Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«УЧЛИ» бўйича 104 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

12 та
учли
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

сфт. 1. Бир томони борган сари ингичкалашиб тугалланадиган.

Навоий салласиз, учли тақя кийган, боши бир оз эгик. — Ойбек, Навоий

Турсуной нимранггина узунчоқ юзи, учли ияги билан онасига ўхшаб кетарди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

2. Учи бор; учи муайян шаклга эга.

Узун ёғоч бошига боғланган қайирма учли ўткир темир ойдинда ялтирарди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Тўлиқ мақола →
учлик
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от Бирор нарсанинг учига кийгизиб, ўрнаштириб қўйиладиган учли, ўткир қисм.

Камалак ўқининг учлиги. Омоч тишининг учлиги. Сумбанинг учлиги.

Тўлиқ мақола →
кучли
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Жисмоний қобилияти, куч-қуввати нисбатан ортиқ; бақувват.

Кучли йигит.

Мутал кучли эди, аммо Отабек ундан ҳам кучли эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Сен мана шу олтинни ол бир кушик нари қишлоқдан икки от ол, кучли, чопқир зотлардан бўлсин. — Ҳамза, Майсаранинг иши

Ғилай одам шамни токчага қўйиб, кучли қўллари билан Аҳмад Чалабийнинг ёқасидан тутди. — Мирмуҳсин, Меъмор.

2. Соғлом ва яхши ривожланган.

Юраги кучли.

Унинг [Гулнорнинг] хаёлида ёлғиз Ёʻлчигина учади, фикран у билан сўзлашади, гўё йигит кучли, кенг кўкрагига унинг бошини олиб эркалайди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Катта қувватга эга бўлган; қувватли.

Кучли дастгоҳ. Кучли машина, шя Ҳаммаси лабораторияда кучли магнит майдон хоссаларини ўрганиш учун ясалаётган ғалтак яқинида турганда рўй берди. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув

Гувуллар кучли мотор, Айланар машиналар. — Ю, Ҳамдам

4. Иқтисодий, моддий ва бошқа жиҳатдан бақувват; имконияти зўр, қудратли.

Кучли давлат. Кучли армия. Кучли рақиб.

Абусаид мирзонинг кучли қўшини ҳозирги пайтда Бухорога кириб келиши муқаррар эди. — Мирмуҳсин, Меъмор.

5. Таъсир даражаси юқори, тез таъсир қиладиган.

Кучли дори. Кучли зарб.

Кучли далил бўлмасдан, улар билан олишиб бўлмайди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Алиф ва бўёқнинг кучли ҳидидан бўлса керак, бурнини жийириб олган. — Муштум

Қорадори анча кучли наркотик модда бўлиб, у организмга зарарли таъсир ўтказади. — Газетадан

6. Зуҳур этиш, юз бериш даражаси юқори: қаттиқ; шиддатли.

Кучли шамол. Кучли фарёд. Кучли портлаш. Кучли хўрсиниш. Кучли тўлқин.

Музлоқ тоғ бино бўлиб бундай кучли гулдуросни эшитмаган эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Эргашев пулемётидан шунчалик кучли ўт очдики, ҳатто пулемёт кожухидаги сув самовардагидек варақлаб қайнар эди. — Н. Сафаров, Қахрамоннинг туғилиши

7. Ўз иш-ҳунарини яхши билувчи, қобилияти зўр; талантли.

Кучли ўқувчи. Кучли шахматчи. Кучли олим. Кучли ёзувчи.

— Хивада кучли табиблардан шу киши қолди — дея Иброҳим ота Ўтар бувани мақтаб кетди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Бу ерга мамлакатимизнинг турли бурчакларидан энг кучли чанғичиларнинг ташриф буюриши қувончимизга қувонч қўшди. — Газетадан

8. Таркибида ўғит моддалари кўп, унумдор; семиз.

Сен ҳам пахта берасан аммо еринг кучли, янги ер. Азот керак эмас. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

9. Ўсиш, ривожланишни тезлаштирадиган; кўп куч-қувват бағишлайдиган; тўйимли, тўқ тутадиган.

Кучли ем. Кучли овқат. Кучли ўғит.

10. Умуман, даражаси юқори, юқори даражали.

Кучли ҳиссиёт. Кучли соғинч. Кучли ҳаяжон. Кучли қизиқиш. Кучли ҳаракат. Пиринг кучли бўлгунча, билиминг кучли бўлсин. — Мақол

Эрим қиморбоз бўлсаям, орияти кучли эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Бу хушҳол ва очиқ кўнгил аёлда кўзга яққол ташланмайдиган кучли ирода ва мустақиллик яширин эди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Санжар Сиддиқовнинг таланти, ўткир бадиий тафаккури унинг ижодий изланишларида катта кенгликлар очиб берди. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари.

Тўлиқ мақола →
кучлилик
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Кучга эгалик, кучи, даражаси юқорилик.

Марямхоннинг бундай ботирлигининг сабаби унинг қутулишга бўлган умидининг кучлилигидир. — Ҳамза, Паранжи сирлари

Юзини пар ёстиққа қўйди. Бутун ёʻл бўйи номуснинг кучлилигидан тийиб келган кўз ёшига тўла эрк берди. — С. Анорбоев, Оқсой

  • Кучлилик қилмоқ 1. Куч жиҳатдан устунлиги намоён бўлмоқ, устун келмоқ. Рақибидан кучлилик қилмоқ.Саид Жалолхон эшоннинг панд-насиҳатлари билан кўзи кўр, қулоғи кар бўлган ихлосмандлар учун ҳали ҳам унинг тангри номи билан айтадиган ҳар бир калима сўзи ҳар қандай ташвиқотдан кучлилик қиларди. — С. Аҳмад, Ҳукм;Қази солинган палов унга кучлилик қилди.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 12 →

Таърифлар ичида

43 та
ударник

ударник Отиш қуроллари затворининг отиш пайтида ўқ капсулини уриб чақадиган, ўт олдирадиган учли қисми, учи. Затвор ударниги. Ударник чақалаган пистон. эск. қ. За

ударник

ударник Отиш қуроллари затворининг отиш пайтида ўқ капсулини уриб чақадиган, ўт олдирадиган учли қисми, учи. Затвор ударниги. Ударник чақалаган пистон. эск. қ. За

қайчибарг

қайчибарг Қайчисимон керилган узун-узун учли барг (масалан, баъзи ғўзаларнинг ёки чинорнинг барги). Соғлом ғўзанинг барги қорайиб, қайчибарг бўлиб қолади. Ё.

халачўп

халачўп Эшак, туя каби ҳайвонларни ниқтаб, тезроқ юргизиш учун ишлатиладиган учли таёқча; хала. Оқсоқол шундай деди-ю, эшакка халачўп ниқтади. С. Аҳмад, У

мисранг

мисранг Қаттиқ нарсаларни кўчириш, бузиш, тешиш ва шу кабилар учун ишлатиладиган, бир ёки иккала томони учли темир асбоб; лом. Бир неча дақиқадан сўнг девор

Ҳаммасини кўриш · 43 →

Эртаклар

25 та
Ақл билан давлат
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин

Арслон билан тулки
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда қарийб қолган арслон ва уни мазаҳ қилмоқчи бўлган айёр тулкилар ўртасидаги воқеа ҳикоя қилинади. Эртакда кексайган бўлса-да, тажрибали ва ку

Бадалқорачи
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасининг олтин тойини ўғирлаб кетаётган сирли махлуқни топишга уринади. Кенжа ўғил Бадалқорачи бу сирни очиб, бир қанча қизларни девлар зу

Бахтли кал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи калнинг саргузаштлари, унинг топқирлиги ва сеҳрли кучлар ёрдамида қийинчиликларни енгиб ўтиши ҳикоя қилинади. Кал подшоҳнинг ҳийлал

Чол билан кампир
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир чолнинг булоқ бўйида топган сеҳрли буюмлари орқали бойиб кетиши ва адолацизликка қарши курашиши ҳикоя қилинади. Унинг топқирлиги ва жасо

Доно деҳқон
Халқ оғзаки ижоди

Бир камбағал деҳқон бойдан жавдар сўраб, эвазига ғозини олиб келади. Бой ғозни оила аъзолари орасида бўлиб беришни сўраганда, деҳқон ўзининг донолиги би

Ҳаммасини кўриш · 25 →

Шева материаллари

24 та
аŋизли
Қорақалпоғистон Республикаси · онгли; кучли, г'айратли

онгли; кучли, г'айратли

бадлï
Қорақалпоғистон Республикаси · кучли, қувватли
базарба
Навоий вилояти · кучли

кучли, бақувват

бäкüч
Андижон вилояти · бақувват

кучли, бақувват

чиш ўчи
Фарғона вилояти · тиш учи

Омоч тишининг қия бўлиб тушган учли жойи

Ҳаммасини кўриш · 24 →