Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «SSI» — результатов: 377: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

277
issiq

sft. 1. Jism tarkibidagi molekulalar harakati (yonish, kimyoviy reaksiya va shu kabilar) natijasida yuzaga keladigan va jismlarni qizdiradigan, isitadigan kinetik energiya; issiqlik, harorat. Quyoshning issigʻi. Olovning issigʻi.

Issiq birmuncha boʻshashgandek tuyulsa ham, dimlik zaptida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Sharofatxon supaning chetiga kelib oʻtirdi, oq shohi roʻmoli bilan yelpinib, issiqdan shikoyat qildi. Oybek, — Tanlangan asarlar

2. Kasallikda yuzaga keladigan (koʻtariladigan) harorat; isitma.

Oftob oyim erining soʻzini kuchlab tushdi: Issigʻi bor, yuzi ham qizarib, boʻrtib turibdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Issigʻim koʻpligidan suv ustiga suv ichar edim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Yuqori haroratli, biror manba harorati bilan isigan, qizigan; issiq holatli.

Issiq suv. Havo issiq.

Shundoq issiq kunda qora koʻylak kiyishidan azadorligi bilinib turardi. — S. Ahmad, Ufq

Sherbek uning qoʻlini issiq kaftlari orasiga oldi. — S. Anorboyev, Oqsoy

4. Issiqlikni saqlaydigan, issiq tutadigan.

[Egnida] Issiq va yangi palto, oyogʻida ichi jun botinka, qorakoʻl qalpoq, qorni toʻq. Mirmuhsin, — Umid

Issiq kiyingan yoʻlovchilar dam-badam burun va quloqlarini ushlab, oʻz tashvishlari bilan yugurib-yelardilar. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

5. Qozon ovqati, pishirilgan (issiq) taom.

Yaxshiyam shu qoʻshning bor ekan, dugonang. Boshim yostiqqa tegganda, oʻzi, bolalari oʻtib, bir qoshiq issiq qilib beradi, doʻxtir chaqirib keladi. — S. Nurov, Narvon

Kechadan beri [Kumushning] ichiga issiq kirgani yoʻq. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hammamiz deyarli har kun bir qoshiq issiqqa muhtojmiz. — A. Qodiriy, Kichik asarlar

6. Koʻchma Kishiga xush keladigan; yoqimli.

Yulduzxon unga yengilgina bosh irgʻadi va bir kulib qaradiki, Muhiddin shu vaqtgacha qizlar kulgisining bu qadar jozibali, chiroyli, issiq boʻlishini sira uchratmagan edi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Luqmoncha xuddi yumalaganday yugurib, medpunktga kirib borarkan, Elchibek uni chaqirib, bir issiq gap aytgisi keldi. — A. Muxtor, Tugʻilish

  • Issiq joy (yoki oʻrin) Oʻzi yashayotgan, oʻzi oʻrgangan joy (oʻrin). Mavlon bilan Navroʻz oʻz issiq joylarini tashlab kolxozning paxtasini gʻayrat bilan terayotgan yoshlarning ishlaridan hayron qoldilar. — S. Ayniy, QullarSababi boʻlmasa, kim issiq oʻrnini tashlab, qum tepaliklari orasida sargardon boʻlib yuradi! Mirmuhsin, — Meʼmor
  • Issiq jon Tirik organizm, jumladan, odam hayotida har xil holatlarning yuz berishi mumkinligini bildiradi, shuni qayd etadi. Issiq jon. Men ogʻrib yotarman, bir qoshiq suvga muhtoj boʻlarman. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayonIssiq jon deydilar, jon boʻlsa boʻlar, Payt kelsa, chechak ham sargʻayar, soʻlar. — A. Oripov, Yillar armoni
  • Issiq urishi (yoki elitishi) Organ izmga uzoq vaqt (davomli) issiq havo yoki infraqizil nurlar taʼsir etishi oqibatida organizmda issiqlik boshqarilishining izdan chiqishi bilan yuzaga keladigan oʻtkir patologik holat. Yozda, saratonda yoki issiq binoda uzoq ishlaganda, issiq elitishi mumkin. — OʻzME
  • Issigʻida Vaqti gʻanimatda. Buva naridan-beri choyini ichib, yana yoʻlga tushdi. Omonatni issigʻida egasiga topshirish kerak-ku. — Mirmuhsin, Bir xumcha tillaYo bu uydan issigʻida keting, yo xulqingizni tuzatib oling! — H. Gʻulom, Toshkentliklar
  • Istarasi issiq 1. Dadasi deyman, doʻstingiz Olimjonni juda maqtab yubordi-yu qizingiz bir narsani bilar ekan-da, haytovur, shu yigit koʻzimga issiq koʻringan edi. — O. Yoqubov, Chin muhabbatHoy, menga qarang, koʻzimga issiq koʻrinasiz. Yopiray, Karim aka, meni tanidingizmi? — N. Safarov, Sharq tongi
  • Odamning yuzi issiq Koʻz koʻzga tushganda, har qanday holatda ham odamning (insonning) eʼtibori saqlanishini qayd etadi. Mahmud bobo boshliqni topib olib, boplab soʻkmoqchi edi. Lekin odamning yuzi issiq-da, unga duch kelib, koʻzlari koʻziga tushgach, ancha boʻshashdi. — Gazetadan
  • Temirni issigʻida bosmoq
Полная статья →

Показать все · 277 →

В определениях

1

Сказки

44
Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bahrom va Sherzod
Устное народное творчество

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Botir echki
Устное народное творчество

Ushbu ertakda uch hayvonning xoʻjayinlaridan qochib, togʻda yangi hayot boshlashi tasvirlanadi. Ular oʻz topqirliklari va birlashgan kuchlari bilan yovvoyi hayv

Bulbuligoʻyo
Устное народное творчество

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Buzoq, echki va qoʻzi
Устное народное творчество

Ertakda dangasa er va uning mehnatkash xotini haqida hikoya qilinadi. Xotinining saʼy-harakatlari tufayli ular mol-mulkka ega boʻlishadi va kutilmagan xavfdan q

Показать все · 44 →

Диалектные материалы

55
avrasini ochish
Fargʻona viloyati · avrasini ochish

kichik avrani yasash protsessi

basma
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yulgʻundan ishlangan, konussimon shakldagi baliq tutadigan asbob
bosma
Jizzax viloyati · chopon

Qo‘y junini eshib, pishitib tayyorlanadigan, ot minganda kiyiladigan, issiqni yaxshi ushlaydigan, choponga o‘xshash ustki kiyim

buk
Qashqadaryo viloyati · dim, issiq

dim, issiq, nafasni qaytaradigan

bäldirgen
Qashqadaryo viloyati · yovvoyi oʻt

oftob urganda qaynatib suviga choʻmiltiradigan sassiq yovvoyi oʻt

bäxxänä
Qashqadaryo viloyati · bogʻ uyi

bogʻda vaqtincha (issiq fasllar) yashash uchun solingan imorat

Показать все · 55 →