Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «Sho» — результатов: 1483: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

630
shoh

ot 1. Podsho(h).

Eron shohi. Shohning qizi.

Shoh bolasiga — yurt va sipoh, darvesh bolasiga masjid-u xonaqoh kerak. — Oybek, Navoiy

Oʻylama, oʻlguncha har kim bu razolatda ketar, Shohlar bir kun gado, bir kun gado shahzoddur. — Hamza

2. Shaxmat oʻyinida: eng asosiy figura.

Bir vaqtning oʻzida raqib shohiga va donalaridan biriga hujum qilish ikki yoqlama zarbaning eng koʻp uchraydigan xilidir. — M. Muhiddinov, Shaxmat

3. Shaxmat oʻyinida: biror dona bilan bevosita raqibning shohiga qilinadigan hujum; kisht.

Shoh berib mot qilmoq.

Mirza Muhiddin qaltis bir shoh berib, Muxtorxon oʻylanib qoldi. — A. Qahhor, Sarob

4. Qarta oʻyinida: tojdor chol rasmi tasvirlangan, kuch jihatidan tuzdan keyin turadigan qarta.

5. Narsa yoki kimsalarning eng yaxshisi, sarasi.

Qushlar shohi — burgut.

Necha yuzlab taomlar orasida palov milliy pazandalikning shoh taomi hisoblanadi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

Shoh qiz, shakar qiz, qizlarning guli, Qoshlaringni koʻrsatgil, men uning quli. — S. Ayniy, Doxunda

Bir yulduzdir yetti koʻkda — falakda, Koinotning mashʼaliga oʻxshatdim. u dunyoga taqdim qildi shoh asar, Men ham unga shu dostonni yaratdim. — M. Shayxzoda

6. Baʼzi soʻz birikmalari tarkibida “bosh“, “asosiy“, katta degan maʼnolarni bildiradi (bunday soʻz birikmalarining baʼzilari qoʻshma soʻzga aylangan va aylanmoqda).

Shoh koʻcha. Shoh bekat.

Sirdaryo toʻsilib, shoh toʻgʻon qurildi. — Gazetadan

Полная статья →
shok

ot Nihoyatda kuchli, favqulodda taʼsirotlar (ogʻir jarohat, kuyish, miokard infarkti, buyrak sanchishi, mos boʻlmagan qon quyish, ruhiy kasallik va shu kabilar) natijasida markaziy nerv sistemasi, qon aylanishi, nafas sistemalari faoliyati hamda moddalar almashinuvining keskin buzilishi bilan ifodalanadigan, hayot uchun xavfli ogʻir patologik jarayon.

Полная статья →
shom

ot 1. Quyosh botib, qorongʻilik tusha boshlagan payt va shu paytda oʻqiladigan namoz.

Odamlar tashqariga chiqqanda, shom qorongʻisi choʻkkan edi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

Anzirat bilan Anorxonning sariq va koʻk roʻmollarigina shom qorongʻisida sharpaday miltillardi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. Quyosh botgandan boshlab, magʻrib ufqidagi qizil shafaq koʻrinmay qolguncha oʻqiladigan namoz (besh vaqt namozning toʻrtinchisi).

Shomni oʻqigandan keyin Anvar Sultonali mirzodan izn olib chiqdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Machitdan shom azoni eshitildi. Supadagilar bahsni toʻxtatib, tahoratga qoʻzgʻalishdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

3. Qorongʻilik

Hovliga shom tushdi. Avaz derazani ochib Jumaniyoz! deb chorladi. — S. Siyoyev, Avaz

  • Oy shom yedi yoki shom yeb chiqqan oy Shomdan keyin paydo boʻladigan, chiqadigan oy, oyning shu vaqtda chiqishi haqida. Tun yarimdan oshgan. Shom yeb chiqqan oy oʻrmon ustlariga oʻzining sutday oq pardalarini toʻshagan. — 3. Fatxullin, Soʻnmas yulduzUzoqda, baland teraklar orqasida shom yegan oy koʻrindi. — O. Husanov, Qoʻshiqchining taqdiri
  • Umr shomi Umrning oxirgi, tugash pallasi. — Ha, kela qol, shervachcha! — dedi mamnunlik bilan Sakson ota kulib — Umr shomiga yetsak ham, yurakda oʻtimiz bor. — Oybek, Tanlangan asarlar
Полная статья →
shon

ot 1. Erishilgan hurmat, obroʻ, sharaf, shavkat.

Senga doʻst boʻlib ortdi Shon ila shuhratimiz. — Gʻayratiy

Yaralangan Vatan tomiriga Quydi issiq yurak qonini, Shu muqaddas yer zamiriga Qoni bilan yozdi shonini. — T. Toʻla

2. Mashhurlik holati; dovruq, dong, shuhrat. Paxta terib oʻtar uzun kun, Oshib toʻlar uning plani, Ishi boʻlar uning ovoza —

Doston boʻlar dongi va shoni. — H. Olimjon

Hayotga yomon yoʻlni qoʻyib, yaxshi yoʻldan borish — adabiylik yoʻlidir. Shu yoʻldan borgan kishining nomi oʻchmaydi, uning shoni umridan uzoq yashaydi. — M. Ismoiliy, Odamiylik qis-sasi

3. Gʻurur, faxr.

Paxta — bizning shonimiz.

Qaynab toshsin neft buloqlari, Neft mamlakatimizning shonidir. — Yo, Mirzo

Полная статья →

Показать все · 630 →

В определениях

18

Показать все · 18 →

Сказки

304
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Показать все · 304 →

Диалектные материалы

531
Chornoshot
Fargʻona viloyati · Chornoshot

Naqsh turi

Choʻtirmak
Xorazm viloyati · Choʻtirmak

Har qanday daraxtga kallak urilganidan keyin yon-veridan g‘uj-g‘uj shoxlar o‘sib chiqib, ular ham chopib tashlangan keyin qolgan beo‘xshov tana qoldig‘i.

DUDBURA, dödbura
Fargʻona viloyati · dudbura

temirchilar mo'ri (o'choq mo'risi) ma'nosida ishlatadilar, ba'zilari o'choqning shoxnayza o'rnatgan qismiga aytadilar

Jangli bodrak
Xorazm viloyati · Varrak

Ikki shoxiga qayrilgan qamish yopishtirilgan, uchirilganda shamol ta’sirida jaranglaydigan varrak

Jinnibosh
Xorazm viloyati · sholi orasida o‘sgan o‘zga nav sholi boshog‘i

Sholi orasida o‘sgan o‘zga nav sholi boshog‘i. Urug‘ aynimasligi va guruch sifatini saqlash uchun bunday boshoqlar bittama-bitta o‘rib olinib, yem o‘rnida ishla

Показать все · 531 →