Поиск

taql. s. 1. Quruq shox-shabba, qamish kabilarning harakatga kelishi, suv, yomgʻir kabilarning urilishidan hosil boʻlgan tovushni bildiradi.

2. Oʻylab oʻtirmay, dabdurustdan, toʻsatdan.

Opasi koʻp kular, har ishni tez va shatir, beehtiyot qilar, shuning uchun ham uyda biror idish-tovoq sinsa, albatta, undan koʻrishar edi. — A. Muxtor, Opa-singillar

fl. 1. “Shatir“ etgan ovoz chiqarmoq; shatir-shutur qilmoq.

Quruq oʻtin shatirlab yona boshladi.

Jimjit xonada tarnovlardan tushayotgan suvning shatirlashi eshitilib turardi. — P. Qodirov, Uch ildiz

2. s.t. koʻchma Jadal yoki shiddat bilan harakat qilmoq; shaxdam odim otmoq.

Qirq yigit toʻp boʻlib, shatirlab, birdan kelib qoldi. — Xushkeldi

fl. 1. Shatirlamoq 1 feʼlining orttirma nisbati.

Maynaning tasavvurida kiyiklar galasi paydo boʻldi. U tosh, shagʻallarni shatirlatib, hozir yonboshidan yugurib kelishini, ulardan semizginasini otib olishni istadi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Soldat, ofitserlar ertagi jangga tayyorgarlikni koʻra-yotganda — ertalab yomgʻir shatirlatib turgandi. A. Muhiddin, H. — Tojiboyev, Otash qalbli qiz

2. koʻchma Biror ish-harakatni shoshilinch ravishda, jadal bajarmoq.

Olmalarni shatirlatib uzmoq.

Shatirlatib koʻksultonni qirayotgan Turgʻun jim boʻlib qoldi. — Oybek, Bolalik

taql. s. 1. Shatir va shunga yaqin tovushni bildiradi (q. shatir 1).

Oʻrik shoxlari shatir-shutur sinib tushdi.

Miltiqlarning ogʻzidan chiqqan olovdan choʻchishdimi, haytovur, bizdan uch-toʻrt qadam naridan makkajoʻxorini shatir-shutur qiyratib, [toʻngʻiz] uchib oʻtib ketdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. rvsh. Tezlik bilan, hash-pash deguncha.

Shatir-shutur ish qilmoq. Xatni shatir-shutur yozib tashlamoq.

sft. Shoʻxlik bilan ish tutadigan, gapirganda yoki biror ish qilganda istihola qilib oʻtirmaydigan.

Shoʻx-shatir shum bola bu yerda yoʻq edi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

ot 1. kim. Ammoniy xlorid, rangsiz kristall modda, novshadil (texnika va tibbiyotda qoʻllanadi).

2. s. t. Nashatir spirt.