от 1. махс. Янги тайёрланиб букланган дўппини сиқиб (пресслаб), тахини чиқариш учун ишлатиладиган, устма-уст қўйилган икки тахтачадан иборат мослама; исканжа.
[Меҳрихон] Янги битказган дўппини тахтакачга бостирди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар
Телпагини қозиққа илиб, ҳозиргина тахтакачдан чиққандай янги чуст дўпписини чўзғилаб кийди-да, сўради. — А. Мухтор, Туғилиш
2. тиб. Синган аъзо суягини қимирламайдиган қилиб боғлаб қўйиш учун ишлатиладиган тахтача.
Оёққа тахтакач боғламоқ.
Ахир у салкам бир йилдан буён тахтакачда шипга тикилганча ётибди. — Э. Охунова, Кўз кўзга тушганда
3. тар. Айбдорнинг бўйнига солиб, боғлаб қўйиладиган жазолаш қуроли.
Хирожни тўламаган деҳқонларнинг бўйнига тахтакач осиб қўяр эдилар. — Уқиш китоби
4. Ёнғоқ ўйинида: соққани қўйиб отиш учун мосланган тахта асбоб.
Соққани тахтакачга қўйиб отмоқ.