Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«бўғиш» бўйича 104 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

101 та
бўғмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Қаттиқ қисмоқ.

Томоғидан бўғмоқ. Галстук бўғиб юборяпти.

Сафаров югуриб бориб, уни бўғаётган ёʻғон кишининг елкасига бир тепди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

Ойшабону, эрини биров бўғиб ўлдираётгандек, дод сола бошлади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Пиёз ўташ — хотинларнинг иши Нима бўпти! Ариққа ўтириб оласиз-у, пуштадаги пиёзни бўғиб қўйган ўтни юлиб ташлайверасиз. — Ў. Ҳошимов, Икки эшик ораси

2. Нафас олишни қийинлаштирмоқ, дамини қайтармоқ.

Совуқ жонларингни ола-дими? Тутун бўғади-ку, эшикни очинглар! Ойбек, Танланган асарлар. Ўтнинг ҳарорати Эргашевнинг юзини қиздириб, бурқив чиқаётган тутун эса нафасини бўғар эди. Н. Сафаров. Нафасни бўғадиган, кўзларни кўр қиладиган чанг-тўзон булути ҳавони тутди. — Ойбек, Навоий

3. Қаттиқ сиқиб, чандиб ёки бураб боғламоқ.

Қопнинг оғзини бўғмоқ.

— Ўлжаларимиз ҳам кўпайиб қолди, — деди қопнинг оғзини бўғиб — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

4. Ғов, бўғов солиб тўсмоқ.

Дарёни бўғмоқ. Кўчани бўғмоқ.

Тўғон тахтасини пастга босиб, сувни бўғмоқчи бўлганида, тўғонга қулф солинганини кўради. — Н. Сафаров, Танланган асарлар

Халқимиз катта-катта каналлар қазиб, дарёларни бўғди. — Муштум

5. Кўчма Исканжага олиб, танг аҳволга солмоқ ёки ҳалок қилмоқ, маҳв этмоқ.

Мудҳиш ўргимчак уяси, қуллик даврининг машъум соялари, ҳурликни бўғувчи қора юраклар! — Н. Сафаров, Танланган асарлар

Бундай пайтларда яшил кўкат қанчалик кўзни қувонтирса, шўрхок шунчалик таъбни хира қилар, бамисоли бири ҳаётга талпинса, иккинчиси уни бўғмоқчи бўларди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

6. Кўчма Тўсқинлик қилиб, ўсишдан, ривожланишдан тўхтатмоқ, барбод қилмоқ.

Ташаббусни бўғмоқ.

У ўз майл-истагини бўғмайдиган, кўркам ҳам уддабурон йигитга турмушга чиқишни ўйлайди. — Ёшлик

7. Кўчма Ортиқ даражада асабийлаштирмоқ, хуноб қилмоқ, диққатини оширмоқ.

Ўзингни ҳам диққат қилма, мени ҳам бўғма.

Ҳижрон панжалари унинг [Зулфиқорнинг] томоғидан бўға бошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор

Кишини бўғасиз, Зайнаб! Гапга темирчилик яхши эмас! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

8. Рангини, тусини хиралаштирмоқ; кўринишини бузмоқ.

Пахса деворлар табиат манзарасини бўғиб турибди.

У

ўрта бўйли бир жувон бўлиб, эгнидаги тўқ-қизил кўйлаги, унинг устидан кийиб олган қора жилеткаси, бошидаги яшил рўмоли қорачадан келган юзини бўғиброқ қўйган бўлса ҳам, ўзига хўп ярашган. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

9. Оғирлаштирмоқ, бузмоқ.

Куни билан қуёш таптини еган пахса деворлар ўзидан иссиқлик чиқариб, ҳавони бўғиб қўяди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

  • Овозни (ёки гапни) бўғмоқ 1. Товуш пайчаларини зарарлантириб, овозни чиқармайдиган ёки хирилдоқ қилиб қўймоқ. Ёʻтал овозимни бўғиб қўйди;Нега бировнинг гапини бўғасиз? Балки ўша қиз Мирзаевни яхши кўрар? — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ солҚачонгача овозимни бўғадилар, тирикман — тинчимайман, тинчимайман. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Иштаҳани бўғмоқ 1. Иштаҳани кеткизмоқ. Ҳаёт боягидай қилтомоқ бўлиб ўтираверди, тўғриси, бу ноёб бахт унинг иштаҳасини бўғиб қўйган эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча— Иштаҳасини бўғиб қўйиш керак ундай одамларнинг, — деди Элмурод. — П. Турсун, Ўқитувчи
Тўлиқ мақола →
боғ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Мевали дарахт, ток ва гул билан банд ер майдони; мевазор.

Олма бот. Бахилнинг боғи кўкармас. Мақол.

Қиз ҳамон қўнғироқдек кулар, сокин боғ унинг шодон қаҳқаҳаси билан тўлган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Бизнинг юртда шу паллада токда узум, полизда қовун, боғда анор. — Ойбек, Қуёш қораймас

Зарқишлоқ кўчаларида, адир ва сойларида, сердарахт боғларида кўклам намойиши кезади. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Гуллаб-яшнаб турган обод жой; гулшан.

Юрган ерларингиз боғ билан бўстон, Жонимни жонингга айлайин қурбон. — Ой-сулув

Мактаб боғ бўлса, бола ниҳол бўлса, бу боғнинг боғбони, илм чароғбони ўқитувчидир. — Газетадан

3. Суянчиқ, таянч, умид.

Фотиманинг суянган тоғи, ишонган боғи шу боғ, Турғунбой. — Т. Ашуров, Оқ от

Кейин у, ягона ўғли, ишонган боғи, суянган тоғи Раззоқнинг айрилиқ дардини тортди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

4. Ҳаёт, турмуш; оила.

Тинч элнинг боғи гуллар. — Мақол

Бу қиз [Бадиа] амирзодалардан бирининг боғини обод қилғуси. — Мирмуҳсин, Меъмор

Севдим сени, боғим гули Тоза очилган чоғида. — У. Исмоилов, Сайланма

5. Оғуш, олам; ўчоқ, маскан.

Шунда унинг хаёл боғида яна Адолатнинг чеҳраси кўринди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Эрка кўнглим эрк боғида яйрасин. — Ғайратий

Ҳусн боғининг бу янги эркаси [Кумуш]. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ҳаммамизга маълумки, мактаб билим-фаннинг, одоб-ахлоқнинг асосий масканидир, боғидир. — Газетадан

6. Нариги дунё; жаннат.

Энди қолар тоғни эмас, борар боғни ҳам ўйлаш керак. — С. Сиёев, Ёруғлик

  • Боғи эрам Севганим қошимда бўлса, менга чўл — боғи эрам. Ҳамза. Боғ кўча Шаҳардан ташқаридаги қўрғонлар, боғлар орасидан ўтган кўча.Шербек боғ кўчага етганда, тўп-тўп, якка-якка бўлиб, клубга кетаётган таниш ҳамқишлоқларига дуч келди. — С. Анорбоев, Оқсой
  • Боғ қилмоқ 1. Мевали дарахтлар экиб, боғ юзага келтирмоқ. Сафар бобо Янгиобод хўжалигига жойлашиб олгач, турли кўчатлар экиб, боғ қилди. — Ўзбекистон қўриқлариТўғри, кенг кўчалар солдирамиз, ҳамма ёқни боғ қиламиз. — Муштум
  • Истироҳат боғи ёки томоша боғ Дам олиш, ҳордиқ чиқариш учун қурилган махсус боғ, парк. Қишлоқнинг ўртасида маданият ва истироҳат боги бўлиб, бугун очилган канал унинг ўртасидан кесиб ўтар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариСалим билан Фазлиддин томоша боғда кезган сингари, секин-секин юриб, боғнинг ҳар жиҳатини кўздан кечира бошлади. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Ором боғи Шаҳри Тилсимнинг қирқ дарвозаси бор. Қирқ ором боғи бор. — Маликайи айёр
  • Ҳайвонот боғи Халққа томоша қилдириш ва илмий-текшириш ишлари олиб бориш учун сунъий шароитда турли жониворлар боқиладиган махсус муассаса. Ҳайвонот боғидаги ҳайвонларнинг тури ҳам, сони ҳам кўп. — МуштумЯқинда Термиз ҳайвонот боғида туғилган шер боласининг ҳаёти ўнгидан келмади. — Газетадан
  • Бири боғдан (келса), бири тоғдан (келади) Гаплари пойма-пой, бири-бирига ёпишмайди, қовушмайди. Салкам бир соатдан бери дала шийпонида дув-дув гап бориб, бири боғдан келса, иккинчиси тоғдан келиб Хосият хола ҳақида баҳслашар эдилар. — М. Муҳамедов, Ҳикоя ва шеърлар
  • Боғдан гапирса, тоғдан келмоқ ман боғдан гапирсам, сен тоғдан келасан. — Ойбек, Танланган асарларБоғдан гапирсанг, тоғдан келадурлар! — А. Қодирий, Кичик асарлар
  • Узумини е, боғини суриштирма Берганни ол, олдингга қўйганни е, ич, лекин қаердан олдинг деб сўрама; берганнинг бетига қарама. Иўли шунақа, узумини енг-у, боғини суриштирманг. — Муштум
Тўлиқ мақола →
бўғишмоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. 1. Бўғмоқ феълининг биргалик нисбати.

Сувни бўғишибди.

Отхонага олиб тушиб бўғишибди. — Гулхан

2. Ёқа олишмоқ, уришмоқ, ёқалашмоқ.

— Ўртада чўкиб қолган танк учун бирпас қизғин бўғишдик, — деди Пахомов. — Ойбек, Қуёш қораймас

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 101 →

Таърифлар ичида

3 та
кисса

кисса эск. Оғзини бўғиш учун махсус ип ўтказилган, мато ёки чармдан ишланган кичик халтача. Элчи, хонларнинг киссаларини олтин, қўйинларини ваъдалар билан то

шлюз

шлюз Кемаларни дарё ёки каналнинг сув сатҳи турлича бўлган бир участкасидан иккинчисига ўтказиш имконини берадиган, дарвозалар орқали ўзаро туташган гидротехн

тўғон

тўғон Сувни тўсиш, бўғиш, сув оқимини бошқариш учун хизмат қиладиган, одатда, каттароқ оқимга эга бўлган ариқ, дарё ва сойларга қуриладиган гидротехник қурилм