Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«бойлик» бўйича 280 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

136 та
бойлик
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Бой бўлишлик, бой мавқейи; мол-мулкнинг йиғиндиси, мажмуи; мўллик.

Ота бойлиги ерга сингар, Меҳнат бойлиги — элга. — Мақол

Бу йигит яхшигина давлатманд бўлса ҳам нима учундир, бойлиги билан бўлмай, Ҳомид хотинбоз деб шуҳратланган. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ҳовли саҳнига, айвонларга сеп ёʻйилди. Сепнинг бойлиги, тури, ранг-баранглиги ҳаммани ҳанг-манг этди. — Ойбек, Танланган асарлар

Йирикроқ тошлар ҳукмронлик ва бойлик ифодаси саналган. — С. Кароматов, Олтин қум

2. Дунё, давлат, мол-мулк.

Муҳаббат бойликка боқмас. — Мақол

Рўзғор ўлчов билан, Бойлик тежов билан. — Мақол

Ўн олти минг қўй, икки ярим минг йилқи ҳазилакам бойлик эмас. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Бойлик бор жойда самимийлик ўрнини сохталик эгаллайди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

3. Табиий, моддий ресурслар мажмуи.

Ер ости бойликлари. Моддий бойликлар. Табиий бойликлар. Қазилма бойлик.

Эндиликда Ўзбекистон улкан табиий бойликлар, кўпдан-кўп ноёб саноат маҳсулотлари ватанидир. — Саодат

Ўлкамиз табиий бойликларини ўрганиш ишига нуфузли олимларимиз салмоқли улуш қўшмоқдалар. — Газетадан

Эндиликда инсониятга зарур моддий бойликларнинг учдан икки улуш и аёл қўли, аёл ақл-заковати билан яратилади. — Газетадан

4. Ақлий, руҳий, маънавий фаолият ҳосиласи, мажмуи.

Миллий бойлик. Маданий бойлик. Маънавий бойлик. Ақлдан ортиқ бойлик ёʻқ. — Мақол

Тарихий ва маданий ёдгорликлар — бизнинг миллий бойлигимиз, чексиз фахримиздир. — Газетадан

Халқ ўз тилини энг улкан миллий бойлик сифатида асраши керак. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
бой
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. 1. Мол-дунёси, давлати, бойлиги кўп; бадавлат, давлатманд.

Бой одам. Фақир пиёда юрар. Бой — туяда. — Мақол

Чоракор чораклаб олар, бой акам — ботмонлаб. — Мақол

Хўжайиннинг дадаси катта бой эди, мол-мулкни беҳад йиққан эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ёшлигимда бойлар эшигида қарол-лик қилганман. — Газетадан

2. Иқтисодий жиҳатдан мустаҳкам, ҳеч нарсадан камчилиги, муҳтожлиги ёʻқ; тўкис, бадавлат.

Юрт бой бўлса, унинг бозори ҳам тўкин бўлади. — У. Норматов, Талант тарбияси

Биз бой эканмиз, деб қазилмаларнинг кулини кўкка совурдик. — Фан ва турмуш

3. (кўпинча жўналиш келишигидаги сўз билан). Таркибида, бағрида керакли ва фойдали нарсалар кўп, мўл.

Темирга бой руда. Ери бойнинг эли бой. — Мақол

Ўзбекистон замини ҳам маъданларга бой. — Фан ва турмуш

Булар ҳам доривор моддаларга бой, ҳам озуқабоп ўсимликлардир. — Фан ва турмуш

Жийда гулининг атирга бой ҳиди уфуриб турибди. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

4. Бирор нарсаси, жиҳати, хусусияти етарли даражада, тўла-тўкис, бекам-у кўст.

Бой тил. Бой тажриба. Бой кутубхона.

Отаси ўзининг бой кутубхонаси билан бежиз фахрланмасди. — К. Яшин, Ҳамза

Искандар ҳавас ва таажжуб билан биноларга, бой жиҳозларга, айниқса нозик санъат буюмларига, эшик ва деразаларга назар ташлаб қўярди. — Ойбек, Нур қидириб

Ўтган ҳар бир кун серзавқ, сермазмун, турли воқеаларга бой бўлди. — Газетадан

Унинг хотираси ҳайратда қоларли даражада бой ва тиниқ эди. — Газетадан

5. (одатда эгалик қўшимчалари билан) Эр; турмуш ўртоғи.

Бойим уйда ёʻқ эдилар. Оч киши мой танламас, қари қиз бой танламас. — Мақол

Айланайин бойимдан, Кишноқи шу тойимдан. — Бойчечак

Ман билдим: аммамнинг бойи ўлибди, Билсанг, аммам есир бўлиб қолибди. — Интизор

6. Бойларга мурожаатда ёки улар ҳақида сўз борганда, уларнинг номи ўрнида ёки номига қўшиб ишлатилади.

Бой ота! Бу гапни бир айтдингиз, яна қайтиб гапирманг! — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Хушхабарлар мана энди жанобингиздан бўлади-да, бой почча. — Ҳамза, Паранжи сирлари

Ниҳоят, ичкари ҳовли эшиги тарақ этиб очилиб, Миродилбой кўринди. — У. Исмоилов, Сайланма

7. Киши исмининг таркибий қисми бўлиб келади:

Болтабой. Тешабой, Жўрабой.

  • Бой касал Ўзи оғир бўлмаса-да, парвариш талаб қиладиган ёки шундай парвариш учун баҳона бўлган касаллик; шундай касалликка учраган одам. Дард деган нарса анойи беморни топса, танасидан чиқмай ўтириб олади. Шунинг учун ҳам оғриғининг тайини ёʻқ беморларни бой касал дейишади. — Муштум
  • Бой бермоқ 1. Ютқизмоқ, маҳрум бўлмоқ (ўйинда, ишда, курашда, турмушда). Бой берилган ишга пушаймон бўлишдан фойда ёʻқ. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактабиМенинг бой берадиган нарсам ёʻқ, акаси, бой бериб бўлганман. — А. Мухтор, АсарларҚулай фурсатни бой бермоқ.Шу ғанимат пайтни бой берсак, пахта ҳақида ўйлашнинг ҳожати ҳам қолмайди. — С. Аҳмад, ҲукмҚандай тўғри келса, шундай яшашлик — умрни бой беришликдир. — Газетадан
  • Сир(ни) бой бермоқ Махфий нарсани ёки заиф томонларини билдириб қўймоқ. Сир бой бердинг — бош бой берма. — МақолБўтабой энди қўрқиб кетди, лекин сир бой бермади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариУ сап оғринди, лекин сир бой бермади. — М. М. Дўст, Лолазор
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 136 →

Таърифлар ичида

106 та

Ҳаммасини кўриш · 106 →

Эртаклар

35 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Ақл ва бойлик
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда чолнинг тўрт ўғли орасидан энг ақлли ва меҳнаткашини танлаши ҳақида ҳикоя қилинади. Эртак бойлик ва ақл ўртасидаги муносабатни кўрсатиб б

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Беш жонлини бежон қилган Баҳодир
Халқ оғзаки ижоди

Қўрқоқ ва дангаса Баҳодирнинг тасодифан қаҳрамонга айланиши ҳақидаги эртак. Унинг омади ва айёрлиги уни турли хавфли вазиятлардан қандай қутқариши тасвирла

Бойнинг ўғли
Халқ оғзаки ижоди

Бойнинг эрка ўғли отасидан қолган мол-мулкни исроф қилиб, дўстларининг сохта мақтовларига учади. Охир-оқибат, у отасининг васиятига амал қилиб, кутилмаган

Душманнинг катта-кичиги бўлмас
Халқ оғзаки ижоди

Бир карвон билан кетиб қолган сичқон маликасини озод қилишни истамаган подшоҳга қарши сичқонлар подшоси уруш э'лон қилади ва унинг хазинасини бо'шатиб,

Ҳаммасини кўриш · 35 →

Шева материаллари

3 та
мäллäк
Хоразм вилояти · хусусий мулк, бойлик; томорқа

1. хусусий мулк, бойлик. 2. томорқа

қут
Навоий вилояти · бойлик

бойлик, бахт

шай
Хоразм вилояти · бойлик, бисот

бойлик, бисот