«билдирмасдан» бўйича 141 та натижа: Ўзбекчадан
адв secretly, without letting know
фл. 1. Бирор нарса, ҳодиса ёки фикрнинг моҳиятига етмоқ, бирор соҳада маълумотга эга бўлмоқ.
У биладиган одам. Сиз математикани биласизми?
Кошки тил билса-ю, у билан суҳбатлаша қолса! — Ойбек, Танланган асарлар
Тирик бўлганда, ўнта ўғилнинг ўрнини босадиган қизи борлигини биларди. — С. Аҳмад, Уфқ
Сиз ярамаснинг қилиб юрган ишларингизни биламан. — С. Аҳмад, Уфқ
2. Бирор соҳа ёки ишда маълум ўқув ёки малакага эга бўлмоқ.
Шахмат ўйнашни биласизми? У дўппи тикишни яхши билади.
Янги от, янги файтун. Ҳа, қўшишни, ҳайдашни биласизми? — Ойбек, Танланган асарлар
3. Турмуш тажрибаси туфайли хабардор, ошно, таниш бўлмоқ.
Кўп яшаган билмас, кўпни кўрган билар. — Мақол
Қари билганни пари билмас. — Мақол
Ақл ёшда эмас, бошда деган одам, билиб айтган. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
4. Хабардор, воқиф бўлмоқ.
Сиз уйда экансиз, билсам, дафтаримни олиб келар эканман эсизгина. — А. Қаҳҳор, Адабиёт муаллими
Кўп гапларни билиб қайтди. — С. Аҳмад, Уфқ
5. Ҳис этмоқ, сезмоқ; идрок этмоқ, англамоқ, фаҳмламоқ, тушуниб етмоқ, уқмоқ, пайқамоқ.
Ҳар ким ўз айбини билмас. Мақол.
Аҳмоқ ҳориганин билмас. — Мақол
Сен билган бўлсам, вақт қандай ўтганини билмайман. — Ойбек, Нур қидириб
Гапни айлантириб ўтиришдан фойда ёʻқлигини билиб, кўнглидаги бор гапни айтди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Биз энди ўз ҳақ-ҳуқуқимизни биламиз. — А. Қодирий, Ғирвонлик Маллавой
Мен сенга муносиб эмаслигимни бугун билдим. — С. Аҳмад, Уфқ
6. Тан олмоқ, қадрига етмоқ, тақдирламоқ.
Эр йигитнинг қадрини оғаси эмас, эл билур. — Мақол
Шошмай тур, ҳали у иззатини билмаган итваччани тутиб, адабини бердирмасам, Мадумар отимни бошқа қўйиб юбораман. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
7. Танимоқ, таниш бўлмоқ.
Бу ерда мени ҳеч ким билмайди.
Норматовни сизлар қанча билсаларинг, мен ҳам шунча биламан-да. — А. Қаҳҳор, Мунофиқ
Мен сиз билган Шокирбек эмас, тошкентлик Юсуфбек ҳожининг ўғли ва марғилонлик Мирзакарим аканинг куёви — Отабек. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
8. Деб ҳисобламоқ, деб санамоқ, деб билмоқ.
Ўзингни эр билсанг, ўзгани шер бил. — Мақол
Ҳалиги гапимни сир деб бил. — Ойбек, Танланган асарлар
Бола ўз қайғусини бутун бир дунёнинг қайғусидек билар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Чунки у оддий ҳақиқат бир минг бўёқдан соз, деб билади. — С. Зуннунова, Олов
9. Уддасидан чиқмоқ, эплай олмоқ.
Ҳали сиз ёлғон гапиришни ҳам биласизми? — А. Қаҳҳор, Айб кимда?
Сиз икки келин ушлашни билмабсиз, Зайнабга жабр қилган кўринасиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
10. Ихтиёри, измида бўлмоқ.
Сиз тушунмаяпсиз, ойи ҳали тағин дадаси биладилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
эск. поет. айн. Билан.
Лаби лаълинг била сарв-у равонинг Бағишлар оби ҳайвон-у тириклик. — Атоий
Олимжон 16 соатлик муддатни газета, журнал каби кўнгул очқичлари бўлган саҳифалар била ўтказуб, Тошкент истансасига етди. — Ҳамза, Асарлар
Тақлид сўз.
Кўза билқ этиб сувга тушиб кетди.
Қўлнинг тирсакдан кафт бўғимигача бўлган қисм.BİLEK
1. Бош келишикдаги турли сўзлар билан ишлатилиб:
2. 1) иш-ҳаракатнинг амалга ошишидаги биргалик, ҳамкорликни ифодалайди.
Отам билан келдим.
Кўчаларни, қишлоқни, айниқса Маҳваш билан бирга дарс тайёрлаган жойларни жуда-жуда қўмсадим. — Т. Ашуров, Оқ от
3. 2) иш-ҳаракат ёки ҳодисага восита бўлган нарсани билдиради.
Ошнинг таъми туз билан, одам таъми сўз билан. — Мақол
Сут билан кирган — жон билан чиқар. — Мақол
Косада лағмон кўтариб кирган Марғуба бир қўли билан шишани ушлади. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар
Инсон хатони кўпроқ ўз тили билан содир қилади. — Газетадан
4. 3) иш-ҳаракатнинг тарзи, ҳолати ва шу кабиларни билдиради.
Бутун кучи билан. Ботирлик билан. Осонлик билан. Диққат билан.
Хатда Санобар эрининг қайтишини сабрсизлик билан кутаётганини ёзар эди. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар
Акбарали тупроққа ёнбоши билан тушди. — С. Аҳмад, Уфқ
Ойша хола бу овозни бутун қалби, борлиги билан тингларди. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар
5. 4) иш-ҳаракатнинг қачон содир бўлгани ва қанча вақт давом этганлигини билдиради.
Маҳваш ҳам кундузи билан шу ерда бўлади. — Т. Ашуров, Оқ от
6. 5) иш-ҳаракатнинг бирор жой бўйлаб ёʻналишини билдиради.
Бу растада икки томонда беш-олтита катта дўкон бўлиб, тор, камгак ёʻл билан баззозликка, шоҳифурушлик растасига туташар эди. — Ойбек, Танланган асарлар
7. 6) иш-ҳаракат ёки ҳолатнинг рўй бериши, юзага чиқишига қайси нарса сабаб (асос) бўлганлигини билдиради.
Командирнинг буйруғи билан келдим.
Ҳар бир нарсага олдиндан ҳукм этиш тўғри эмас ҳар бир иш Оллоҳнинг буйруғи билан бўлади. — Ойбек, Танланган асарлар
8. Бркт. боғл. взф.
9. 1) гап бўлакларини, асосан, уюшиқ бўлакларни боғлайди ва вазифасига кўра ва боғловчисига тенг келади.
У қалам билан қоғозни чўнтагига солиб, ўрнидан турганда, Бўтабой келди. — А. Қаҳҳор, Асарлар
Булар кўздан ғойиб бўлгандан кейин, Канизак билан Сидиқжон бутанинг орқасидан чиқишди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
10. 2) пайт ва тўсиқсиз эргаш гапли қўшма гапларда бош гап билан эргаш гапни боғлаш учун хизмат қилади.
Дераза очилиши билан, Ёʻлчи бошини кўтарди. — Ойбек, Танланган асарлар
Бармоқ сараклатиб, сўзга оғиз жуфтлаши билан, бирдан ёʻтали тутди. — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат
Ҳалво деган билан, оғиз чучимайди. — Мақол
Ер бўлгани билан, ҳосил бўлмаса қийин. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор
ваҳ унд. с. Бировни чўчитиш учун тўсатдан, билдирмасдан айтиладиган сўз. Орқадан келиб ваҳ деса, бир чўчиб тушибман.
хуфиёна Бошқаларга билдирмасдан; яширин равишда; яширинча. Кеча оқшом Аматжон масжиднинг имоми-ю бир муллани чақиртириб, хуфиёна никоҳ ўқиттириб қўйган эди
яширинча рвш. Бошқаларга билдирмасдан, сездирмасдан, махфий равишда; пинҳона. Яширинча термилмоқ. Яширинча кўз қисмоқ. Яширинча иш тутмоқ. Яширинча қа
зимдан рвш. Махфий суратда, яширинча, билдирмасдан. Зимдан кузатмоқ. Пайғамов мийиғида кулиб, кампирга зимдан қаради. С. Нуров, Нарвон Алимардон чойни оларкан, зим
хуфия Бошқаларга билдирилмайдиган, сир тутиладиган; яширин, махфий. Иброҳим султон Қора-илон қулоғига шивирлаб, хуфия топшириқни маълум қилди. Мирмуҳсин, Меъмор —
таъқиб Зимдан, билдирмасдан кўз-қулоқ бўлиб кузатиш. Юриш-туришини таъқиб. Таъқибдан қутулмоқ. Эркин ҳаракат-фаолият кўрсатишга қўймаслик, шу мақсаддаги назора
Ушбу эртакда тулки, бақа ва кана ўртасидаги дўстлик ва топилган буғдойни тақсимлашдаги қизиқарли воқеалар тасвирланган. Улар ўртасидаги мусобақа ва ақл-ид
Ушбу эртакда ўгай она зулмидан қочган шаҳзода Эркажоннинг саргузаштлари, унинг жасорати ва садоқатли тойининг ёрдами билан бахтга эришиши ҳикоя қилинад
Ушбу эртакда айиқ томонидан ўғирлаб кетилган подшо қизининг ўғли Лўнда полвоннинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. У ўзининг ғайритабиий кучи ва дўстл
Ҳотам исмли йигитнинг саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг жасорати ва топқирлиги билан кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади.
Ушбу эртакда камбағал деҳқоннинг ўғли Рафиқнинг дурадгорлик ҳунарини ўрганиши ва тушида кўрган қизни топиш учун бошидан кечирган саргузаштлари ҳико
Қилич ботирнинг саргузаштлари, унинг Оқбилак ойимни қўлга киритиши ва маккор кампирнинг ҳийласи сабабли юзага келган қийинчиликлар ҳақида ҳикоя қилинади.
