фл. Акилламоқ феълининг орттирма нисбати.
Қидирув
«акиллатмоқ» бўйича 225 та натижа: Ўзбекчадан
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
225 та
Изоҳли луғат
· яна 4 та луғатда
фл. 1. Ҳадеб вовулламоқ, вакилламоқ.
Ит акилламайди, қушлар сайрамайди. Улар ўзларини сояга олиб мудрашади. — Ойбек, Танланган асарлар
2. кўчма дағл. Бўлар-бўлмас гаплар гапирмоқ; вайсамоқ, валдирамоқ.
— Э, э, акиллай берасан-да, Сафар! — деди буқоқ, — биз нима деяпбиз-ку, сен нима деяпсан! — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
3. кўчма дағл. Ҳадеб йиғлайвермоқ, ариллайвермоқ (гўдак ҳақида).
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
от 1. Бир ота-онадан туғилган катта ўғил (ўзидан кичикларига, укаларига нисбатан).
Катта ака. Ўртанча ака. Кичик ака.
2. Ўзидан катта эр кишига мурожаатда ёки унга ҳурмат юзасидан ишлатилади (бунда якка ҳолда ёки нутқ қаратилган шахсни билдирувчи сўз билан қўлланади).
Ака, эски шаҳарга қайси автобус қатнайди?
— эҳқон ака, эҳтиёт бўлинг, аравангиз нобоп, — бошини чайқаб гапирди Ёʻлчи. — Ойбек, Танланган асарлар
Биринчи масала юзасидан Бўтабой акага сўз берди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Акаси Эр кишининг ўзидан кичикларга эркалатиш ёки ҳурмат билан мурожаат этиш шакли. Ёʻқ, акаси, мен бугун ишга чиқа олмайдиганга ўхшайман. Куч, мажолим ёʻқ. — Ойдин, Бечора
brain, reason
менинг бунга аклим етмайди (мен буни тушунишга ожизлик киламан) it is beyond my comprehension
- акл билан (аклни ишлатиб) иш куриш sense, wisdom, prudence
- акл билан иш куришни намоён этмок (акллилигини курсатмок) manifest wisdom
- аклга асосланган rational
- аклга тугри келмайдиган contrary to common sense
Изоҳли луғат
· яна 5 та луғатда
от 1. Бирор нарсанинг силлиқ, ярқироқ сатҳда кўринган тасвири, шакли.
Ҳовузнинг лиммо-лим суви шишадай тоза, одамнинг акси кўринади. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
2. Қарама-қарши, тескари, зид.
Акс натижа. Акс таъсир.
3. сфт. Тутган ерини кесадиган, гапга кўнмайдиган, ўжар, қайсар.
Акс бола.
4. Таъсир.
Одамнинг одамга акси уради. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Акс этмоқ 1. Силлиқ, ярқироқ сатҳда (тасвири) кўринмоқ. Кўзгуда акс этмоқ;Шу биргина сўз унинг [Мадумарнинг] бутун ички ва ташқи дунёсини ўзида акс эттирган эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаАсарда обектив воқелик акс этган.
- Аксини топмоқ Маълумки, Бош қомусимизда халқимиз руҳига мос келадиган иймон-эътиқод, адл-у инсоф, диёнат, иффат ва ҳаё каби энг эзгу фазилатлар ўз аксини топган. — Газетадан
- Аксига олмоқ (ёки юрмоқ) 1. Хоҳиш-истакка ёки буйруққа қарши иш тутмоқ, кесма-кесарлик қилмоқ; Аксига олиб, ёмғир ёғди.
- Акс садо 1. Товушнинг узоқдаги бирор нарсага, тўсиққа урилиб, ундан қайтиб эшитилиши. Унинг [Алим буванинг] овози ниҳоят даражада ёʻғон эди, у тоғ-тошлар орасида гуруллаб, акс садолар билан ёйилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаҚурувчилар мажлисида кўтарилган бу масала шаҳардаги ҳамма корхоналарда акс садо топди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
- Акс ҳолда Шундай бўлмаган (қилинмаган) тақдирда; бўлмаса. Ҳар бир маданиятли ота-она фарзандлари қалбида кечаётган ўйлар билан албатта ҳисоблашишлари керак. Акс ҳолда, орада бўшлиқ пайдо бўла бошлайди. — Газетадан
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
2. Муассаса ёки айрим шахс ёки шахсларга оид хатти-ҳаракат (воқеа, ҳодиса) ёки ҳолатни тасдиқлаш, гувоҳлик асосида қайд этувчи, бирдан ортиқ киши томонидан тузилган ҳужжат; далолатнома.
4. Драматик асар ёки театр томошасининг тугалланган қисми; парда.