Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Shomi» boʻyicha 264 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

258 ta
shod
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. Biror narsadan mamnun, quvonchga toʻla; xursand.

Koʻngli shod. Shod boʻlmoq.

Sochlarin boʻynimga bogʻlab, Shod erurman bu kecha, Qoʻy, chamanlardan, sabo, Gul atrini tarqatmagil. — E. Vohidov

Choʻntagining qayeridadir asrab yurgan oʻttiz soʻmlikni onasiga berarkan, Boltaboy oʻzida yoʻq shod edi. — J. Sharipov, Saodat

Toʻliq maqola →
shoh
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Podsho(h).

Eron shohi. Shohning qizi.

Shoh bolasiga — yurt va sipoh, darvesh bolasiga masjid-u xonaqoh kerak. — Oybek, Navoiy

Oʻylama, oʻlguncha har kim bu razolatda ketar, Shohlar bir kun gado, bir kun gado shahzoddur. — Hamza

2. Shaxmat oʻyinida: eng asosiy figura.

Bir vaqtning oʻzida raqib shohiga va donalaridan biriga hujum qilish ikki yoqlama zarbaning eng koʻp uchraydigan xilidir. — M. Muhiddinov, Shaxmat

3. Shaxmat oʻyinida: biror dona bilan bevosita raqibning shohiga qilinadigan hujum; kisht.

Shoh berib mot qilmoq.

Mirza Muhiddin qaltis bir shoh berib, Muxtorxon oʻylanib qoldi. — A. Qahhor, Sarob

4. Qarta oʻyinida: tojdor chol rasmi tasvirlangan, kuch jihatidan tuzdan keyin turadigan qarta.

5. Narsa yoki kimsalarning eng yaxshisi, sarasi.

Qushlar shohi — burgut.

Necha yuzlab taomlar orasida palov milliy pazandalikning shoh taomi hisoblanadi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

Shoh qiz, shakar qiz, qizlarning guli, Qoshlaringni koʻrsatgil, men uning quli. — S. Ayniy, Doxunda

Bir yulduzdir yetti koʻkda — falakda, Koinotning mashʼaliga oʻxshatdim. u dunyoga taqdim qildi shoh asar, Men ham unga shu dostonni yaratdim. — M. Shayxzoda

6. Baʼzi soʻz birikmalari tarkibida “bosh“, “asosiy“, katta degan maʼnolarni bildiradi (bunday soʻz birikmalarining baʼzilari qoʻshma soʻzga aylangan va aylanmoqda).

Shoh koʻcha. Shoh bekat.

Sirdaryo toʻsilib, shoh toʻgʻon qurildi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
shok
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Nihoyatda kuchli, favqulodda taʼsirotlar (ogʻir jarohat, kuyish, miokard infarkti, buyrak sanchishi, mos boʻlmagan qon quyish, ruhiy kasallik va shu kabilar) natijasida markaziy nerv sistemasi, qon aylanishi, nafas sistemalari faoliyati hamda moddalar almashinuvining keskin buzilishi bilan ifodalanadigan, hayot uchun xavfli ogʻir patologik jarayon.

Toʻliq maqola →
shol
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Yungdan toʻqilgan qalin mato, yung gaz-lama.

Shol bozori.

Bu boshiga sholdan salla oʻraydi. — Fozil shoir

Ikki qiz chayqalgan choynak-piyolalarni, tuya yungidan toʻqilgan shol dasturxonga oʻralgan nonlarni keltirib, mehmonlar oldiga qoʻydilar. — S. Ayniy, Qullar

Shamollatdi mollarin, Ipak-baxmal, shollarin. — Q. Muhammadiy

Toʻliq maqola →
shom
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Quyosh botib, qorongʻilik tusha boshlagan payt va shu paytda oʻqiladigan namoz.

Odamlar tashqariga chiqqanda, shom qorongʻisi choʻkkan edi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

Anzirat bilan Anorxonning sariq va koʻk roʻmollarigina shom qorongʻisida sharpaday miltillardi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. Quyosh botgandan boshlab, magʻrib ufqidagi qizil shafaq koʻrinmay qolguncha oʻqiladigan namoz (besh vaqt namozning toʻrtinchisi).

Shomni oʻqigandan keyin Anvar Sultonali mirzodan izn olib chiqdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Machitdan shom azoni eshitildi. Supadagilar bahsni toʻxtatib, tahoratga qoʻzgʻalishdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

3. Qorongʻilik

Hovliga shom tushdi. Avaz derazani ochib Jumaniyoz! deb chorladi. — S. Siyoyev, Avaz

  • Oy shom yedi yoki shom yeb chiqqan oy Shomdan keyin paydo boʻladigan, chiqadigan oy, oyning shu vaqtda chiqishi haqida. Tun yarimdan oshgan. Shom yeb chiqqan oy oʻrmon ustlariga oʻzining sutday oq pardalarini toʻshagan. — 3. Fatxullin, Soʻnmas yulduzUzoqda, baland teraklar orqasida shom yegan oy koʻrindi. — O. Husanov, Qoʻshiqchining taqdiri
  • Umr shomi Umrning oxirgi, tugash pallasi. — Ha, kela qol, shervachcha! — dedi mamnunlik bilan Sakson ota kulib — Umr shomiga yetsak ham, yurakda oʻtimiz bor. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
shon
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Erishilgan hurmat, obroʻ, sharaf, shavkat.

Senga doʻst boʻlib ortdi Shon ila shuhratimiz. — Gʻayratiy

Yaralangan Vatan tomiriga Quydi issiq yurak qonini, Shu muqaddas yer zamiriga Qoni bilan yozdi shonini. — T. Toʻla

2. Mashhurlik holati; dovruq, dong, shuhrat. Paxta terib oʻtar uzun kun, Oshib toʻlar uning plani, Ishi boʻlar uning ovoza —

Doston boʻlar dongi va shoni. — H. Olimjon

Hayotga yomon yoʻlni qoʻyib, yaxshi yoʻldan borish — adabiylik yoʻlidir. Shu yoʻldan borgan kishining nomi oʻchmaydi, uning shoni umridan uzoq yashaydi. — M. Ismoiliy, Odamiylik qis-sasi

3. Gʻurur, faxr.

Paxta — bizning shonimiz.

Qaynab toshsin neft buloqlari, Neft mamlakatimizning shonidir. — Yo, Mirzo

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 258 →

Taʼriflar ichida

3 ta
dilkashlik

dilkashlik Kishini oʻziga jalb qilishlik, samimiylik; ochiq koʻngillik. Dilkashlik qilmoq. Yigitning Dilkashligi Sherbekka yoqib tushdi. S. Anorboyev, Oqsoy Dilkashlik qi

shom

shom Quyosh botib, qorongʻilik tusha boshlagan payt va shu paytda oʻqiladigan namoz. Odamlar tashqariga chiqqanda, shom qorongʻisi choʻkkan edi. S. Karomatov, Soʻnggi bar

Ertaklar

3 ta
Devbachcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda boyning oʻgʻli botir yigitga aylanib, turli sarguzashtlarni boshidan kechiradi. U ajdarni yengib, podshoh qiziga uylanadi va oʻziga oʻxshagan ukas

Podsho, vazir va boyoʻgʻli
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podsho va vazirning adolatsizligi tufayli xalq boshqa yurtga koʻchib ketadi. Ikki boyoʻgʻlining suhbati podsho va vazirga oʻz xatolarini tushunishga yorda

Tentak podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda otasidan podsholik meros qolgan tentak podsho va uning vazirlari haqida hikoya qilinadi. Podshoning gʻalati savollariga vazirlar topqirlik bilan javo