Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Shak» boʻyicha 490 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

163 ta
shak
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Shubha, gumon.

— Men bilmadim, — dedi [usta] nihoyat, — shak yoʻq, ogʻir gap. — O. Yoqubov, Larza

Bu andishaning haqligida shak yoʻq, Anvar! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Mening Karimovdan juda shakim bor, bu odam bizga yaxshilik sogʻinmaydigan koʻrinadi. — H. Shams. Dushman

  • Shak keltirmoq Shubha bilan qaramoq; ishonmaslik. Ilohiy qudratga shak keltirmoq.yash— Shariatga shak keltirgan bu ablahni zindonga solmoq zarur, — dedi [qozi-kalon] katta sallasini silkitib. — J. Sharipov, XorazmMuqaddas avliyolar ishiga shak keltirish — ulugʻ gunoh. — N. Safarov, Olovli izlar
Toʻliq maqola →
shakl
Izohli lugʻat · yana 10 ta lugʻatda

ot 1. Narsaning tashqi koʻrinishi, sirtqi qiyofasi, ifodasi.

Uchburchak shaklidagi jism. Ayiq shaklidagi qoya. Shaklini oʻzgartirmoq. Biror shaklga kiritmoq.

Deraza oynalariga turli shaklda qiyiq qogʻozlar yopishtirilgan. — Oybek, Quyosh qoraymas

Doʻkondor ularga qalin kitob shaklida bir nimani tutqazdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Maʼlum koʻrinish, qolipdagi narsa, figura.

Geometrik shakllar.

3. Jismning holati, koʻrinishi.

Muz suvning qattiq shaklidir.

4. Mazmunning ifoda tomoni, tashqi koʻrinishi, ifodalanishi.

Bu ajoyib asar-obidada ming-minglab oʻzbek oilalarining jasorati umumlashma shaklida ifodalangan. — Gazetadan

Yangi davr qoʻshiqlari anʼanaviy shakllar tasvir vositalarisiz tugʻilishi hamda yoyilishi mumkin emas edi, albatta. — OʻTA

5. Biror narsani amalga oshirish yoʻsini; usul.

Sen bilan ikkimiz ikki shaklda oʻylaymiz.

Paxta frontidagi ijobiy mehnat xilma-xil shakllar kasb etyapti. — H. Gʻulom, Ishonch

Adabiy aloqalarimiz yangi-yangi shakllar bilan boyidi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
shakar
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Lavlagi yoki shakarqamish oʻsimligidan sanoat yoʻli bilan olinadigan oq-sargʻish rangli qumsimon shirinlik.

Shakar sepilgan qatlama. Shirin soʻz shakardan shirin. — Maqol

Holva yasamoqqa shakar kerakdir. Bezak ishlamoqqa zargar kerakdir. — Yo, Mirzo

2. Shirin, mazali, totli.

Shakar qovun.

3. Kishiga yoqadigan, yoqimli.

Tili shakar qiz.

Topolmayin yurur yorning oʻzini, Toʻtiyo qiladi shakar soʻzini. — Shirin bilan Shakar

4. Shakar (xotin-qizlar ismi).

  • Til uchida shakar bermoq 1. Tilidan soʻrdirmoq. Ketma, yorim, ketma, jonim berayin, Tilimni uchida shakar berayin. — QoʻshiqlarSohib qori, oʻz taʼbiri bilan aytganda, ilonga ham tilining uchida shakar beradigan kishi. — I. Rahim, Chin muhabbat
  • Tilingga shakar Yaxshi, yoqimli soʻz (gap) eshitganda aytiladigan ibora.
  • Shakar qop Mayin kanop matodan tikilgan kichikroq qop, lincha. [Qudratning] Boshida mogʻor, eski doʻppi, oldida shakar qopdan tikilgan fartuk badani qoʻlidagi temirday mustahkam. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Shakari ogʻzingizda Savdo munosabatida: sotuvchining mol bahosini aytib, xaridorga xitoban soʻrang, sizga qancha boʻlsa boʻladi mazmu-nida aytadigan iborasi.
Toʻliq maqola →
shakkok
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. 1. Har narsaga shubha, ishonchsizlik bilan qaraydigan, ishonmay, ikkilanib turadigan odam.

Mavsumda 250—300 tonna paxta terib, shakkokning koʻziga koʻrsatgan qahramonlar bitta-ikkita emas. — Gazetadan

2. Diniy aqidalarga shubha bilan qaraydigan, shak keltiradigan kishi.

Hoy musulmonlar! Bu shakkok bedin bolshevoylarni dumaga saylab, islomni oyogʻosti qilishdi. — K. Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →
shaklan
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

Voqe boʻlish, amalga oshish yoki ifodalanish usuliga, shakliga koʻra.

Chindan ham istiora shaklan eng siqiq formadagi oʻxshatishni eslatadi. — OʻTA

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 163 →

Taʼriflar ichida

18 ta
fatalistik

fatalistik Fatalizmga oid; fatalizmga asoslangan. Fatalistik qarashlar. Albatta yuz beradigan, yuz berishi muqarrar boʻlgan, shak-shubhasiz. Fatalistik urush.

chippa-chin

chippa-chin Shak-shubhasiz; toʻgʻri, rost, chin. Chippa-chin boʻlgan ish. Soʻzlarim yolgʻon emas, chippa-chin. Chippa-chin ishonding-a, tavba [dedi Iskandar]. M. Mansurov

begumon

begumon Gumonsiz, shak-shubhasiz; biror fikr, narsa-hodisaga shubhalanmay ishonishni anglatadi. Begumon bildim, Habibiy, bor ekan mehr-u vafo. Habibiy Oʻylab, gumonsirab

prizma

prizma mat. Ikki yogʻi (asoslari) teng va parallel koʻpburchakdan, yon yoqlari esa parallelogrammlardan iborat boʻlgan koʻpyoqlik. Uch yoqli prizma. Koʻp yoqli prizma. fi

mutlaq

mutlaq Shak-shubhasiz, shartsiz, hech qanday shart-sharoitlarga bogʻliq boʻlmagan, cheklanmagan, poyoniga yetgan, mukammal degan maʼnolarni bildiruvchi tushuncha; absolyu

imon

imon din. Xudoga boʻlgan ishonch, eʼtiqod; koʻngilda ishonish va tilda iqror qilish. Imoniga, diniga mustahkam pokiza odam bor joydan ajina yuz chaqirim nariga qocharmish

Hammasini koʻrish · 18 →

Ertaklar

84 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aqlli ilon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla

Baxtli kal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Botir echki
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda uch hayvonning xoʻjayinlaridan qochib, togʻda yangi hayot boshlashi tasvirlanadi. Ular oʻz topqirliklari va birlashgan kuchlari bilan yovvoyi hayv

Hammasini koʻrish · 84 →

Sheva materiallari

223 ta
Gotir
Xorazm viloyati · keltir

keltir; Turk-Barlos va o'zbek-qipchoq lahjalarida 'ketir' shakli ishlatiladi

Imma
Xorazm viloyati ·

Xotinlarning birgalashib ko'rpa-to'shak tikishi.

Joolap
Toshkent shahri · yo'qlab

Toshkentda 'jaqlap' shaklida aytiladi

Joolap
Xorazm viloyati · yo'qlab

Toshkentda 'jaqlap' shaklida aytiladi

Joygʻundoron
Buxoro viloyati · koʻrpa-toʻshak yigʻish marosimi

Hammasini koʻrish · 223 →

Tashqi resurslar

1 ta
Oʻzbek tili korpusi
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek tilining elektron korpusi: soʻzshakl, lemma va birikmalar boʻyicha qidiruv, konkordans, morfologik tahlil; parallel va taʼlimiy korpuslar.

Sahifalar

1 ta