi, masalan

chalabosh, chalasavod.

Полная статья →
chalgʻi

CHALGʻI ' uzun dastali katta oʻroq*. [Usmonali-ning] hoʻlida ch a l g i har xil ohangda "shirt-shirt" etib tortilar edi (Oʻlmas Umarbekov). Bu ot eski oʻzbek tilida chal- feʼlining 'zarb bilan urib yiqit— 1 maʼnosidan —gʻï qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisi ning qattiqlik belgisi yoʻqolgan: chal— + gʻï = chalgʻï > chälgʻi

Uzun dastali katta oʻroq

Chol pichan gʻarami oldida chalgʻi charxlar edi — "Sharq yulduzi"

Полная статья →
chalma

ot 1. Qoʻy-echki oyogʻi ostida toʻplanib, qatlam hosil qilgan goʻng.

Abdusamad ertalabdan kun qiyomga yetguncha pishillab chalma chopdi. — Sh. Boʻtayev, Qoʻrgʻonlangan oy

2. Mol goʻngidan katta chambarak qolipga solib yasalgan yoqilgʻi.

Chalma quymoq.

Sakkiz gektar chiqadigan oʻrikzorga qarash, bahor ayozlarida chalma tutatish Omonning boʻynida edi. — Sh. Xolmirzayev, Bodom qishda gulladi

Choponining ustidan chakmonini kiydi, boshini chalmasi bilan tangʻidi. Sh. — Toshmatov, Erk qushi

Полная статья →

Показать все · 177 →

В определениях

5

Сказки

165
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Показать все · 165 →

Диалектные материалы

200
Boʻchalamoq
Qashqadaryo viloyati · tugʻish uchun oʻziga qulay joy tanlab ketmoq

Uy hayvonlari tugʻish uchun oʻziga qulay joy tanlab ketishi.

abrik
Qashqadaryo viloyati · abrik

Binafsha rang mayda gullar ochadigan chala buta tog‘ o‘simligi

abyrjy
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · muz parchalari oqimi

Bahor va kuzda (Amudaryoda) muz parchalarining oqib turishi

ala
Xorazm viloyati · sholi

chala yanchilgan sholi

Показать все · 200 →