Qidiruv

sft. 1. Ogʻiz boʻshligʻida tili boʻlmagan, tili yoʻq.

2. Soʻzlash qobiliyatiga ega boʻlmagan, soʻzlay olmaydigan.

Bechora tilsiz jonivor egasining bu jinniliklariga quloqlarini jim-gina chimirib chidab bergan. — S. Anorboyev, Oqsoy

Yoʻlchi tilsiz kabi, gʻayrishuuriy ravishda boshini chayqadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. koʻchma Gap-soʻzsiz, indamay.

Unsin ham, kampir ham harakatsiz, tilsiz qotib qoldilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mendan tilsizgina bir narsa soʻrar, Yolvorib fikrimga termiladi u. — R. Parfi, Koʻzlar

Kutilmagan gʻazabga uchragan Bozorov nima deyishini bilmay, tilsiz, harakatsiz yogʻochday qotib turardi. — I. Rahim, Chin muhabbat

4. koʻchma Churq etgan ovoz eshitilmaydigan, jimjit.

Bir kun tilsiz kechaning Kirib qoʻyniga, Ashurni yoʻq qilishni Oldi boʻyniga. — Gʻayratiy

fl. 1. Soʻzlash qobiliyatini yoʻqotmoq, gapirolmay qolmoq.

2. koʻchma Biror eʼtiroz yoki javob aytolmay, lol boʻlib qolmoq.

погов. вода — немой враг (бедствие).

погов. огонь — тихий (немой) враг.