Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Холам» бўйича 41 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

32 та
хол
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Баданда, тери устида бўладиган туғма доғ ёки бўртма.

[Кумуши] Латиф бурни ёнидаги қора холининг табиийлигига ишонмагандек қашиб кўрди ва кўзгу ёнидан жўнади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Терининг туғма нуқсонларидан бири.

3. Домино, пичоқ дастаси ва шу кабиларга ўйилган ёки қадалган белги; безак учун қилинган кўз ва шу кабилар

4. Бирор нарсанинг энг муҳим. чиройли жойи; латофат, гўзаллик, ҳусн.

Фарғона — Ўзбекистоннинг холи, ҳусни. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

  • Хол қўймоқ 1. Ясама хол ҳосил қилмоқ; бирор жойга нуқта ёки холга ўхшатиб белги қўймоқ. Икки қош ўртаси қизил хол қўймоқ Ҳинду қизларининг қадим кўркидир. — Ғ. ҒуломЛаъли шакар, сўзлари бол, Оқ юзига қўйибди хол. — Баҳром ва ГуландомЭнди бўлар иш бўлди. — Қўъй, Холвой, мунча куйдинг, Мўл ҳосил етказдинг-у, Йиғиб олмай хол қўйдинг. — О. Қўчқорбеков
  • Хол бўлиб тушмоқ Ҳусн бўлиб турмоқ, ярашмоқ. — Ёʻл бўлсин Авазхон ўғлингизга, Хол тушган Чамбил элингизга — деди Жортибой оқсоқол Гўрўғлига. — Зулфизар билан Авазхон
Тўлиқ мақола →
хола
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Онанинг синглиси ёки опаси.

Бобур холаси ва қайлиғини бутун одамлари-ю кўч-кўронлари билан бирга қўриқлаб олиб кетмоқда. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Кекса аёлларга ҳурмат билан мурожаат қилиш шакли.

Лутфинисо бўғчадан икки дўппи олиб, беш сўм пул билан узатди. Ёʻл тўсувчилар қувониб бақиришди: — Тўй устига тўй кўринг, хола! — Ойбек, Танланган асарлар

У кампирга яқинроқ бориб: — Икки кило тортворинг [нокдан], хола, — дея унга юз-ланди. — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат

3. Ҳурмат юзасидан ёши катта аёллар исмига қўшиб ишлатилади.

[Раис:] Қани, Тўхта хола, гапиринг! — А. Қаҳҳор, Кампирлар сим қоқди

Тўлиқ мақола →
холи
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. 1. Кимсасиз, бўш.

Нуринисо эса ичкари ҳовлидаги тўрт уйдан бири — онасининг уйига кирди. Чунки бу уй холи эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Чет, хилват, овлоқ.

Йигит ўйлай-ўйлай, Шоқосимнинг хизмат қиладиган жойини, жувозкашникини маъқул кўрди. Чунки бу жой Мирзакаримбой уйидан икки-уч маҳалла нарида, ҳам бундан бошқа холи жойни топиш қийин. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Яккама-якка, гувоҳларсиз.

Қани, ўтиринг, сиз билан холироқ гаплашайлик-чи бўлмаса. — П. Турсун, Ўқитувчи

— Сиз билан маслаҳатлашмоқчи эдим, холи кўришганимиз яхши бўлди, — деди Нина Ойнисага. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

4. Бирор нарсадан озод, бўшаган, унга алоқасиз.

Бу [ҳижрон] Темиржонни хийла қийнаган, кундалик ташвишлардан холи бўлган пайтларда эса ўйлай-ўйлай ўйига етолмай ҳасрат чекар эди. — Ж. Абдуллахонов, Орият

  • ...дан холи эмас Чиқиш келишигидаги от билан боғланиб, шу от англатган нарса, воқеа-ҳодисанинг мавжудлиги, борлигини билдиради. Одамнинг ўз фаолиятини ўзи таҳлил этиб туриши фойдадан холи эмас. Кечга бориб ёмғир ёғиши эҳтимолдан холи эмас. Мазкур илмий иш камчиликдан холи эмас.
  • Холи қолдирмоқ (ёки қўймоқ) Суҳбатга гувоҳ бўлмаслик ёки халақит бермаслик учун кимса(лар)ни ёлғиз қолдирмоқ. — Эшон халфа, энди бизни холи қолдиринг, — деди ҳазрат фотиҳа ўқилгач. — Хўп, тақсир, — деди-ю, Матқовул халфа чиқиб кетди. — К. Яшин, ҲамзаДовоғи солиқ соқчи ҳам унчалик инсофсиз эмас экан, икковимизни холи қолдириб, ҳовлига чиқиб кетди. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати
Тўлиқ мақола →
холис
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Воқеликка ҳаққоний назар билан қарайдиган, обектив баҳолайдиган.

Таржима танқидчиси холис бўлиши, таҳлилга олдиндан қатъий ҳукмлар билан чекланиб киришмаслиги керак. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

2. Беғараз, самимий; таънасиз.

Моҳлар ойимнинг Анвар билан муомаласи холис ва самимий эди. — А. Қодирий Меҳробдан чаён

— У [Тўхтасин Жалилов] билганларини менга миннациз, жон-дили билан, холис ўргатар эди, — деди Ҳалима. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман

3. Қамоққа олиш, тинтув ўтказиш каби ҳолларда ҳукумат органлари томонидан обектив гувоҳ сифатида чақирилган шахс.

Холис ўзи иштирок этган тергов ҳаракатини юритиш билан боғлиқ ҳолатлар бўйича гувоҳ тариқасида сўроқ қилиниши мумкин. — Газетадан

4. Бирор кимса ёки нарсадан холи.

Дунё нодонлардан холис бўлганда эди, бу олам яна ҳам мунавварлик кашф этарди. — Газетадан

5. Холис (хотин-қизлар исми).

  • Нияти холис Нияти сидқидилдан, беғараз. Буни қаранг, нияти холис боламан-да, ўзингизга рўпара келиб турибман. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Холис гувоҳ 1. Икки томонга ҳам бетараф гувоҳ,;
  • Холис хизмат 1. Таънасиз, ҳалол хизмат. Бу жой меҳнаткашларга холис хизмат қиладиган оромгоҳдир. — К. Маҳмудов, Қизиқарли пазандаликБу тинтув Сайфийнинг холис хизмати туфайли бўлганлигини у [Аваз] дарҳол англади. — С. Сиёев, Аваз
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 32 →

Таърифлар ичида

8 та
боғча

боғча Кичкина боғ. Кучли шамол кўтарилиб, боғчадаги ҳар нарсани тўрт тарафга бука бошлади. А. Қодирий, Меҳробдан чаён Ҳувуллаб қолди мана гавжум боғлар, бог

гумбаз

гумбаз Қубба шаклидаги том; қубба тахлитидаги нарса. Сирк гумбази. Ҳаммом гумбази. Тўғрида Ҳирот мадрасаларининг нақшли гумбазлари эрталабки қуёш нурида ярқираб ко

қойил

қойил Завқланиб ёки тан бериб, офарин ўқишга, тасанно айтишга арзирли. Қойил иш. Қойил одам. Белим қисиб, қовурғамни шиширдинг, Дўстим, сенинг зўрлигингга қойил

порламоқ

порла Ёрқин нур сочиб турмоқ, равшан ёнмоқ. Булуциз кўкда қуёш порлайди. Дарахтлар орасида порлаб турган чироқлар бирин-сирин сўнди. Ў. Ҳошимов, Қалбингга қул

айб

айб Расм-қоидага ёки одоб-ахлоқ меъёрларига хилоф иш, хатти-ҳаракат; гуноҳ. Ўз айбига иқрор бўлмоқ. Айбини бўйнига қўймоқ. Айбини яширган ўнгмас. Мақол У Ойқизн

ўгай

ўгай Олдинги эр ёки хотиндан бўлган фарзандлар ҳозирги эр ёки хотинга ҳамда уларнинг қариндошларига нисбатан, шунингдек, ҳозирги эр ёки хотин ва уларнинг қариндош

Ҳаммасини кўриш · 8 →

Эртаклар

1 та
Савдогар билан подачи
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда савдогар ўз хотинини синаш мақсадида унга кўп миқдорда ғўза қолдириб кетади. Аммо аёлнинг топқирлиги ва омадли тасодиф туфайли кутилмаган воқеа